واقعیت درباره داروهای کاهش وزن
دکتر فدریکا آماتی، متخصص تغذیه، میگوید این داروها بسیار قویتر از میزان طبیعی تولید GLP-1 در روده هستند و به دلیل ماندگاری طولانیتر این هورمون در بدن، اشتها را کاهش میدهند؛ با این حال فرد در نهایت دوباره احساس گرسنگی خواهد کرد.
آیا این داروها مشکلات گوارشی ایجاد میکنند؟ درست است.
تهوع، یبوست، اسهال، نفخ و استفراغ از عوارض شناختهشده این داروها هستند و معمولاً هنگام افزایش دوز بیشتر دیده میشوند. بیشتر این علائم با گذشت زمان کاهش مییابند. خوردن وعدههای کوچکتر، نوشیدن آب کافی و محدود کردن غذاهای پرچرب میتواند به کاهش این عوارض کمک کند.
آیا باعث میشوند فرد آب کمتری بنوشد؟ تا حدی درست است.
خود داروها لزوماً میل به نوشیدن را کاهش نمیدهند، اما فرد ممکن است به دلیل کاهش مصرف غذا، تهوع، یبوست یا رفلاکس، آب کمتری دریافت کند. متخصصان تأکید میکنند نوشیدن آب برای جلوگیری از تشدید کمآبی، رفلاکس و یبوست اهمیت دارد.
آیا باعث کمبود مواد مغذی میشوند؟ درست است.
کاهش قابل توجه مقدار غذایی که فرد مصرف میکند میتواند در صورت نامناسب بودن کیفیت رژیم غذایی، خطر کمبود مواد مغذی را افزایش دهد. برخی افراد ممکن است ویتامین D، ویتامین B12، آهن، کلسیم و پروتئین کافی دریافت نکنند. متخصصان تأکید دارند که مصرف این داروها نباید بدون توجه به رژیم غذایی و فعالیت بدنی باشد.
آیا پس از قطع دارو دوباره وزن افزایش مییابد؟ تا حدی درست است.
به گفته متخصصان، پس از قطع دارو بدن تلاش میکند وزن ازدسترفته را دوباره به دست آورد. مطالعات نشان دادهاند که افراد ممکن است حدود ۶۰ درصد وزن ازدسترفته خود را پس از قطع دارو دوباره به دست آورند. یک مطالعه دانشگاه آکسفورد نیز نشان داده است که برخی افراد پس از قطع داروهای GLP-1 طی دو سال به وزن اولیه خود بازمیگردند.
آیا این داروها باعث کاهش عضله میشوند؟ درست است.
کاهش وزن فقط به معنای از دست دادن چربی نیست و بخشی از وزن ازدسترفته میتواند شامل توده بدون چربی، از جمله عضله، باشد. بر اساس شواهد موجود، ممکن است تا ۴۰ درصد وزن ازدسترفته هنگام مصرف داروهای GLP-1 از توده بدون چربی باشد. به همین دلیل متخصصان بر مصرف غذاهای سرشار از پروتئین و انجام تمرینهای مقاومتی تأکید میکنند.
آیا همه افراد به این داروها پاسخ یکسانی میدهند؟ درست است.
این داروها برای همه به یک اندازه مؤثر نیستند. دادهها نشان میدهد ۵ تا ۲۰ درصد افراد کمتر از پنج درصد وزن بدن خود را از دست میدهند و در گروه افرادی قرار میگیرند که پاسخ کمی به دارو دارند.
آیا هر کسی میتواند برای کاهش وزن از این داروها استفاده کند؟ نادرست است.
داروهای GLP-1 ابتدا برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تولید شدند و اکنون برای افراد مبتلا به چاقی یا افرادی که اضافهوزن همراه با مشکلات مرتبط با وزن دارند نیز مجوز مصرف دارند. با این حال، برخی افراد آنها را صرفاً برای اهداف ظاهری و کاهش وزن پیش از مراسم یا تعطیلات استفاده میکنند. متخصصان میگویند این داروها برای چنین هدفی طراحی نشدهاند.
آیا میتوانند سلامت روان را بهبود دهند؟ تا حدی درست است.
شواهد درباره تأثیر این داروها بر اضطراب و افسردگی هنوز محدود است و مطالعات بیشتری در حال انجام است. در زمینه اعتیاد، بهویژه مصرف الکل، نتایج امیدوارکنندهتری دیده شده است. یک مطالعه نشان داده مصرف سماگلوتاید، ماده فعال موجود در وگووی و اوزمپیک، تعداد روزهای مصرف سنگین الکل را کاهش داده است. درباره اعتیاد به نیکوتین و مواد دیگر هنوز پژوهش بیشتری لازم است.
آیا باعث بوی بد دهان و آروغ بدبو میشوند؟ نیازمند پژوهش بیشتر است.
درباره «بوی دهان اوزمپیک» شواهد روایی زیادی وجود دارد، اما هنوز مطالعات جمعیتی کافی برای اثبات آن وجود ندارد. استفراغ و کمآبی میتوانند باعث خشکی دهان شوند و خشکی دهان نیز ممکن است رشد باکتریها و بوی بد دهان را افزایش دهد. همچنین کند شدن تخلیه معده میتواند باعث ماندگاری بیشتر غذا در دستگاه گوارش و ایجاد گازهای بدبو شود.
آیا باعث ریزش مو میشوند؟ درست است.
به گفته متخصصان، بدن هنگام مصرف این داروها ممکن است وارد یک واکنش استرسی شود که ریزش موی موسوم به «تلوژن افلوویوم» را ایجاد میکند. این نوع ریزش مو قابل برگشت است و با سازگار شدن بدن با دارو میتواند کاهش یابد.
آیا باعث افتادگی و لاغر شدن صورت میشوند؟ درست است.
کاهش سریع چربی زیر پوست میتواند باعث شود پوست حمایت کمتری داشته باشد و در نتیجه صورت افتادهتر، چروکتر یا کدرتر به نظر برسد. متخصصان توصیه میکنند افراد بلافاصله به سراغ اقدامات زیبایی نروند و اجازه دهند بدن ابتدا با ظاهر جدید خود سازگار شود.
آیا داروهای کاهش وزن مزایای دیگری برای سلامت دارند؟ هنوز به پژوهش بیشتری نیاز است.
پژوهشگران در حال بررسی اثرات احتمالی این داروها فراتر از کاهش وزن هستند. یک مطالعه نشان داده است افرادی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند، ۳۰ درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان پستان قرار دارند. مطالعهای دیگر نیز نشان داده بیماران مبتلا به سرطان پستان، ریه، روده یا کبد که این داروها را مصرف کردهاند، تا ۵۰ درصد کمتر با گسترش سرطان مواجه شدهاند.
با این حال، هنوز مشخص نیست این آثار مستقیماً ناشی از دارو هستند یا نتیجه کاهش وزن. پژوهش درباره تأثیر این داروها بر بیماریهای قلبیعروقی نیز ادامه دارد و یک پژوهش کاهش حدود ۱۴ درصدی خطر حوادث مهم قلبیعروقی را در افراد مبتلا به چاقی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند، نشان داده است.
در مجموع، کارشناسان تأکید دارند داروهای GLP-1 راهحلی فوری و ساده برای کاهش وزن نیستند و مصرف آنها باید همراه با توجه به رژیم غذایی، فعالیت بدنی و نظارت پزشکی باشد.
منبع: گاردین