براساس گزارش هریتیج دیلی، موزه جدید حمامهای تراژان در رم بهتازگی گشایش یافته و به عنوان یکی از برجستهترین آثار هنری عصر روم باستان، برای نخستین بار برای عموم قابل مشاهده است؛ موزاییک دیواری با ارتفاعی نزدیک به ۱۰ متر و عرضی حدود ۱۶ متر که به عنوان بزرگترین نمونه شناختهشده در روم به شمار میرود.
این اثر که به نام «موزه و فیلسوف» مشهور است، بر روی تپه اوپیان و در کنار کلوسئوم واقع شده و متعلق به سده اول میلادی میباشد. این موزاییک، یک صحنهی باشکوه را به تصویر میکشد که نمای دوطبقه تماشاخانههای روم باستان را به نمایش میگذارد و شامل ستونها، نماهای معماری مشابه سنگ مرمر، تندیسهایی از الهههای هنر، یک فیلسوف ریشدار و خدای آپولو است.
این نشانه هنری با میزان تقریبی ۱۶۰ مترمربع، نه تنها بزرگترین موزاییک دیواری است که در رم کشف شده، بلکه یکی از معتبرترین نامزدها برای عنوان بزرگترین موزاییک دیواری باقیمانده در سراسر قلمرو روم نیز به شمار میآید.
قدمت حمامهای تراژان
حمامهای تراژان در سال ۱۰۹ میلادی و در زمان امپراتوری تراژان افتتاح شدند و منطقهای وسیع تقریباً به وسعت ۸۰ هزار مترمربع را شامل میشدند؛ این مجموعه علاوه بر بخشهای مربوط به استحمام، فضاهایی برای ورزش و باغهای عمومی نیز در بر داشت.
اگرچه موزاییک کشفشده قدیمیتر از خود حمامها است، اما باستانشناسان بر این باورند که این اثر بخشی از کاخ معروف «دوموس آئورئا» متعلق به نرون نیست. برخی از قطعات موزاییک ممکن است در زمان ساخت حمامها جدا شده و در بخشهای دیگر بنا دوباره به کار رفته باشند.
اکثر این اثر برای نخستین بار در سال ۲۰۱۱ شناسایی شد و کاوشهای اخیر بخشهای جدیدی از آن را نمایان کردهاند؛ نمایی از ویلاهای ساحلی و بندری رومی که هنوز مشخص نیست آیا این تصویر نمایانگر یک بندر واقعی است یا تنها تصوری ایدهآل از سواحل امپراتوری روم میباشد.
رمز و راز «شهر نقاشیشده» در زیرزمین رم
محیطهای زیرزمینی تازه ایجاد شده تنها به این موزاییک منحصر نمیشوند. در این مجموعه، یک دیوارنگاره بزرگ تحت عنوان «شهر نقاشیشده» وجود دارد که لقب بزرگترین نقاشی دیواری باقیمانده از دوره روم باستان را به خود اختصاص داده است.
این اثر که نخستین بار در سال ۱۹۹۷ یافت شده و بهتازگی مرمت گردیده، نمایی هوایی از یک شهر ساحلی را ترسیم میکند؛ شهری با دیوارهای دفاعی، برجها، دروازهها، تئاتر و ساختمانهایی که پنجرههایشان نیز با جزئیات به تصویر کشیده شدهاند.
هویت این شهر همچنان نامشخص باقی مانده و محققان هنوز قادر به تعیین این موضوع نیستند که آیا این تصویر نمایانگر یک شهر واقعی است یا تنها تصور هنرمند از یک شهر الگوی رومی میباشد.
بازدید محدود برای حفاظت از میراث باستانی
به منظور حفظ آثار باستانی، درون محوطه مسیرهای خاصی برای بازدیدکنندگان طی شده است تا آنها بتوانند بدون آسیب رساندن به آثار، از موزاییک بزرگ و دیوارنگاره «شهر نقاشیشده» بازدید نمایند.
در مرحله اول، امکان بازدید از این مکانها تنها برای گروههای کوچک و در روزهای مشخص فراهم خواهد بود و ورود به این مناطق مستلزم رزرو قبلی است.
در این موزه جدید همچنین لولههای بزرگ سربی به نام «فیستوله» به نمایش گذاشته شدهاند؛ این لولهها که زمانی بخشی از سیستم پیشرفته آبرسانی حمامهای تراژان بودند، تصوری از مهندسی پیچیده روم را در تأمین آب این مجموعه شگفتانگیز ارائه میکنند.