گوشیهایی که تحول عظیمی در صنعت تلفن همراه ایجاد کردند / آیا آیفون تاشو نیز در تاریخ ثبت خواهد شد؟
تینا مزدکی_برخی از گوشیهای اپل تاثیر بسزایی بر طراحی، نمایشگرها، دوربینها و حتی نگرش کاربران نسبت به گوشیهای هوشمند گذاشتند، در حالی که برخی دیگر با جنجالهای خود به بخشی جداییناپذیر از تاریخ فناوری تبدیل شدند. حالا ورود اپل به عرصه گوشیهای تاشو، فصل جدیدی را در این تاریخ آغاز کرده است؛ فصل جدیدی که با نقدهای رقبایی چون سامسونگ همراه بوده است.
تاریخچه آیفون تنها فصلی از نوآوریها نیست، بلکه شامل مجموعهای از موفقیتها، خطاها و حواشی مختلف نیز میشود. اما به راستی اپل از چه زمانی توانست تاریخساز شود؟
- آیفون نخست، تعریفی نو از گوشی هوشمند را به ارمغان آورد.
- آیفون ۴، علیرغم مشکلات آنتندهی، به یکی از ماندگارترین آیفونها بدل شد.
- آیفون ۶، مسیر توسعه گوشیهای بزرگتر اپل را مشخص کرد.
- آیفون X، زبان طراحی آیفون را دگرگون کرد.
- آیفون ۱۱، دوربینهای چندگانه و تولید محتوای موبایلی را به شکل جدیتری معرفی کرد.
- آیفون ۱۴ پرو، دوربین ۴۸ مگاپیکسلی را وارد نسل جدید آیفون کرد.
- اکنون آیفون دو به میدان آمده تا مشخص کند آیا اپل میتواند مانند بسیاری از بازارهای پیشین، بازار گوشیهای تاشو را نیز تحت تأثیر قرار دهد یا خیر.
آیفون؛ محصول عظیمالتاثیری که معنی گوشی هوشمند را دگرگون کرد
هنگامی که استیو جابز در سال ۲۰۰۷ نخستین آیفون را به نمایش گذاشت، بازار گوشیهای موبایل عمدتاً تحت سلطه مدلهای دارای صفحهکلید فیزیکی، صفحههای کوچک و رابطهای کاربری مبتنی بر دکمه بود. اما آیفون راهی متفاوت را برگزید: یک نمایشگر لمسی بزرگ، رابط کاربری لمسی و تجربهای نو که گوشی را از یک ابزار صرفاً ارتباطی به یک پلتفرم محاسباتی تبدیل میکرد.
اهمیت آیفون اولیه فقط به مشخصات سختافزاریاش محدود نمیشود. بیشتر از همه، این دستگاه نشان داد که گوشیهای هوشمند میتوانند به کانون اصلی زندگی دیجیتال کاربران تبدیل شوند. در ادامه، ظهور اپاستور، اپلیکیشنها، دوربین و خدمات مختلف، این ایده را هر چه بیشتر تکمیل کرد. از این رو، اولین آیفون را میتوان به عنوان نقطه آغاز یکی از بزرگترین تحولات تاریخ صنعت موبایل به شمار آورد؛ تحولی که رقبای آن نیز در سالهای بعد ناگزیر به همخوانی با آن بودند.
آیفون ۴، شاهکاری در طراحی که به خاطر آنتنهایش به دردسر افتاد
اپل در سال ۲۰۱۰ با معرفی آیفون ۴، گامی اساسی به سوی پیشرفت برداشت. این دستگاه دارای نمایشگر Retina با وضوح ۹۶۰ در ۶۴۰ پیکسل بود و طراحی شیشهای و فلزیاش به یکی از نمادهای طراحی گوشیهای هوشمند تبدیل شد.
اما آیفون ۴ خیلی زود به خاطر دیگری نیز در تاریخ ماندگار شد؛ جنجال Antennagate. آنتنهای گوشی در بخش فلزی لبه دستگاه قرار داشتند و در شرایط خاص، نحوه نگهداری گوشی از پایین سمت چپ میتوانست بر دریافت سیگنالها تأثیر بگذارد. شکایات کاربران در خصوص افت آنتن و قطع تماس به یکی از بزرگترین بحرانهای روابط عمومی و رسانهای برای اپل بدل شد.
این جنجال به قدری بزرگ شد که استیو جابز در یک نشست خبری به این موضوع پرداخت و اپل برای دارندگان آیفون ۴ قابهای محافظ رایگان ارائه کرد تا تماس مستقیم دست با بخش مشکلساز آنتن را کاهش دهد.
این ماجرا باعث شد تا واژه Antennagate به فرهنگ فناوری وارد شود و جمله معروف «You're holding it wrong» نیز به نمادی از جنجالهای اپل تبدیل گردد. اما مشکلات آنتندهی نتوانست از اهمیت آیفون ۴ کاسته و این گوشی را همچنان به یکی از تأثیرگذارترین مدلهای تاریخ تبدیل کرد.

آیفون ۶، درک اپل از تمایل کاربران به گوشیهای بزرگتر
اگر آیفون ۴ نمایانگر تحولی در طراحی بود، آنگاه آیفون ۶ نماد دگرگونی در ابعاد گوشیهای اپل به شمار میرفت. اپل در سال ۲۰۱۴ با معرفی آیفون ۶ و آیفون ۶ پلاس، نمایشگرهای ۴.۷ و ۵.۵ اینچی را به مجموعه آیفونها افزود. این تصمیم نشاندهنده این بود که بازار دیگر به گوشیهای کوچکتر محدود نیست و کاربران به یاری نمایشگرهای بزرگتر تمایل بیشتری دارند.
آیفون ۶ از نظر تجاری و طراحی نیز از اهمیت بالایی برخوردار بود؛ اپل بالاخره وارد رقابت مستقیم با گوشیهای بزرگ اندرویدی شد و مدل پلاس را نیز برای کاربرانی معرفی کرد که تقاضای نمایشگر بزرگتر داشتند. اما این مدل جنبه تاریکی نیز داشت.
مدتی بعد از عرضه آیفون ۶ پلاس، ویدئوهایی منتشر شد که نشان میداد این گوشی در صورت وارد شدن فشار قابل توجه، دچار خمیدگی میشود. این جنجال به سرعت در شبکههای اجتماعی پیچید و عبارت «خم شدن آیفون» به یکی از بزرگترین مباحث فناوری در سال ۲۰۱۴ تبدیل گردید.
هدف اپل در آن زمان اعلام این مطلب بود که فقط ۹ شکایت در مورد خم شدن آیفون ۶ پلاس دریافت کرده و آن را اتفاقی نادر دانست. بررسیهای مستقل هم نشان دادند که آیفون ۶ و ۶ پلاس در برابر فشار مقاومت دارند، هرچند طراحی بسیار باریک و ابعاد بزرگتر مدل پلاس باعث ایجاد حساسیت بیشتری نسبت به نسلهای قبلی شده بود.
سالها بعد، مدارک ارائه شده در یک پرونده قضایی فاش ساخت که آزمایشهای داخلی اپل تفاوت مقاومت آیفون ۶ و ۶ پلاس با آیفون ۵s را نشان داده بودند. این واقعیت به موضوع خم شدن گوشی تبدیل به بحثی داغ در مورد طراحی و دوام این دستگاهها گردید.

آیفون X، خداحافظی با دکمه Home به روشی تاریخی
در سال ۲۰۱۷، اپل بار دیگر یکی از بزرگترین تحولات تاریخ آیفون را رقم زد. آیفون X تقریباً تمامی تصورات کاربران از طراحی آیفون را زیر سؤال برد؛ دکمه Home حذف و نمایشگر به لبههای گوشی نزدیکتر شد و Face ID به جای Touch ID متداول گردید.
این گوشی مجهز به نمایشگر ۵.۸ اینچی OLED Super Retina HD بود و طراحی تمام صفحهاش، مسیر نسلهای بعدی آیفون را مشخص کرد. البته حذف دکمه Home تنها تغییر ظاهری نبود، زیرا کاربران برای بازگشت به صفحه اصلی بایستی از حرکات لمسی استفاده میکردند و Face ID به شیوه اصلی احراز هویت تبدیل گشت. از این رو، آیفون X را میتوان به عنوان یکی از نقاط عطف در تاریخ طراحی آیفون به حساب آورد؛ نسلی که زبان طراحی آیفونهای کنونی را شکل داد.

آیفون ۱۱، زمانی که دوربین آیفون به ابزاری برای تولید محتوا تبدیل شد
آیفون ۱۱ در سال ۲۰۱۹ روانه بازار شد؛ مدلی که شاید در نگاه اول انقلابی نظیر آیفون X به نظر نرسد، اما نقش مهمی در تثبیت مسیر دوربینهای چندگانه و عکاسی محاسباتی ایفا کرد. این گوشی با نمایشگر ۶.۱ اینچی Liquid Retina و دوربین اصلی به همراه یک دوربین فوقعریض مجهز بود.
نقش آیفون ۱۱ در این بود که قابلیتهای عکاسی پیشرفتهتر را از مدلهای گرانقیمتتر به سایر اعضای خانواده آیفون آورد. از این نسل به بعد، دوربین دیگر تنها یکی از ویژگیهای گوشی نبود؛ بلکه به یکی از مهمترین دلایل خرید یک آیفون تبدیل گشت.

آیفون ۱۴، پایانی بر یک دوره و آغاز فصلی نو
در سال ۲۰۲۲، اپل با معرفی آیفون ۱۴ پرو تحولی مهم دیگر ایجاد کرد. پس از چند سال استفاده از ناچ، اپل طراحی جدیدی به نام Dynamic Island را عرضه کرد؛ بخشی از نمایشگر که در اطراف سیستم دوربین و حسگرهای Face ID قرار گرفته و با نرمافزار ترکیب میشد تا اعلانها و فعالیتهای پسزمینه را نمایش دهد.
اما Dynamic Island تنها تغییر قابل توجه آیفون ۱۴ پرو نبود. اپل برای نخستین بار در مدل پرو از دوربین اصلی ۴۸ مگاپیکسلی بهره برد و قابلیتهای عکاسی محاسباتی را به شکل بینظیری با سختافزار دوربین تلفیق کرد.
از این رو، میتوان آیفون ۱۴ پرو را یکی از مدلهایی معرفی کرد که فاصله طراحی آیفونهای جدید را با نسلهای پیشین دوباره ملموس کرد.

آیفون تاشو، لحظهای که اپل از بازار عقبمانده خود آگاه شد
فصل تازهای از تاریخ آیفون زمانی آغاز میشود که اپل چندین سال از ورود مستقیم به بازار گوشیهای تاشو چشمپوشی کرده بود. این شرکت در سپتامبر ۲۰۲۶، با معرفی آیفون (Duo) که قیمت پایهاش ۱۹۹۹ دلار بود، به این بازار وارد شد؛ بازاری که سامسونگ از سال ۲۰۱۹ در آن حضور داشت.
این گوشی به نمایشگر داخلی ۷.۶ اینچی و نمایشگر خارجی ۵.۴ اینچی مجهز بوده و عملاً اپل را به رقابتی وارد کرد که رقبای اندرویدی تجربهای چند ساله در آن داشتهاند. اما این بار داستان متفاوت بود. هنگامی که اپل به بازاری وارد میشود، معمولاً سعی در تبدیل فناوری موجود به تجربهای یکپارچه و نوآورانه دارد. اما در حوزه گوشیهای تاشو، رقبا فرصت زیادی برای مقابله داشتند.
سامسونگ نیز تنها چند ساعت پیش از معرفی آیفون تاشو، ویدئویی به نام «Welcome to Foldables» را منتشر کرده و پس از معرفی آیفون دو، موجی از طعنهها و کنایهها علیه اپل در شبکههای اجتماعی راه انداخت.
در یکی از پیامهای سامسونگ آمده بود: «So far, so same»، که به وضوح به این نکته اشاره داشت که اپل با ورود به بازاری که سامسونگ سالها در آن فعالیت کرده، در واقع تنها به کپیبرداری از موفقیتهای قبلی پرداخته است. حتی سامسونگ در تبلیغ دیگری از فردی با نام Tim Cook استفاده کرده بود؛ تا به نوعی اشاره به مدیرعامل سابق اپل کرده و او را به سوژه تبلیغاتی خندهداری بدل نماید.
به این ترتیب، آیفون تاشو پیش از آن که بتواند اعتبار تاریخی خود را ثابت کند، تبدیل به یکی از موضوعات اصلی جنگ تبلیغاتی میان اپل و سامسونگ شد.

آیا آیفون تاشو به عنوان یک محصول تاریخساز معرفی خواهد شد؟
پاسخ به این سؤال هنوز روشن نیست. زمانی که آیفون X عرضه شد، اپل توانست یک تغییر بنیادین در طراحی گوشی ایجاد کند و بازار نیز آماده پذیرش آن بود. اما در سال ۲۰۲۶، گوشیهای تاشو دیگر فناوری ناشناختهای نیستند. سامسونگ از سال ۲۰۱۹ در این عرصه فعال است و شرکتهایی نظیر هواوی، شیائومی و گوگل نیز در این بازار به شدت رقابت میکنند. تحلیلگران بر این باورند که ورود اپل به این بازار قادر است سهم قابل توجهی از بازار گوشیهای تاشو را به این برند اختصاص دهد.
اما مسئله اصلی قیمت است. با داشتن قیمت پایه ۱۹۹۹ دلار، این گوشی عملاً به محصولی گرانتر از آیفونهای معمولی تبدیل میشود و برخی تحلیلگران اعتقاد دارند چنین قیمتی ممکن است آیفون تاشو را در ابتدا به محصولی مختص کاربران مرفه و علاقهمندان به فناوری بدل کند. با این حال تاریخ آیفون نشان داده که همیشه اولین بودن در اهمیت نیست.
آیفون ۶ نخستین گوشی بزرگ بازار نبود. آیفون X نخستین گوشی تمامصفحه نبود. آیفون ۱۴ پرو هم اولین گوشی با دوربین ۴۸ مگاپیکسلی نبود و آیفون تاشو نیز نخستین گوشی تاشوی موجود در بازار نیست. آنچه در نهایت اهمیت دارد این است که اپل توانسته فناوریهای موجود را به محصولی تبدیل کند که میلیونها نفر تشنه استفاده از آن خواهند بود.
اپل هیچگاه نخستین شرکتی نبوده که فناوریای را به گوشیهای خود اضافه میکند، اما بعضاً میتواند با ورود خود، قواعد یک بازار را دگرگون سازد. اکنون پرسش اصلی این است که آیا آیفون تاشو هم روزی در کنار آیفون، آیفون ۴، آیفون ۶، آیفون X و آیفون ۱۴ پرو به عنوان یکی از گوشیهای تاریخساز اپل به ثبت خواهد رسید یا خواهیم دید که در سالهای آینده، بیشتر به عنوان آیفونی یاد خواهد شد که باعث آبروی اپل شد.
۵۸۳۲۳