کلیه خوک؛ پلی تا دریافت کلیه انسانی
این مورد مربوط به «تیم اندروز»، مردی آمریکایی است که در ۶۶ سالگی به بیماری پیشرفته کلیوی مبتلا بود. پزشکان در ژانویه ۲۰۲۵ یک کلیه خوک اصلاحشده ژنتیکی را در بدن او پیوند زدند. کلیه بلافاصله شروع به فعالیت کرد و اندروز برای ۲۷۱ روز بدون نیاز به دیالیز زندگی کرد. این طولانیترین مدت ثبتشده عملکرد یک کلیه خوک در بدن انسان در آن زمان و نخستین موردی بود که در آن بیمار پس از دریافت کلیه خوک، در ادامه کلیه انسانی دریافت کرد.
این کلیه از یک خوک اصلاحشده ژنتیکی تهیه شده بود تا احتمال رد شدن عضو توسط سیستم ایمنی انسان کاهش یابد. پزشکان همچنین بیمار را از نظر بروز عفونتها و انتقال عوامل بیماریزای خوکی بهطور مداوم زیر نظر داشتند و هیچ انتقالی از عوامل بیماریزای خوک مشاهده نشد.
پس از حدود شش ماه، آسیبهایی در رگهای خونی کلیه ایجاد شد و عملکرد عضو بهتدریج کاهش یافت. در نهایت پزشکان کلیه خوک را خارج کردند و اندروز برای مدتی دوباره تحت دیالیز قرار گرفت. چند ماه بعد، در ژانویه ۲۰۲۶، او یک کلیه انسانی از اهداکننده دریافت کرد که بلافاصله شروع به فعالیت کرد. بررسیهای بعدی نیز نشانهای از ایجاد واکنش ایمنی جدید علیه بافت انسانی نشان نداد.
اهمیت این دستاورد در همین مرحله انتقالی است. کمبود کلیه انسانی یکی از بزرگترین مشکلات حوزه پیوند اعضاست و بسیاری از بیماران مدت زیادی در انتظار عضو مناسب میمانند. استفاده موقت از کلیه خوک میتواند بهعنوان یک «پل» عمل کند؛ یعنی بیمار در دوره انتظار، بهجای وابستگی به دیالیز، از یک عضو پیوندی بهره ببرد و پس از پیدا شدن کلیه انسانی، آن را دریافت کند.
پژوهشگران تأکید میکنند که این تنها یک مورد است و هنوز مشخص نیست چنین کلیههایی تا چه مدت میتوانند در بدن انسان عملکرد مناسب داشته باشند. همچنین باید درباره ایمنی بلندمدت، دوام عضو و چگونگی جلوگیری از آسیبهای عروقی اطلاعات بیشتری به دست آید. بنابراین این روش هنوز جایگزین پیوند کلیه انسانی محسوب نمیشود، اما میتواند مسیر تازهای برای مقابله با کمبود اعضای پیوندی ایجاد کند.
این مطالعه که در مجله پزشکی The Lancet منتشر شده، نشان میدهد پیوند عضو از حیوان به انسان یا «بیگانهپیوندی» میتواند در آینده نهتنها بهعنوان یک درمان مستقل، بلکه بهعنوان راهکاری برای عبور از دوره انتظار تا دریافت عضو انسانی مورد استفاده قرار گیرد.
منبع: اکونومیست