چه کسی مجلسیها را استیضاح میکند
فصلششم در قانوناساسی موجود که یکی از مبسوطترین فصلها نیز بهحساب میآید و اصل62 تا ۹۹ را شامل میشود درباره مجلس است. دقت در اصول یادشده نشان میدهد مجلس قانونگذاری در جمهوری اسلامی یکی از پراختیارترین مجلسهای دنیای امروز است.
این قوه مطابق با قانوناساسی حق تحقیق و تفحص در همه امور کشور را دارد، حق و اختیار دارد وزیران و رییسجمهور را استیضاح کند و نیز حق دارد هرچه میخواهد در قانون بودجه سالانه اعمال کند. علاوه بر این مجلس باید امضا کند تا کشور بتواند سرمایهگذاری خارجی جذب کند و… در مقابل اینهمه اختیارات گسترده اما مجلس هرگز از سوی قوهمجریه در خطر قرار نمیگیرد. قانوناساسی درباره انحلال یک دوره از مجلس و برگزاری زودهنگام برای دوره بعد سکوت کرده است. در قانوناساسی تنها جاییکه برای مجلس محدودیت گذاشته شده اصل شصتوهشتم بوده که در آن آمده است «در زمان جنگ و اشغال نظامی کشور به پیشنهاد رییسجمهور و تصویب سهچهارم مجموع نمایندگان و تایید شورای نگهبان انتخابات نقاط اشغالشده یا تمامی مملکت برای مدت معینی متوقف میشود و درصورت عدم تشکیل مجلس جدید، مجلس سابق همچنان به کار خود ادامه خواهد داد.»
تاریخ جمهوری اسلامی نشان میدهد این اصل قانوناساسی حتی در جنگ هشتساله اجرایی نشده زیرا رییس مجلس در آن سالها مرد دوم کشور یعنی اکبر هاشمی، جانشین رهبر انقلاب در مقام فرماندهی کلقوا بود. در این 15ماه تازهسپریشده که جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل در جریان بوده و هست نیز رییسجمهور از این اصل استفاده نکرده و بعید است بخواهد استفاده کند جز اینکه شرایط کشور سختتر شود.
در چنین ساختاری است که اعضای مجلس قانونگذاری با هر میزان رای در دور دوم انتخابات حتی با داشتن ۵درصد رای واجدان شرایط در تهران بهمجلس رفته و اختیارات بیشمار و مهمی را به چنگ میآورند. اعضای مجلس دوره فعلی با وجودی که میدانند شرایط کشور چیست و دولت و اعضای دولت در چه موقعیت دشواری قرار دارند و اختیارات دولت در برخی از مهمترین مسائل با قانون نانوشته سلب شده است پیدرپی در راه دولت سد و بند میسازند.
یکی از این سدها تهدید به استیضاح وزیران دولت چهاردهم است. در حال حاضر مطابق با گزارشهای منتشرشده وزیر اقتصاد و نیز وزیر کار که اتفاقا هردو تحصیلات مرتبط دارند و در میان همه وزیران اقتصاد و کار دیگر در مرتبه بالاتری از دانش هستند، در شرایط استیضاح قرار دارند.
از استیضاحکنندگان میپرسیم آیا شرایط را نمیبینید؟ آیا نمیبینید وزیر اقتصاد در شرایط حبس درآمدهای ناشی از صادرات نفت و نیز درآمدهای مالیاتی دستها را بالا گرفته و در اینباره نهتنها او بلکه هیچ مقام دیگری نمیتواند کاری کند؟
اگرچه توصیه به استفاده از اصل68 قانون اساسی موردی ندارد و کمکی به کشور نمیکند اما میتوان پرسید چه کسی نمایندگان مجلس را استیضاح میکند؟ کدام نهاد و کدام مقامی کارنامه هرکدام از اعضای مجلس را بررسی کرده و بهصورت شفاف بهحوزههای انتخابیه نشان میدهد؟ کاش طوری بود که میشد محدودیتهایی برای کلیت مجلس در قانون اساسی دیده شود