به نقل از بیبیسی، موزه منچستر در بریتانیا بهطور رسمی نمایش آخرین مومیایی مصر باستان خود را که در طول بیش از دو قرن در معرض دید عموم قرار داشت، به پایان رساند. مسئولین این موزه اعلام کردند که این اقدام به خاطر احترام به اعتقادات تدفینی مصر باستان و درک خواستههای این زن انجام شده است.
این مومیایی به زنی معروف به «اسرو» تعلق دارد که حدود ۲,۷۰۰ سال پیش در مصر باستان زندگی میکرد. تیم موزه اوایل این ماه بقایای او را دوباره در تابوت چوبیاش قرار داده و به مخزن آثار انتقال دادند.
مومیاییای که قرنها در ویترین حضور داشت
اسرو برای اولینبار در سال ۱۸۲۵ از تابوت چوبیاش خارج شد. در آن زمان، لایههای پارچه کتانی که دور بدنش پیچیده شده بود، باز شد و او در معرض دید عموم قرار گرفت.
پیکر و تابوت او در منطقه امروزین لوکسور، که محل شهر باستانی تبس است، کشف شد. این آثار بهدنبال انتقال به دو بازرگان منچستری، ویلیام و رابرت گارنت، به انجمن تاریخ طبیعی منچستر اهدا گردید. از آن زمان، اسرو بیش از ۲۰۰ سال در گالری مصر و سودان موزه منچستر به نمایش گذاشته شده بود.
دلیل تغییر تصمیم موزه
سخنگوی موزه اظهار داشته که این تصمیم به تغییر نگرش موزهها نسبت به مسؤولیتهایشان در قبال بقایای انسانی و جوامع مربوط است که این آثار به آنها تعلق دارد.
به نقل از وی، افراد ممتاز مصر باستان بر این باور بودند که پس از مومیایی شدن، بدنشان باید داخل تابوت و دور از چشمان زنده باقی بماند. به همین دلیل، بازگرداندن اسرو به تابوتش بهطور عمده با اعتقادات تدفینی آن زمان سازگار است.
موزه پیش از اتخاذ این تصمیم با کارشناسان مصری، اعضای جامعه مصریهای مقیم بریتانیا و همچنین بازدیدکنندگان مشورت کرده تا به بررسی دیدگاههای مختلف بپردازد.
سرنوشت نهایی اسرو هنوز در هالهای از ابهام است
موزه هنوز در مورد محل دائمی نگهداری اسرو تصمیم نهایی اتخاذ نکرده است. در حال حاضر، مسئولان به بررسی دو گزینه پرداختهاند: نگهداری تابوت و مومیایی در مخزن موزه یا بازگشت آن به مصر.
چرا نمایش مومیاییها به موضوعی مورد مناقشه تبدیل شده است؟
نمایش بقایای انسانی در موزهها در سالهای اخیر به مسائل اخلاقی مربوط به خود رجوع کرده و بیش از پیش بحثبرانگیز شده است. تعدادی از موزههای جهان به نمایش مومیاییها به عنوان بخشی از روایت تاریخ مصر باستان ادامه میدهند، اما برخی از محققان و فعالان این کار را بدون رضایت صاحبان این بقایا میدانند.
در سال ۲۰۲۵، گروه پارلمانی «جبران خسارت آفریقا» در بریتانیا خواستار پایان نمایش عمومی مومیاییهای مصری و دیگر بقایای انسانی شد. این گروه استدلال کرده است که چنین نمایشهایی با خواستههای ممکن متوفیان و آداب تدفین جوامع اصلی آنها سازگار نیستند.
«آنجلا استین»، مصرشناس، نیز اظهار داشته است که فرهنگ عمومی موجب شده بسیاری از مردم مومیاییها را بهعنوان شخصیتهای افسانهای ببینند، نه بهعنوان انسانهایی واقعی که زمانی وجود داشتند.
این تغییر در ادراک، اکنون بسیاری از موزهها را وادار کرده است تا در مورد نحوه نمایش بقایای انسانی و مسئولیتهای خود در این زمینه تجدید نظر کنند.