تحلیل «میکس» مهرجویی؛ دشواریهای ماندگاری در دنیای سینما
بر اساس گزارش خبرگزاری مهر و به نقل از روابط عمومی خانه سینما، نشستی با موضوع گفتگو درباره سینمای ایران و بررسی فیلم «میکس» به کارگردانی زندهیاد داریوش مهرجویی با حضور شهابالدین عادل، استاد گروه سینما و تئاتر دانشگاه هنر و علیرضا زریندست، مدیر فیلمبرداری پیشکسوت سینما، با همکاری خانه سینما و انجمن علمی هنر و ادبیات تطبیقی برگزار گردید.
در آغاز این برنامه، میثم یزدی، دبیر علمی نشست، اظهار داشت: هر ماه در ابتدای آن یک فیلم بینالمللی مهم را مورد تحلیل قرار میدهیم و در میانه هر ماه نیز نوبت به بررسی فیلمی ایرانی از منظر گفتگو میرسد. تا به حال از فیلمهای «باشو، غریبه کوچک» به کارگردانی زندهیاد بهرام بیضایی و «ادیسه» به کارگردانی کریستوفر نولان تحلیل کردهایم و امروز، سومین برنامه به فیلم «میکس» اثر زندهیاد داریوش مهرجویی اختصاص دارد.
در ادامه، بخشی از این فیلم به نمایش گذاشته شد.
سپس علیرضا زریندست، مدیر پیشکسوت فیلمبرداری سینما، با اشاره به مقام داریوش مهرجویی در سینمای ایران بیان کرد: داریوش مهرجویی کارگردان فیلمهای مهم و ماندگاری در تاریخ سینما ایران است و از همه حاضران خواست تا به مدت ۲ دقیقه و بهصورت ایستاده، او را تشویق کنند.
در ادامه، شهابالدین عادل، استاد گروه سینما و تئاتر دانشگاه هنر، ضمن اشاره به همکاریاش با علیرضا زریندست در فیلم «بازمانده» گفت: من و علیرضا زریندست در تولید فیلم «بازمانده» با هم همکاری داشتیم و به همین دلیل، بیش از ۲ ماه در کشور سوریه در کنار یکدیگر بودیم و از او خاطرات خوبی دارم.
وی همچنین با تأکید بر موقعیت بیبدیل مهرجویی در سینمای ایران افزود: مهرجویی از چهرههای برجسته سینمای کشور ماست و متأسفانه امروز شاهد فقدان او هستیم. همانطور که میدانید، فیلمهای مهم زیادی درباره سینما ساخته شده است. مثلاً فلینی در فیلم «هشت و نیم» به این موضوع پرداخته و «سانست بلوار» به کارگردانی بیلی وایلدر نیز به افول ستارگان سینما میپردازد؛ موضوعی که وایلدر به عنوان یک مهاجر آن را به صورت ملموس تجربه کرده است.
این استاد دانشگاه همچنین به مطالعات مهرجویی در زمینه فلسفه و زیباییشناسی اشاره کرد و گفت: به دلیل آگاهی و مطالعاتی که مهرجویی در زمینه فلسفه و زیباییشناسی داشته است، او به مسائل مربوط به دنیای مدرن توجه کرده است. فیلم «میکس» دارای روایتی کلان نیست و ژان فرانسوا لیوتار نیز درباره کلانروایتها تردید ایجاد میکند و باور دارد که روایتهای جهانشمول جایی در دنیای واقعی ندارند، و اکنون دوران تکثر روایتهاست؛ مسألهای که در «میکس» نیز مشهود است.
مهرجویی از نظر شخصیتی بسیار فروتن بود
در ادامه نشست، علیرضا زریندست، با اشاره به محدودیتهای اقتصادی سینمای ایران، نکاتی را مطرح کرد و گفت: سینمای ایران با چالشهای اقتصادی رو بهروست و تهیهکننده به ناچار باید شرایطی فراهم کند تا در مدت زمانی تعیین شده فیلمبرداری به پایان برسد، در حالی که ممکن است در دیدگاه نویسنده فیلمنامه و کارگردان وقایع به گونهای دیگر رقم بخورد.
وی اضافه کرد: حتی در بعضی موارد، مشکلات مالی ممکن است به تغییر لوکیشن فیلم از فرودگاه به محلی مانند خرابهای برای نگهداری ضایعات و خودروهای فرسوده منجر شود، که این تغییراتی ممکن است به نتایج بهتری منجر گردد. این نوع سینما که ممکن است به صورت تصادفی مواجه شویم، ارتباطی نزدیک با مفهوم ناسینما دارد.
این هنرمند در مورد داریوش مهرجویی عنوان کرد: مهرجویی کارنامهای پر از فیلمهای برجسته از جمله «گاو»، «پستچی» و «دایره مینا» دارد و بعد از انقلاب نیز آثار قابل توجهی خلق کرده است. او به ادبیات زبانهای انگلیسی و فرانسه تسلط داشت و بهویژه فیلمی مستند درباره آرتور رمبو برای تلویزیون آرته ساخته بود.
او در ادامه به تفاوت واقعیت پشت صحنه سینما و آنچه در آثار سینمایی به نمایش درمیآید نیز اشاره کرد و بیان داشت: در بسیاری از کتابها و مباحث، بر ظاهر و ژستهای سینما تأکید میشود و مردم اغلب در تلاشند تا در این زمینه موفق باشند. در واقع، فضای پشت صحنه سینما به شکل کامل متفاوت است و گاهی هیچ رابطهای با آنچه در فیلمها دیده میشود ندارد و ممکن است بسیار تنشآور و متعارض باشد، مانند آنچه در «میکس» شاهدیم.
زریندست در پایان با اعلام این نکته که ماندگار شدن در سینما کار دشواری است، اظهار داشت: بازیگران و عوامل فیلم در حین فیلمبرداری باید توانایی مدیریت شرایط را داشته باشند و مشکلات را کنار بگذارند تا بر کارشان تأثیری نگذارد و حس مثبت و انرژی خوب را به صحنه بیاورند که این حس به دیگران نیز منتقل شود.