به گزارش هریتیج دیلی، تحقیقات باستانشناسی در محوطهای که از قرار است به یک مجموعه داده در شمال فرانسه مبدل گردد، به کشف سکونتی محصور از دوران آهن منجر شده که حدود ۲۸۰۰ سال قدمت دارد. این مکان در ناحیه فوژو (Fouju) واقع در استان سن-ا-مارن، شواهدی از فعالیتهای کشاورزی، ذخیرهسازی غلات، پخت و پز و چیدمان فضای زندگی ساکنان از سالهای ۸۰۰ تا ۶۵۰ قبل از میلاد را به نمایش گذاشته است.
باستانشناسان وابسته به مؤسسه ملی پژوهشهای باستانشناسی پیشگیرانه فرانسه (Inrap) این کاوش را در زمینی به وسعت ۶ هکتار اجرا کردهاند؛ جایی که پیش از آغاز ساخت مرکز داده، به بررسیهای باستانشناسی نیاز احساس شد. نتایج نشان میدهد که این منطقه به یک دوره خاص تعلق نداشته و از اواخر عصر مفرغ تا عصر آهن و حتی اوایل قرون وسطی، چندین بار میزبان جوامع مختلف بوده است.
حصارهای چوبی بزرگ، مرزهای سکونتگاه را مشخص میکردند
برجستهترین کشف این فصل، سکونتگاهی از دوره آغازین هالشتات (Early Hallstatt) است که بخشی از زمینی ۳٫۵ هکتاری را شامل میشود. ساکنان این مکان برای تعیین قلمرو سکونت خود از حصارهای چوبی بزرگ بهره میبردند؛ سازههایی که نمونههای مشابه آنها در ایل-دو-فرانس به ندرت یافت میشود.
تحقیقات نشان میدهد که سه بخش مستقل از این حصارها در اضلاع شمالی، شرقی و جنوبی سکونتگاه شناسایی شده است. هر قسمت بیش از ۳۰ چاله منظم برای قرار دادن تیرکهای چوبی دارد و شکل خمیده آنها نشاندهنده این است که ساکنان از پیش برای طراحی مرزهای سکونتگاه برنامهریزی کرده بودند.
باستانشناسان همچنین ورودیهای متعددی را به این مجموعه شناسایی کردهاند. در بخش شمالغرب، حدود ۱۰ چاله بزرگ با قطر بیش از ۵۰ سانتیمتر و بقایای یک ساختمان ششستونه نمایان شده است. همچنین در سمت شرق حدود ۱۲ چاله با چیدمان زیگزاگی قرار دارند که احتمالاً به یک سازه دفاعی یا مکانی برای هدایت و تفکیک دامها مربوط میشود.
ورودی جنوبی نسبت به دیگر ورودیها بیشترین توجه را جلب میکند. این قسمت دارای ایوانی با شش ستون بوده که در کنار دو ردیف حصار قرار دارد؛ موضوعی که انگیزه بازسازی یا توسعه حصار در دو مرحله مختلف را مطرح میکند.
ساخت این محوطه به نیروی کار قابل توجهی نیاز داشت. ساکنان باید درختان را قطع کرده، آنها را آماده و طبق نقشهای مشخص در مکان نصب میکردند. با این حال، از آنجا که بخشهای باقیمانده حصار به طور کامل متصل نیستند، باستانشناسان هنوز نتوانستهاند شکل دقیق این مرزبندی را تعیین کنند. تنها ضلع جنوبی همراه با یک خندق قابل مشاهده است و پژوهشگران همچنان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این خندق به طور همزمان با حصار ساخته شده یا در دورهای دیگر به آن افزوده شده است. آنها گمان میزنند که ممکن است شاخههای افقی میان تیرکها بافته شده باشد تا دیواری محکمتر ایجاد گردد.
انبارهای غلات و سیلوهای زیرزمینی، نشانی از اقتصاد کشاورزی
در داخل حصارها، شواهد زیادی از فعالیتهای کشاورزی و زندگی روزانه به دست آمده است. باستانشناسان هشت گودال بزرگ شناسایی کردهاند که در ابتدا برای استخراج رسوب و احتمالا تأمین مصالح ساختمانی حفر شده بودند، اما در ادامه مورد استفادههای دیگری قرار گرفتند.
برخی از این گودالها همراه با زبالههای روزمره پر شدهاند و دیگران به عنوان سیلوهای زیرزمینی برای ذخیره محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار گرفتهاند و در نهایت دوباره به محل انباشت پسماند تبدیل شدهاند.
وجود انبارهای عمده غلات نیز نمایانگر اهمیت کشاورزی در این سکونتگاه میباشد. سه سازه با دو ردیف سهستونه و شش ساختمان مربعشکل چهارستونه در قسمت جنوبی محوطه وجود دارند. این انبارها محصولات را از رطوبت زمین و دسترسی جانوران دور نگه میداشتند و همراه با سیلوهای زیرزمینی، تصویری واضح از روشهای ذخیرهسازی مواد غذایی در عصر آهن را به نمایش میگذارند.
اجاقهای سنگی، نشاندهنده زندگی روزمره
محقیقن همچنین دو اجاق مجهز به سنگهای حرارتدیده را در سمت شرقی سکونتگاه یافتهاند. ساکنان ابتدا در چالههای دایرهای آتش روشن میکردند تا سنگهای آهکی یا سنگ آسیاب را گرم کنند و سپس از همان سنگها برای پخت غذا استفاده میکردند.
اشیایی که در اطراف این اجاقها پیدا شده، از جمله ظروف سفالی و ابزارهای سنگی، موید این است که این بخش به فعالیتهای خانگی و تهیه غذا اختصاص یافته بوده است. این نتایج تصویر روشنی از زندگی روزمره ساکنان، فراتر از بناهای معماری، به پژوهشگران ارائه میدهد.
سکونتگاه در گذر سالها دگرگون گردید
تحقیقات نشان میدهد که این منظر در زمانهای بعدی نیز دستخوش تغییر شده است. دو خندق موازی که کمتر از پنج متر از یکدیگر فاصله دارند، از میان یکی از انبارهای ششستونه عبور میکنند و این مسأله گویای pertenence آنها به دورهای متفاوت میباشد.
قطعات سفالی یافت شده در این خندقها احتمال ارتباط آنها را با سکونتی از دوره لاتن، یعنی عصر آهن دوم، تقویت میکند؛ سکونتی که پیشتر در اراضی مجاور شناسایی شده بود.
محوطه فوژو همچنین در کنار مسیر تاریخی «شمین پاره» قرار دارد؛ مسیری که در گذشته اورلئان را از طریق ملون به شایلی-آن-بری متصل میکرد. باستانشناسان نیز خندقهای مرتبط با این جاده باستانی را مستند نمودهاند.
در نزدیکی یکی از این خندقها، گوری بدون اشیای تدفینی پیدا شده است. عدم وجود اشیای همراه، تعیین سن آن را تنها با آزمایش رادیوکربن ممکن میسازد.
تصویری تازه از جامعهای سه هزار ساله
مجموعه یافتههای موجود در فوژو نشان میدهد این منطقه در طول قرنهای متعدد، همواره محلی برای سکونت جوامع مختلف بوده است، اما سکونتگاه عصر آهن از اهمیت ویژهای برخوردار است. حصارهای چوبی، انبارهای غلات، سیلوها، اجاقهای سنگی و سازههای کشاورزی، نه تنها زندگی مردم را نشان میدهند بلکه همچنین شیوهی مدیریت منابع، سازماندهی فضا و برنامهریزی برای تولید و انبار کردن غذا را نیز به تصویر میکشند.
این کشف اکنون به عنوان یکی از مهمترین نمونههای سکونتگاههای محصور عصر آهن در منطقه ایل-دو-فرانس به شمار میرود و میتواند دانش باستانشناسان را درباره ساختار اجتماعی و اقتصادی جوامع نزدیک به سه هزار سال پیش عمیقتر نماید.