از ابتدای سال تاکنون، در سواحل استان مازندران مجموعاً ۲۹ قلاده فوک خزریِ لاشهشده گزارش شده است. کارشناسان محیطزیست میگویند شدت پوسیدگی لاشهها، که معمولاً پس از شناوری روی آب بین یک هفته تا ۱۰ روز رخ میدهد، باعث شده هنوز امکان نمونهبرداری دقیق و در نتیجه تعیین علت نهایی مرگ فراهم نشود.
در بررسیهای اولیه، شماری از سناریوها مطرح شدهاند؛ از آلودگیهای دریایی و تغییرات اقلیمی گرفته تا کاهش منابع غذایی و حضور گونههای مهاجم. با این حال، در میان این فرضیهها، احتمال تکرار یک بیماری ویروسی بهعنوان گزینه محتملتر، پررنگتر شده است.
روحالله اسماعیلی، معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران، توضیح داد:
«از ابتدای سال تاکنون ۲۹ قلاده فوک خزری در سواحل مازندران مشاهده شد که به دلیل شدت آسیبهای وارده شده هیچ کدام از لاشهها قابلیت نمونهبرداری و تشخیص علت و مرگ و میر را نداشتند. مهمترین فرضیه در خصوص تلف شدن فوکهای خزری بیماری ویروسی دیستمپر سگسانان است که پیشتر نیز سابقه داشته است. ویروس دیستمپر سال ۲۰۰۰ میلادی نیز تلف شدن ۱۰ هزار قلاده از فوکهای خزری را موجب شده بود.»
محمود قاسمپوری، رئیس دبیرخانه اقدام ملی حفاظت از فوکهای خزری، ضمن یادآوری ضرورت همکاریهای فرامرزی و منطقهای، گفت:
«برای تائید هر کدام از فرضیههای مرگ فوکهای خزری حداقل ۲۰ لاشه نسبتا سالم نیاز است. پارسال فقط به یک لاشه نسبتا سالم فوک دست یافتیم که کیتهای تشخیصی علت مرگ آن فوک به دلیل بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان را منتفی نشان داد.»
محمدرضا کنعانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران، با اشاره به دریافت گزارش تلفات ۱۰۰ قلاده فوک در قزاقستان طی فروردینماه، به تشریح اقدامات حفاظتی پرداخت و اظهار کرد:
«پایش منظم سواحل مازندران به این منظور همه روزه انجام میپذیرد. راهاندازی مرکز درمان و بازتوانی فوک خزری مطابق استانداردهای بینالمللی در شبهجزیره میانکاله و استقرار تجهیزات در بابلسر و تنکابن از اقدامات انجامشده به شمار میرود.»
این روند مرگ و میر در سالهای گذشته نیز با فراز و فرود همراه بوده است؛ بهگونهای که در سال اخیر، ثبت ۵۱ لاشه فوک در سواحل مازندران به ثبت رسیده است.
به نظر شما کشورهای حوزه دریای خزر چه اقداماتی برای نجات این گونه در خطر انقراض باید انجام دهند؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.