زایندهرود به حالت خشک درآمد | امید به احیاء دوباره در فصل پاییز
به نقل از همشهری آنلاین، جریان زایندهرود پس از گذشت تقریباً سه ماه، در غروب یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ متوقف شد و بار دیگر بخشی از این رودخانه به سمت خشکی پیش رفت. در همین حین، عدم جریان آب منجر به مرگ تعدادی از ماهیها شده و برخی دیگر در آبهای باقیمانده گرفتار گردیدهاند.
مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان در ارتباط با وضعیت کنونی زایندهرود به همشهری میگوید: «این رودخانه به دلیل خشکسالی و کمبود آب دچار مشکل است که ناشی از کاهش بارشها، انتقال آب به مناطق دیگر و همچنین برداشتهای بیرویه در بالادست میباشد. مجموع این عوامل باعث شده که زایندهرود طی سالهای اخیر تنها بهصورت فصلی جریان داشته باشد.»
منصور شیشهفروش افزود: «امسال کشاورزان به منظور کشت بهاره خود درخواست آب کردند، چرا که در سال گذشته آب کافی برای کشت آنها تامین نشده و خساراتی به آنها تحمیل شده بود. بر اساس مصوبه کارگروه سازگاری با کمآبی و کارگروههای ملی و استانی، از اردیبهشت به مدت سه ماه آبی به سمت بخش کشاورزی و همچنین برای تأمین نیازهای زیستمحیطی به رودخانه زایندهرود انجام گردید.»
او توضیح داد: «این جریان آب تا مدت سه ماه ادامه داشت، اما از ۱۵ شهریور، خروجی سد زایندهرود کاهش یافت و در حال حاضر آبی در بستر رودخانه جاری نیست. فصلی شدن جریان رودخانه به دنبال خود پیامدهای متفاوتی دارد و آسیب جدی به آبزیان ساکن مسیر نیز وارد میآورد؛ زیرا با نوسانات جریان آب و خشک شدن رودخانه، ماهیها و دیگر گونههای آبزی با چالشهای زیادی روبهرو میشوند.»
مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان تاکید میکند: «جریان سهماهه زایندهرود با هدف حفظ باغات و تأمین آب مورد نیاز بخشی از منطقه صورت گرفت، اما از تاریخ ۱۵ شهریور عملاً کاهش خروجی سد زایندهرود آغاز و بستر رودخانه را بیآب کرد.»
شیشهفروش در مورد ذخیره آب سد زایندهرود بیان میکند: «حجم کنونی آب در سد زایندهرود ۲۳۲ میلیون مترمکعب است و ورودی آن تقریباً ۱۰ مترمکعب بر ثانیه گزارش شده است. در حال حاضر، سد حدود ۲۱ درصد پر شده و بخش بزرگی از ظرفیت آن خالی است. همچنین حجم ذخیره سد نسبت به میانگین بلندمدت کاهش قابل توجهی یافته است.»
او خاطرنشان کرد: «اکنون در انتظار مشخص شدن وضعیت بارشها در پاییز هستیم. پیشبینیها نشان میدهد که با تأثیر پدیده النینو، بارشهای زودهنگام در برخی مناطق کشور، به ویژه در غرب و جنوب آغاز خواهد شد. همچنین در استان اعلام شده که از نیمه مهرماه احتمال وقوع بارشها وجود دارد. امیدواریم این بارشها محقق شود، زیرا تأمین آب در بخشهای مختلف به میزان بارشها و حجم ذخیره سد وابسته است.»
مدیرکل مدیریت بحران استانداری همچنین اضافه کرد: «تصمیمگیری درباره بازگشایی دوباره زایندهرود به مصوبات کارگروه سازگاری با کمآبی در سطوح ملی و استانی و تصمیمات اعضای این کارگروه وابسته است. سال گذشته فراهم نشدن امکان کشت پاییزه برای کشاورزان موجب وارد آمدن خسارات به آنها شد، اما امسال با بازگشایی آب برای کشت بهاره، این کشاورزان توانستند کشت خود را صورت دهند.»
علاوه بر این، اکبر صالحی، معاون امنیتی و سیاسی استانداری اصفهان، در گفتوگویی کوتاه با همشهری گفت: «وضعیت آب در زمان حاضر مناسب بود و پشت آب خوبی وجود داشت، بهگونهای که کشاورزان توانستند از آن بهرهبرداری کنند.»
مرگ ماهیهای زایندهرود
پس از ۹۴ روز جریان آب در بستر رودخانه زایندهرود در اصفهان، از بامداد ۱۵ شهریور با کاهش خروجی از سد، آب بر پایین دست مسدود گردید. گزارشها حاکی از آن است که صدها و حتی هزاران ماهی و بچهماهی به دنبال قطع آب در بستر رودخانه زایندهرود تلف شدهاند یا در مناطق باتلاقی کف رودخانه در تلاش برای بقا هستند.
معاون محیطزیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان در این مورد اعلام کرد: «مرگ گسترده ماهیها در بستر زایندهرود نتیجه باز و بسته شدن آب است و شرکت آب منطقهای باید مسئولیت این موضوع را بپذیرد.»
حسین اکبری به این موضوع اشاره میکند: «زمانی که آب قطع و سپس مجدداً جاری میشود، یکی از پیامدهای آن همین تلفات است. ماهیها از بالادست و سد زایندهرود با جریان آب حرکت میکنند و با قطع آب در هوای گرم، تعداد زیادی از آنها تلف میشوند. هرچند ممکن است برخی از آنها جمعآوری یا به نقاطی که هنوز آب وجود دارد منتقل شوند، اما متاسفانه بخش عمدهای از آنها از بین میروند.»