نکوداشت بیضایی و تقوایی؛ بابت اعطای پروانه ساخت باید به ما بخندند!

به گزارش خبرنگار مهر، نشست خبری «گرامیداشت روز ملی سینما» امروز ۲۱ شهریور با حضور همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما و محمدمهدی عسگرپور رئیس هیئت رئیسه خانه سینما در خانه سینما برگزار شد.

اسعدیان با تبریک روز ملی سینما گفت: یک روز در سال به نام ما است اما درواقع تمام سال برای سینماست. ما برنامه بزرگداشت سینما را به هفته سینما تبدیل کرده‌ایم که این برنامه از امروز شروع و به مراسم پنجشنبه ۲۶ شهریور ختم می‌شود. امیدواریم در این هفته از تعدادی پیشکسوت تجلیل کنیم.

وی افزود: به مناسبت نکوداشت بهرام بیضایی و ناصر تقوایی قرار است کتابخانه خانه سینما به نام بهرام بیضایی و سالن کنفرانس شماره ۲ به نام ناصر تقوایی نامگذاری شود.

برگزاری جشن خانه سینما در آذر

اسعدیان اظهار کرد: پنجشنبه ۲۶ شهریور گرامیداشت سینما در موزه سینما برگزار می‌شود. هفت سال است که جشن خانه سینما برگزار نشده اما برنامه دیگری داریم که احتمالا در ۲۷ آذر شب یلدا برگزار می‌شود.

عسگرپور در ادامه نشست عنوان کرد: ۱۲۶ سال پیش دوربین وارد این کشور شد و ما جزو کشورهای پیشرفته در سینما تلقی می‌شویم. سینمای ایران در این سال‌ها فراز و فرودهای زیادی داشته و گاهی باعث شادی و گاهی تاسف این کشور بوده است. ما در این سال‌ها به بهانه‌های مختلف سعی کردیم بگوییم که سینما می‌تواند مزیت و باعث تفاوت ما با کشورهای همسایه باشد. اگر به عرصه فرهنگ و هنر توجه جدی شود جلوی خیلی از خسارت‌های احتمالی گرفته می‌شود. دوستان ما با کمترین بودجه‌ها با سیلی صورت خودشان را سرخ نگه می‌دارند.

وی درباره معیشت هنرمندان اظهار کرد: اگر اجازه می‌دادند که سینما کار خودش را پیش ببرد اینگونه نبود که ما هرساله نسبت به معیشت هنرمندان گلایه داشته باشیم. هنرمندان هم حق دارند که از نهاد صنفی توقع داشته باشند اما کارکرد نهاد صنفی در ایران با دیگر جاها فرق دارد. وقتی درصدی از فروش بلیت را از سینماها می‌گیرند که رابطه مستقیم با معیشت سینماگران دارد باعث همین گلایه‌مندی‌ها می‌شود. گاهی این گلایه‌ها را برچسب سیاسی می‌زنند درحالی که اصلا اینگونه نیست.

عسگرپور درباره برگزاری جشن خانه سینما توضیح داد: جشن خانه سینما هرسال با داوری آثار و اهدای تندیس برگزار می‌شد اما بعد از کرونا این جشن متوقف شد. جمع‌بندی دوستان در صنوف این بود که حال و احوال برگزاری جشن در سال‌های اخیر وجود ندارد. امسال جمع‌بندی ما این بود که جشن خانه سینما را فعلا از قالب متعارف خود خارج کنیم و آثار این هفت سال به تفکیک هر سال داوری شوند. امیدوارم پنجشنبه بتوانیم آئین‌نامه این جشن را منتشر کنیم. وضعیت تماشای فیلم‌ها نیز متفاوت شده است و ما از پلتفرم‌های آنلاین استفاده می‌کنیم تا دوستان فیلم‌های همکاران خود را تماشا و داوری کنند.

اسعدیان درباره فیلم‌های زیرزمینی گفت: ما آمار دقیقی از فیلم‌های زیرزمینی نداریم زیرا تنها شامل فیلم‌های سینمایی نمی‌شود. ما با فیلم‌هایی مواجه می‌شویم که در جشنواره‌های خارجی حاضر می‌شوند. من فکر می‌کنم که از سال ۱۴۰۱ به بعد روند تولید فیلم‌های زیرزمینی رو به افزایش است.

هنرمندان زیادی مشکل معیشت دارند

عسگرپور درباره وضعیت معیشت اهالی سینما و وظیفه صنوف در این باره توضیح داد: بحث‌هایی مانند اعطای عیدی و کمک معیشت بودجه‌های مشخصی دارد و ممکن است یک سال توان پرداخت داشته باشیم و گاهی نه. فرهنگ دادن حق عضویت و گرفتن خدمات در کشور از ابتدا در سینما تعریف نشد و همین الان هم در اساسنامه خانه سینما ذکر شده است که وقتی عضوی دچار مشکل معیشتی یا امنیتی شود حل مساله برعهده خانه سینما نیست اما این مساله به صورت عرفی در ایران جا افتاده است. اگر خانه سینما می‌توانست درصدی از فروش بلیت‌ها را داشته باشد خیلی از مشکلات حل می‌شد و حتی می‌توانست صندوق بیمه بیکاری را راه اندازی کند. در سال‌های اخیر گاهی برخی مدیران عامل خانه سینما می‌توانستند بودجه هایی دریافت کنند اما در برخی سال‌ها رابطه خانه سینما و دولت خوب نبود. ما باید شرایطی فراهم کنیم که اهالی سینما شرایط کار داشته یاشند نه اینکه صرفا به فکر پرداخت عیدی و حق معیشت باشیم. متاسفانه در حال حاضر خیلی از اعضای ما دچار مشکل معیشت هستند. براساس ارتباط خانه سینما و صندوق اعتباری هنر دوستانی که دچار مشکلات و بیماری‌هایی می‌شوند تحت پوشش قرار می‌گیرند اما این مسائل گزارش نمی‌شوند.

وی درباره بحث حذف پروانه ساخت و وظیفه خانه سینما در این زمینه گفت: بحث حذف پروانه ساخت سابقه طولانی دارد اما گاهی احوال ما نسبت به شورای پروانه ساخت بد نیست و کمتر صدایی در این رابطه شنیده می‌شود. اکنون ما در وضعیت دوستانه‌ای با وزارت ارشاد هستیم اما پروانه ساخت یک جریان در سینما است که باید برای آن فکری اساسی کرد. اگر به نهادهای صنفی در دنیا بگوییم که در ایران برای ساخت فیلم ابتدا باید فیلمنامه ما را بخوانند، به ما می‌خندند.

دولت جدید قدمی برای حذف شورای پروانه ساخت برنمی‌دارد

در همه جای دنیا تهیه‌کننده به صورت شخصی یا کمپانی، اراده ساخت فیلم و ارائه آن به جشنواره‌های مختلف را دارد. در خیلی جاها دیگر پروانه نمایش هم وجود ندارد و اگر مشکلی پیش بیاید نهاد قضایی ورود پیدا می‌کند. در عرصه پروانه ساخت هیچ تغییر ساختاری نداریم و پیگیری این مساله اکنون هیچ مدیر و مسئول مشخصی هم ندارد. نهاد صنفی باید یک قدم جلوتر برود و درباره پروانه نمایش نیز اظهارنظر کند. در دولت فعلی این مساله به تکرار افتاد و هیچ قدم رو به جلویی نداشت. از نظر ما وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی علی رغم تمام دوستی‌ها هیچ قدمی در این رابطه و هشت سوالی که ما از دکتر پزشکیان پرسیدیم، برنداشته است. ما نیز به عنوان نهاد صنفی تنها تا یک نقطه خاص می‌توانیم قدم برداریم و برای ادامه مسیر باید با همکاران خود گفتگو و مشورت کنیم.

عسگرپور درباره طرح جایگزین شورای پروانه ساخت گفت: در هر موردی که با دولت مساله داشتیم ما طرح جایگزین ارائه کردیم. ما طرح حذف شورای پروانه ساخت را داریم اما هنوز منتشر نکرده‌ایم که باید در آینده نزدیک این کار را بکنیم. در طرح ما فرایند ساخت یک فیلم از نقطه صفر تا آخر مورد بررسی قرار گرفته است.

معرفی نماینده ایران به اسکار باید کاملا صنفی شود

وی دربار حضور نماینده خانه سینما در شورای معرفی فیلم ایران به اسکار بیان کرد: زمانی که من در فارابی بودم تعامل با خانه سینما شکل گرفت. به شکل طبیعی حاضران در شورا از فعالان سینما خواهند بود اما بحث این بود که نهاد صنفی هم باید حضور فعال در این شورا داشته باشد تا بتواند از نتیجه جلسات دفاع کند. در این سال‌ها وضعیت سینمای ما تغییر کرده است و در سال های اخیر حضور نهادهای دولتی در بازار فیلم‌های جهانی با مشکل جدی مواجه بوده است. درخواست ما این بود که به جای حضور جدی بنیاد سینمایی فارابی در عرصه بازارهای جهانی نهاد صنفی این موضوع را پیگیری کند به خصوص تاکید داشتیم که هیئت معرفی فیلم ایران به اسکار به طور کامل در اختیار خانه سینما باشد. به نظر می‌رسد این شایسته نیست که خانه سینما چند نفر را برای حضور در شورا معرفی کند تا بنیاد فارابی آنها را گزینش کند بلکه ما باید با تعداد مشخصی از دوستان وارد مذاکره مستقیم شویم. سال گذشته ما قول و قراری با فارابی داشتیم که محقق نشد اما امسال هنوز تکلیف مشخص نیست.

اسعدیان درباره پیگیری وضعیت پرونده امنیتی هنرمندان گفت: با تمام نهادهای امنیتی مذاکره کردیم و نتایج مثبتی به دست آوردیم تا مشکل خیلی از دوستان حل شود. فعالیت کمیته حقوقی خانه سینما همینطور ادامه دارد و مدام موارد بیشتری اضافه می‌شود. اگر بپذیریم که یکی از دغدغه‌های مهم هنرمندان واکنش به مسائل اجتماعی است دوستان نیز باید با صبوری با این مساله مواجه شوند و با هر استوری هنرمندان واکنش تند نشان ندهند. تقریبا ۵۰ درصد انرژی خانه سینما صرف پیگیری مسائل امنیتی می‌شود و اکنون چند ماه است که خط تلفن برخی از همکاران ما قطع است.

اسعدیان در واکنش به حواشی شعارنویسی تهدیدآمیز علیه رضا کیانیان و تهمینه میلانی در محل سکونتشان گفت: گاهی مسائل در فضای مجازی از چیزی که واقعا وجود دارد بزرگتر می‌شود. نوجوانی که این کار را کرده بود، شناسایی کردیم و اکنون منتظر هستیم تا ببینیم این مساله یک پروژه ادامه دار است یا صرفا یک حرکت آتش به اختیار تند بوده است.

کار هنرمند هشدار دادن است

عسگرپور عنوان کرد: متاسفانه ذهن ما صفر و صدی شده است و بخشی از مسائل ما در این سال‌ها این است که وقتی نسبت به برخی مسائل با وزارت ارشاد دچار تعارض می‌شویم این مساله را به یک جنگ خونین تعمیم ندهیم.

اسعدیان درباره موضع‌گیری های سیاسی خانه سینما و اینکه چرا شهادت رهبری را تسلیت نگفتند، اظهار کرد: ما صنف طلافروشی نیستیم که با مسائل سیاسی و اجتماعی کاری نداشته باشیم. کار هنرمند هشدار دادن به حاکمان است در نتیجه نهاد صنفی هم نمی‌تواند اعلام موضع نکند. هیچ کدام از بیانیه‌های خانه سینما تهییج کننده نبوده است و دعوت به آرامش می‌کنیم. در طول جنگ ۳ بیانیه منتشر کردیم و شهادت رهبر انقلاب را تسلیت گفتیم اما برخی عامدانه دوست دارند این واکنش‌ها را نادیده بگیرند.

وی عنوان کرد: طرح جایگزین شورای پروانه ساخت ما بسیار دقیق است و مبتنی بر قوانینی است که تفسیرپذیر نباشند. قوانین باید به شکلی باشد که مدیر جدید نتواند آن را تغییر دهد. در طرح‌مان درباره پروانه نمایش هم پیش‌بینی کرده‌ایم و براین اساس تهیه‌کننده مسئول فیلم است. در حال حاضر گاهی فیلمنامه‌ای که پروانه ساخت می‌گیرد از نظر استاندارد با چیزی که ساخته می‌شود بسیار تفاوت دارد از طرفی گاهی تهیه‌کننده برای یک فیلمنامه مجوز می‌گیرد و فیلمنامه دیگری را می‌سازد. می‌خواهم بگویم که پروانه ساخت یک جریان مرده است و دیگر باید آن را به خاک بسپاریم.

مدیرعامل خانه سینما در پایان نشست درباره شرایط سینماداران و تعدیل نیرو در برخی سینماها تصریح کرد: گاهی دولت سوبسید و تجهیزات سینما را ارائه می‌کرد و از طرف مقابل نیز قیمت بلیت را هم مشخص می‌کرد. در حال حاضر دولت هیچ امکاناتی به سینماداران نمی‌دهد و در قیمت‌گذاری بلیت نیز سهیم است. ما باید به سمت شناورسازی قیمت بلیت برویم و مسلما مدیر سینما و انجمن سینماداران با توجه به شرایط و طبقه اجتماعی آن سینما می‌توانند قیمت‌گذاری کنند.