داروهای نوینی همچون اوزمپیک (Ozempic) و وگووی (Wegovy) که به‌منظور مدیریت دیابت نوع ۲ و کاهش وزن تجویز می‌شوند، در حال حاضر توجهات زیادی را جلب کرده‌اند. با این حال، یک مطالعه اخیر نشان می‌دهد که این داروهای GLP-1 ممکن است برای دسته‌ای از مردان عوارض جانبی خاصی را به همراه داشته باشند. پژوهشگران به تازگی ارتباط ژنتیکی میان مصرف این داروها و افزایش احتمال طاسی مردانه را شناسایی کرده‌اند که پیش‌تر صرفاً در حد فرضیات باقی مانده بود.

رابطه ژنتیکی داروهای GLP-1 و ریزش مو

پژوهشی که در تاریخ ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ به‌وسیله محققان مرکز پزشکی NYU Langone Health انجام شد، نشان می‌دهد که داروهای GLP-1 مانند اوزمپیک، وگووی و زپ‌باند احتمال ریزش مو را در مردانی که از نظر ژنتیکی مستعد طاسی به شیوه مردانه هستند، تا ۷ درصد افزایش می‌دهند. این نتایج نشان می‌دهد که نازک شدن مو لزوماً به دلیل کاهش وزن سریع نبوده و ممکن است نشان‌دهنده یک ارتباط بیولوژیکی میان فعالیت GLP-1 و فولیکول‌های مو باشد.

محققان مربوطه، ژن GLP1R را که تأثیر طبیعی بر سطح پروتئین‌های گیرنده پپتید شبه گلوکاگون-۱ (GLP-1) دارد، به‌دقت مورد بررسی قرار دادند. آن‌ها فعالیت این ژن را به‌عنوان نمایه‌ای از فعالیت آگونیست GLP-1 در نظر گرفتند. فعالیت بالاتر GLP1R با افزایش سطح پروتئین‌های گیرنده GLP-1 همبسته است. تیم پژوهش، الگوهای ژنتیکی متصل به فعالیت GLP1R را با ژن‌های شناسایی‌شده در مردان دچار آلوپسی آندروژنیک، که نوع ژنتیکی ریزش مو در مردان محسوب می‌شود، مقایسه کردند.

فراتر از کاهش وزن: کشف مکانیسم جدید

قبلاً نیز گزارشی مبنی بر نازک شدن مو در میان افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کردند، منتشر شده بود، اما محققان در عموم این اثر را به کاهش وزن سریع نسبت می‌دادند؛ زیرا این داروها موجب بهبود قند خون و کاهش اشتها می‌شوند. در بسیاری از موقعیت‌ها، مشاهده شده بود که پس از تثبیت وزن، مجدداً روند رشد مو آغاز می‌شود. با این حال، دانشمندان همواره بر این باور بودند که ممکن است عامل ژنتیک نیز در ریزش مو مرتبط با این داروها دخیل باشد.

یافته‌های جدیدی که در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در ژورنال Investigative Dermatology به چاپ رسید، شواهد قابل‌توجهی برای این احتمالات ارائه می‌دهد. پژوهشگران متوجه شدند که واریانت‌های ژنتیکی مرتبط با بالی‌های طبیعی پروتئین‌های گیرنده GLP-1 در مردان مبتلا به آلوپسی آندروژنیک، بیشتر وجود دارد. حتی بعد از اصلاح تحلیل‌ها برای لحاظ کردن فشار خون بالا، که یک ریسک فاکتور شناخته‌شده برای ریزش مو به شمار می‌رود و می‌تواند بر جریان خون به پوست سر تأثیر بگذارد، خطر ۷ درصدی اضافی همچنان پابرجا بود. محققان همچنین بررسی کردند که آیا عوامل دیگر مانند مقاومت به انسولین یا کاهش سطح تستوسترون می‌توانند این ارتباط را توضیح دهند، اما هیچ‌کدام از این شروط تأثیر قابل قبولی نداشتند و خطر افزایش یافته ریزش مو مرتبط با فعالیت GLP-1 همچنان ۷ درصد باقی ماند.

دکتر لین پتوکووا، که محقق ارشد این مطالعه و استادیار دپارتمان پوست در دانشکده پزشکی NYU Grossman است، در این خصوص گفت:

تحقیقات ما به‌عنوان نخستین مدرکی از ارتباط ژنتیکی میان مصرف GLP-1 و افزایش خطر طاسی به‌دلیل آلوپسی آندروژنیک محسوب می‌شود؛ ارتباطی که پیش‌تر بیشتر به‌عنوان گمانه‌زنی مطرح بود، اما تاکنون به‌طور علمی اثبات نشده بود.

چشم‌انداز آینده: غربالگری و درمان پیشگیرانه

این کشفیات ممکن است در نهایت به پزشکان یاری رساند تا افرادی را که قبل از شروع مصرف داروهای GLP-1 به‌طور خاص در معرض خطر ریزش مو قرار دارند، شناسایی کنند.

دکتر پتوکووا به این موضوع اشاره کرد:

به نتایج ما نشان می‌دهد که اگر تحقیقات آینده موفقیت‌آمیز باشند، امکان دارد برخی مردان و احتمالاً زنان نیز بتوانند قبل از تجویز داروهای GLP-1 برای خطر ریزش مو غربالگری شوند. همچنین می‌توانیم تصور کنیم که این نتایج منجر به تجویز درمان‌های ترکیبی برای جلوگیری از ریزش مو، مانند ماینوکسیدیل یا سایر داروها، برای برخی از مصرف‌کنندگان GLP-1 شود.

او همچنین تأکید کرد که انجام تحقیقات بیشتر برای روشن شدن جزئیات چگونگی تأثیر فعالیت GLP-1 بر رشد فولیکول‌های مو ضرورت دارد و برنامه‌ریزی برای بررسی وجود همین نوع ارتباط ژنتیکی در زنان را نیز دارد.