چرا ازبکستان میتواند و ما نمیتوانیم؟
تیم امید ایران که به زودی در گروه دوم مسابقات آسیایی به مصاف حریفان میرود، عازم ژاپن شده است تا خود را برای این رقابتها آماده کند. شاگردان حسین عبدی در حالیکه برای این تورنمنت آماده میشوند، به وضوح شاهد تأثیرات بازیهای لیگ برتر ایران بر نظم جدول هستند. به همین خاطر، سازمان لیگ تصمیم گرفته است تا بازی باشگاههایی که بازیکن به تیم امید دادهاند را لغو کند با این هدف که ضرر جبرانپذیری برای آنها به وجود نیاید. با این حال، این اقدام خود منجر به ایجاد نارضایتیهایی شده است؛ به عنوان مثال، باشگاه پرسپولیس که ۳ بازیکن به تیم امید اختصاص داده، اعتراضات زیادی داشته و همچنان تلاش میکند تا در مقابل خیبر به میدان برود. اما ماجرای تیم امید نیز از آن مباحثی است که همواره باعث ایجاد اختلاف نظرها شده است.
مدال میخواهیم ولی...
ایران از مدتها قبل با حسین عبدی برای شرکت در این بازیها برنامهریزی کرده است. با این وجود، همانند گذشته، ناهماهنگی میان فدراسیون و تیمهای باشگاهی موجب بروز مشکلاتی برای تیم امید شده است، به طوری که حسین عبدی و مسئولان فدراسیون فوتبال اذعان کردهاند که روند کار به خوبی پیش نمیرود. مسأله اصلی این است که مربی امید، به بازیکنان باشگاهی نیاز دارد ولی سرمربیان باشگاهها نگران این هستند که این بازیکنان که جزو عناصر کلیدی تیمهایشان به شمار میروند، در اثر غیبت طولانیمدت از ریتم بازی و تمرین خارج شوند. مهمتر از آن، نگرانی آنها به خاطر آسیبدیدگی این بازیکنان نیز بر این مسائل افزوده شده است. به ویژه در زمانی که هزینهها برای خرید بازیکنان در فوتبال ایران به شدت افزایش یافته و نسل جدید از بازیکنان اهمیت بالایی برای ساختارهای باشگاهها پیدا کردهاند. به عبارت دیگر، باشگاهها تأکید دارند که برای این بازیکنان زیر 23 سال هزینههای زیادی متحمل شدهاند و تمایلی به ریسک کردن بر سر آنها ندارند. از طرف دیگر، با توجه به ضرورت کسب مدال برای کاروان ورزشی ایران، فشارهایی به وجود میآید تا این بازیکنان حتماً در اختیار تیم امید قرار بگیرند. اینجاست که نقاط اختلاف عمیقتری شکل میگیرد که هرگز به آسانی قابل حل نیست، حتی با ارائه بستههای تشویقی یا تهدید.
قرار است با چه تیمهایی بازی کنیم؟
ایران در گروه دوم این مسابقات با تیمهای امارات، چین و کره شمالی همگروه است و برای دستیابی به مراحل بالاتر، باید از مرحله نخست به سلامت عبور کند. با توجه به تیمی که عبدی در اختیار دارد، انتظار میرود کار سختی در پیش نداشته باشند؛ بهویژه که این تیم تجربه بازی با همین حریفان را دارد و نیز از کیفیت بازیکنان کنونی خود رضایت بالایی وجود دارد. اما مسأله تنها به این موارد محدود نمیشود؛ سوال اصلی این است که چرا ایران هر بار خودش را درگیر چالش و ابهام میکند و چه نیازی دارد که حتماً با تیم زیر 23 سال به رقابت برود؟
چرا از ازبکستان و ژاپن یاد نمیگیریم؟
جریانهایی که برای تیم امید رخ داده، تازگی ندارد. در دورههای مختلف، اینگونه کشمکشها میان فدراسیون و باشگاهها همواره وجود داشته است. اما آیا اگر به جای بازیکنان زیر 23 سال، از بازیکنان زیر 21 سال در این رقابتها استفاده شود، چه تأثیری خواهد داشت؟ در واقع، نه تنها فرصت کافی برای بازیکنان بزرگسال که سه سهمیه دارند فراهم نمیشود، بلکه با به میدان آمدن بازیکنان زیر 21 سال، امکان آمادهسازی آنها در شرایط قویتر و در مدت زمان بیشتر نیز فراهم میگردد. علاوه بر این، این رده سنی از بازیکنان در فوتبال باشگاهی ایران عموماً نقش چندانی به عنوان بازیکن کلیدی ندارند. به این ترتیب، مشکلات رفع خواهد شد؛ مربی تیم امید میتواند اردوهای منظمتری را برگزار کند و بازیکنان در دسترس خواهند بود و باشگاهها نیز متضرر نمیشوند.
شاید این نگرش آرمانگرایانه به نظر برسد، اما جالب است بگوییم که برخی کشورها در همین رقابتها از همین چارچوب استفاده کردهاند. ژاپن در این میان، نمونه بارز است؛ این کشور هیچ بازیکن بالای 21 سالی در فهرست خود ندارد! آنها تیم خود را با 6 تغییر نسبت به قهرمانی در جام ملتهای زیر 23 سال در عربستان به بازیهای آسیایی فرستادهاند تا این نسل از فوتبالشان به شکل بهتری آمادهتر شود. تنها ژاپن نیست، عربستان نیز با تیم زیر 21 سال خود در این مسابقات شرکت کرده و 3 بازیکن 18 ساله و 2 بازیکن 19 ساله را در فهرست خود دارد. همچنین، ازبکستان که به تازگی به یکی از رقبای جدی ایران در آسیای میانه تبدیل شده، به صورت مشابه تیم زیر 21 سال خود را به این رقابتها اعزام کرده است. به جز این تیمها، باید از قطریها نیز یاد کرد که آنها نیز از این الگو استفاده کردهاند.
ایران با یک سهمیه بزرگسال
اصرار ایران بر استفاده از تیم زیر 23 سال و حتی نگاه به 3 سهمیه بزرگسال نیز موضوعی نیست که چندان عجیب باشد. این تیم سالهاست که به دنبال نتیجه گرفتن است، اما همیشه آسیبدیده از این فشارها و تلاشها برای ساخت نسل جدید بوده است. البته باید گفت ایران تنها زمانی نیست که از این الگو استفاده میکند؛ کرهجنوبی نیز مانند بسیاری دیگر، تیم زیر 23 سال خود را به این رقابتها فرستاده و از سهمیه بزرگسالان نیز بهره میبرد. در مورد تیم امید ایران جالب است که تنها یک بازیکن بزرگسال در فهرست دارد و 12 بازیکن زیر 21 سال در آن دیده میشوند که به نظر میرسد برای شرکت در مرحله انتخابی جام ملتهای زیر 23 سال و مرحله نهایی المپیک، در صورت انتخاب مربی، همچنان در فهرست باقی بمانند. در واقع، این تعداد نسبت به سایر تیمهای مدعی بسیار کم است و بخش عمده را بازیکنان زیر 23 سال تشکیل میدهند.
جالب اینجاست که تیم امید در شرایطی نظم لیگ را به هم ریخته که 5 کشور استرالیا، سوریه، اردن، لبنان و عراق با اینکه در میان 16 تیم مرحله نهایی جام ملتهای زیر 23 سال بودهاند، از شرکت در این رقابتها انصراف دادهاند تا کشورهایی با کیفیت پایینتر مانند فیلیپین، کره شمالی، هنگ کنگ و کویت جایگزین آنها شوند. با انصراف 5 تیم و جایگزینی 4 تیم جدید، یکی از گروهها (گروه D) اکنون به صورت 3 تیمی درآمده است!