نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا از آغاز فعالیتهای خود در ۱۳ اکتبر ۱۷۷۵، از انواع متنوع کشتیها بهرهگیری کرده است. از ناوچههای چوبی در قرن هجده تا ناوهای هواپیمابر پیشرفته امروز، این نیرو همواره به مجموعهای گسترده و گوناگون دسترسی داشته است. با اینکه عموم مردم تنها از طریق سینما، موزهها و خبرهای مربوط به جدیدترین کشتیهای نظامی با نوعی خاص از آنها آشنا هستند، نیروی دریایی دارای نمونههای غیرمعمولی از کشتیهاست که هر یک بهطور اختصاصی برای ماموریتهای خاص و با طراحیهای ویژه تولید شدهاند. این شناورها از جنبههای ظاهری، کارکرد و تمایز از سایر ناوگان، منحصربهفرد هستند.
۱. یواساس مانیتور (USS Monitor): پیشگام رزمناوهای زرهپوش
زمانی که یواساس مانیتور در سال ۱۸۶۲ به آب افتاد، به عنوان نخستین کشتیهای زرهپوش نیروی دریایی آمریکا شناخته شد که طراحیای انقلابی داشت. در دورهای که اکثر شناورها چوبی بودند، این کشتی با عرشهای که نزدیک به سطح آب قرار داشت و تنها برجک چرخان آن نمایان بود، به کابوس زیردریایی شباهت داشت. مانیتور، مسلح به دو توپ ۱۵ اینچی Dahlgren در برجک خود، به شلیک در تمام جهات قابلیت مییافت. به لطف زره برجستهاش که شامل صفحات آهنی بر روی عرشه، اطراف سکان و برجک بود، این کشتی بهطور قابل توجهی از سایر شناورهای چوبی زمانش برتر بود. متأسفانه، مانیتور در سال ۱۸۶۲ در طوفانی در سواحل کیپ هتراس غرق شد و اکنون بهعنوان نخستین پناهگاه ملی دریایی آمریکا به رسمیت شناخته میشود.
۲. یواساس رینا مرسدس (USS Reina Mercedes) (IX-25): از رزمناو اسپانیایی تا زندان آکادمی
یواساس رینا مرسدس (IX-25) که در ابتدا یک رزمناو متعلق به اسپانیا بود، در سال ۱۸۹۸ در جریان جنگ اسپانیا و آمریکا به تصرف نیروی دریایی ایالات متحده درآمد. پس از غرق شدن عمدی آن توسط اسپانیا، این کشور کشتی را تعمیر کرده و به نقشهای مختلفی تغییر کاربری داد. ابتدای کار این کشتی بهعنوان یک کشتی ایستگاهی بود، اما بعدها در آناپولیس، مریلند، به لنگرگاهی دائمی بدل شد. آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده از آن به عنوان زندان غیررسمی بین سالهای ۱۹۱۲ تا ۱۹۴۰ استفاده میکرد. از سال ۱۹۴۰ به بعد، این کشتی به خوابگاه شناور برای پرسنل نیروی دریایی در آکادمی تبدیل شد و نهایتاً در سال ۱۹۵۷ از خدمت خارج گردید.
۳. یواساس ولورین (USS Wolverine) (IX-64): ناو هواپیمابر آب شیرین
یواساس ولورین (IX-64) بهدلیل موقعیتش در دریاچههای بزرگ، بهعنوان یکی از غیرمعمولترین کشتیهای نیروی دریایی ایالات متحده شناخته میشود. این کشتی که در ابتدا به عنوان یک کشتی بخار دو تکه به نام Seeandbee عمل میکرد، در سال ۱۹۴۲ به نیروی دریایی فروخته شد و همچنین به یک ناو هواپیمابر آموزشی تبدیل گردید. ولورین که در دریاچه میشیگان و اسکله نیروی دریایی شیکاگو مستقر بود، به تربیت خلبانان نیروی دریایی پرداخت. این شناور با خواهرش، یواساس سیبل (USS Sable)، مسئول بیش از ۱۸۰۰۰ دوره آموزشی خلبانی برای جنگ جهانی دوم بود. اگرچه ولورین فاقد آشیانه و آسانسور بود، نقش آموزشی حیاتی ایفا کرد و پس از خاتمه جنگ از خدمت خارج گردید.
۴. یواساس اکو (USS Echo) (IX-95): کشتی چوبی قرن نوزدهمی در جنگ جهانی دوم
در دوران جنگ جهانی دوم، نیروی دریایی ایالات متحده از شناورهای غیرمعمول برای مقاصد عملیاتی استفاده میکرد. یواساس اکو (IX-95)، کشتی باربری دو دکلی چوبی که در سال ۱۸۹۲ ساخته شده بود و بهعنوان یک وام از نیوزلند به ایالات متحده آمده بود، در سال ۱۹۴۲ به خدمت درآمد. این کشتی به مدت دو سال بهعنوان پشتیبانی نیروی دریایی ایالات متحده در اقیانوس آرام مشغول فعالیت بود. ظاهر قدیمی و غیرنظامیاش موجب شد تا بتواند در آبهای تحت کنترل ژاپن بهراحتی ناظران ساحلی را در خطوط دشمن پیاده کند. اکو در سال ۱۹۴۴ از خدمت خارج و به نیوزلند بازپس فرستاده شد.
۵. یواساس پوئبلو (USS Pueblo) (AGER-2): کشتی جاسوسی توقیفشده
یواساس پوئبلو (AGER-2)، یک کشتی تحقیقاتی فنی از کلاس بنر است که در دوران جنگ جهانی دوم به خدمت درآمد. این کشتی به جمعآوری اطلاعات در سطح جهانی مشغول بود. در ژانویه ۱۹۶۸، پوئبلو توسط نیروی دریایی کره شمالی در دریای ژاپن مورد حمله قرار گرفت و به تصرف درآمد. طی این حادثه، یک ملوان جان خود را از دست داد و ۸۲ نفر دیگر به مدت ۱۱ ماه به عنوان اسیر باقی ماندند. با اینکه ملوانان بازگشتند، اما کره شمالی هرگز پوئبلو را پس نداد و این کشتی اکنون به بخشی از موزه جنگ رهایی میهن در پیونگیانگ تبدیل شده و پذیرای بازدیدکنندگان با تبلیغات کره شمالی است.
۶. آر/پی فلیپ (R/P FLIP): سکوی تحقیقاتی شناور و چرخشی
یکی از غیرمعمولترین کشتیهای مورد استفاده توسط دفتر تحقیقات دریایی ایالات متحده (ONR) R/P FLIP است که مخفف پلتفرم تحقیقاتی شناور ابزار دقیق میباشد. این شناور ۳۵۵ فوتی قادر است تا ۹۰ درجه به سمت عقب خم شده و نیمهغرق شود بهگونهای که تنها ۵۵ فوت آن از سطح آب بیرون میآید. این فرآیند بهوسیله آبگیری عمدی مخازن بالاست انجام میشود. R/P FLIP فاقد سیستم پیشرانه بوده و نیاز به یدککشی دارد. این کشتی از سال ۱۹۶۲ تا ۲۰۲۳ به منظور مطالعه سیگنالهای صوتی، تراکم آب، تلاطم، دما و اطلاعات جوّی مورد استفاده قرار گرفت و سپس به سازمان DEEP فروخته شد.
۷. بیلندر (Baylander) (IX-514): کوچکترین ناو هواپیمابر جهان
بیلندر (IX-514) بهخاطر لقب کوچکترین ناو هواپیمابر جهان از سال ۱۹۶۸ به عنوان یک شناور خدماتی در بندر برای نیروی دریایی فعالیت میکرد. در سال ۱۹۸۶، این کشتی به یک آموزشدهنده فرود هلیکوپتر تبدیل شد و با عرشه کوچکش، مکان ایدهآلی را برای آموزش خلبانان هلیکوپتر برای فرود روی ناوهای در حال حرکت فراهم میکرد. بیلندر در طول ۲۵ سال، بیش از ۱۲۲,۰۰۰ فرود هلیکوپتر را آموزش داده و در سال ۲۰۱۲ از خدمت خارج شد. این شناور اکنون در رودخانه هادسون، در پارک وست هارلم لنگر انداخته و بهعنوان موزه، بار و رستوران فعالیت میکند.
۸. یواساس پلینویو (USS Plainview) (AGEH-1): بزرگترین هیدروفویل جهان
یواساس پلینویو (AGEH-1) طراحی منحصر به فرد هیدروفویلی دارد که یکی از جالبترین ویژگیها به شمار میرود. هیدروفویل، ساختاری همچون بال که زیر کشتی قرار دارد و در سرعتهای بالا، کشتی را از آب بلند میکند. این شناور ۳۱۵ تنی که در سال ۱۹۶۹ به خدمت درآمد، بزرگترین هیدروفویل جهان به شمار میرود. پلینویو با دو موتور توربوشفت جنرال الکتریک LM1500، قادر به دستیابی به سرعت ۹۲ کیلومتر بر ساعت بود در حالیکه کل بدنهاش از آب خارج میشد. این کشتی آزمایشی در سال ۱۹۷۸ از خدمت خارج و برای اسقاط فروخته شد. هماکنون این شناور در یک ملک خصوصی نزدیک آستوریا، اورگان قرار دارد و یک تهدید زیستمحیطی محتمل به حساب میآید.
۹. انآر-۱ (NR-1): زیردریایی هستهای فوق سری و کوچک
در سال ۱۹۶۹، نیروی دریایی ایالات متحده زیردریایی هستهای فوقسری NR-1 را به آب انداخت که کوچکترین زیردریایی هستهای ساخته شده تا آن زمان به شمار میرفت. هدف اصلی این زیردریایی، شناسایی و جمعآوری اشیاء در کف اقیانوسها بود. NR-1 به منظور یافتن موشکهای مفقود و تجهیزات حساس به کار میرفت تا مانع از دسترسی شوروی به آنها شود. بعد از فاجعه شاتل چلنجر در سال ۱۹۸۶، NR-1 برای جستجو و جمعآوری قطعات آن نیز استفاده شد. این زیردریایی با ۱۱ خدمه و قابلیت غوص تا عمق ۹۰۰ متر، میتوانست به مدت ۳۰ روز در زیر آب بماند و با چرخهایش بر بستر دریا حرکت کند. NR-1 در سال ۲۰۰۸ از خدمت خارج و به اسقاط رسید.
۱۰. یواساناس هیوز گلومار اکسپلورر (USNS Hughes Glomar Explorer) (T-AG-193): کشتی حفاری با ماموریت جاسوسی
اگرچه یواساناس هیوز گلومار اکسپلورر (T-AG-193) به ظاهر همچون یک کشتی حفاری آبهای عمیق به نظر میرسید، اما ماموریت آن به وضوح متفاوت بود. این شناور برای «پروژه آزوریان» طراحی شده بود؛ عملیاتی طبقهبندی شده توسط CIA به منظور بازیابی زیردریایی غرقشده شوروی K-129. هوارد هیوز بهطور شخصی نظارت بر ساخت آن را بر عهده داشت. اکسپلورر با طراحی خاص خود که مشابه سکوی حفاری تجاری بود، سیستمی پیچیده در زیر آب داشت که به مانند یک جرثقیل عمل میکرد و در سال ۱۹۷۴ حدود یکسوم K-129 را بازیابی کرد. این کشتی سپس به یک شناور حفاری واقعی تبدیل و در سال ۲۰۱۵ از خدمت خارج شد.
۱۱. سی شدو (Sea Shadow) (IX-529): کشتی پنهانکار آزمایشی
در سال ۱۹۸۵، نیروی دریایی ایالات متحده سی شدو (IX-529)، یک کشتی پنهانکار تحقیقاتی را که با الهام از طراحی جتها ساخته شده بود، مورد آزمایش قرار داد. این شناور که بهطور محرمانه توسط دارپا تولید شده بود، در مقایسه با دیگر کشتیها ظاهری بسیار عجیب داشت. هدف از طراحی آن، کاهش رد راداری با استفاده از شکلهای غیرمتعارف بدنه و تکیه بر اتوماسیون برای کاهش تعداد خدمه بود. این شناور با طراحی دو بدنه غوطهور و پایههای زاویهدار، تنها به چهار خدمه نیاز داشت. سی شدو هرگز بهطور رسمی به ناوگان نیروی دریایی اضافه نشد، اما طرز طراحیاش بر شکل و ساختار کشتیهای کلاس زاموالت (Zumwalt) تأثیرگذار بود. این کشتی در سال ۲۰۱۲ به فروش رسیده و به اسقاط رفت.
۱۲. ۱۹BB: بومین بیورز (Boomin’ Beavers): کوچکترین یدککشهای نیروی دریایی
درحالیکه نیروی دریایی برای کشتیهای بزرگ خود شناخته شده است، کوچکترین شناور آن ۱۹BB یا بومین بیور نام دارد. این یدککشهای کوچک و در عین حال قوی برای نصب و نگهداری بویههای شناور امنیتی بندر در اطراف داراییهای نیروی دریایی به کار میروند. بومین بیورها که از دهه ۱۹۸۰ به خدمت آمدند، به طول ۱۹ فوت و عرض ۱۰ فوت ساخته شده و با موتور دیزلی ۲۶۰ اسب بخار Cummins توان کششی معادل ۷۵۰۰ پوند تولید میکنند. نیروی دریایی در سال ۲۰۰۲ میلادی، ۱۳ دستگاه از این یدککشها را سفارش داد و تا سال ۲۰۲۰ میلادی، ۱۰ عدد از آنها در خدمت بودند.