تأثیر مکرر بحران انتقال اطلاعات بنزینی دولتی بر سلامت روانی افراد / تغییر ناگهانی سهمیه خودروهای جدید در مدت زمان ۶ ساعت!
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، این دومین مرتبه‌ای است که در یک ماه گذشته خبری درباره‌ی بنزین منتشر و سپس تکذیب می‌شود.
دیروز مدیر سامانه هوشمند سوخت در برنامه‌ی تلویزیونی میزاقتصاد در ساعت ۱۵:۰۰ اعلام کرد که خودروهای نو که قیمت آن‌ها بالای یک میلیارد تومان است، از سهمیه سوخت ۱۵۰۰ تومانی و ۳۰۰۰ تومانی بهره‌مند نخواهند شد و این خودروها تنها ۱۱۰ لیتر از سهمیه بنزین با قیمت ۱۰ هزار تومان را دریافت می‌کنند. ساعتی بعد، اما شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در ساعت ۲۱:۴۸ اطلاعیه‌ای را در سایت رسمی خود منتشر کرد و اعلام نمود که موضوع افزایش سقف یک میلیارد تومان در حال بررسی است و نحوه و مقدار تخصیص سهمیه سوخت نسبت به گذشته تغییری نکرده و تنها نرخ سوم از ۵۰۰۰ تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است.
هرچند ناترازی بنزین از یک سو و تفاوت قیمت آن با کشورهای همجوار از سوی دیگر، که بستر لازم برای قاچاق را مهیا می‌سازد، فشار مضاعفی بر اقتصاد وارد می‌آورد، اما نوعی سردرگمی در اطلاع‌رسانی موجب ایجاد نگرانی در افکار عمومی و بروز بحرانی تازه در این زمینه شده است.
ماجرای بنزین 87 هزار تومانی دوباره پیش آمد
در ساعات پایانی روز بیست و یکم مردادماه، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان اعلام کرد که عرضه بنزین با قیمت تمام‌شده پالایشگاهی به نرخ هر لیتر ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در این استان آغاز خواهد شد. وی اعلام کرد عرضه بنزین در کرمان از ساعت ۲۲ با این قیمت انجام می‌شود.
با این حال، ساعاتی بعد اخبار حاکی از توقف این طرح منتشر شد. مدیر شرکت پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان در بیانیه‌ای شکلی، پایان زودهنگام و لغو برنامه عرضه بنزین با نرخ آزاد پالایشگاهی را تایید و اعلام نمود که عرضه بنزین در این استان تا اطلاع ثانوی مطابق روال قبلی ادامه خواهد یافت.
اگرچه خبر عرضه بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان به سرعت تکذیب شد، اما در روزهای آتی شهروندان با صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌ها مواجه شدند و نگرانی‌ها از احتمال افزایش قیمت بنزین به این اعداد ادامه یافت.
در نهایت مسعود پزشکیان در هفتم شهریورماه در گفتگویی تلویزیونی تاکید کرد که قیمت بنزین از ۱۰ هزار تومان فراتر نخواهد رفت. چند روز بعد، در چهاردهم شهریور، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام کرد که در نشستی برای هماهنگی مدیریت ناترازی انرژی، مقرر شده که تنها سخنگوی دولت سیاست‌ها را اعلام کند و معاون وزیر نفت صرفاً در مورد مسائل فنی بنزین و گازوئیل اظهارنظر کند.
اما این پایان ماجرا نبود. به نظر می‌رسد که در موضوع حیاتی بنزین، که ارتباط مستقیمی با امنیت روانی جامعه دارد، هنوز ضرورت تدوین یک روش مناسب برای اطلاع‌رسانی به سیاستگذاران و دست‌اندرکاران به خوبی درک نشده است. این امر موجب تکرار اشتباهات مربوط به بنزین ۸۷ هزار تومانی به روشی دیگر در بیست و دوم شهریورماه شده است.
زمانی که خبر مرجع رسمی تکذیب می‌شود
اکنون مدیر سامانه هوشمند سوخت در رسانه‌ای رسمی حذف سهمیه خودروهای نوشماره بالای یک میلیارد تومان را مطرح می‌کند، در حالی که بخشی دیگر از دولت یعنی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به تکذیب این خبر می‌پردازد.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که این تایید و تکذیب‌های پی در پی، امنیت روانی جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد و موجب افزایش نگرانی‌ها در رابطه با موضوع مهمی مانند بنزین می‌شود.
شواهد این ادعا، نگرانی بخش عظیمی از جامعه درباره‌ی امنیت انرژی است. نتایج نظرسنجی ایسپا نشان می‌دهد که بیش از ۶۶ درصد ایرانی‌ها نگران کمبود انرژی و احتمال جیره‌بندی آن هستند. بخشی از این نگرانی، ناشی از تایید و تکذیب‌های مکرر اخبار از سوی مراجع رسمی و مقام‌های مسئول است.
سه سناریو و هیچ چیز دیگر
پیشتر، سه سناریو برای مدیریت ناترازی بنزین از سوی رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی مطرح شده بود.
سقاب اصفهانی در این رابطه اظهار داشت: در نخستین سناریو، روزانه تقریباً ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین تولید داخلی میان جایگاه‌ها توزیع خواهد شد. این عرضه تا زمان تمام شدن این مقدار ادامه می‌یابد و پس از اتمام سهم روزانه، عرضه در جایگاه‌ها متوقف می‌شود.
در سناریو دوم که به نام "مدل کرمان" شناخته می‌شود، تمامی بنزین تولیدی کشور میان خودروهای موجود تقسیم خواهد شد. به این ترتیب، هر خودرو ممکن است ماهانه حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ لیتر بنزین سهمیه‌ای دریافت کند و در صورت نیاز بیشتر، مصرف‌کنندگان مجبور به خرید بنزین با نرخ آزاد خواهند بود.
سناریوی سوم، اختصاص سهمیه بنزین به خود افراد به جای خودروهایشان است. در این مدل، داشتن یا نداشتن خودرو تأثیری بر دریافت سهمیه نخواهد داشت و به هر شهروند ماهانه حدود ۳۰ لیتر بنزین تعلق می‌گیرد. این سهمیه به سرپرست خانوار داده می‌شود؛ بنابراین یک خانواده دو نفره ۶۰ لیتر، خانواده سه نفره ۹۰ لیتر و خانواده چهار نفره ۱۲۰ لیتر سهمی ماهانه خواهد داشت.
در حالی که در نهایت، در هفدهم شهریور قیمت سوم بنزین از ۵۰۰۰ تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش پیدا کرد و هیچ یک از این سه سناریوی اعلام شده به مرحله اجرا در نیامد. مقامات دولتی نیز توضیح ندادند که چرا سناریوهای مطرح شده از سوی آن‌ها کنار گذاشته شده و سناریو متفاوتی جایگزین این سه برنامه شده است.
به نظر می‌رسد که دولت در تلاش است تا فعالیت‌های خود در زمینه رسانه‌ای و شیوه ارتباط با جامعه را در مورد اخبار حساس و مهمی مانند بنزین بازتعریف کند.
افزایش ۳۰ درصدی مصرف بنزین در تهران، که پس از اعلام خبر افزایش قیمت بنزین در کرمان بروز کرد، نمونه‌ای از این مسأله است. وقوع این شرایط حتی منجر به تعطیلی برخی پمپ بنزین‌ها در برخی روزها شد و امنیت روانی جامعه را تحت تأثیر قرار داد.
۲۲۳۲۲۳