تحول در معادلات امنیتی خلیج فارس؛ کشورهای عربی در پی گفتوگو با ایران
به نقل از ایلنا، روزنامه آمریکایی «نیویورکتایمز» در تحلیلی به قلم «ویویان نریم» اشاره کرده که کشورهای خلیج فارس برای سالها به اتکا به تضمینهای امنیتی آمریکا ادامه دادهاند، اما سلسله حملات موشکی و پهپادی ایران در بیش از شش ماه گذشته، محدودیتهای این الگو را نمایان ساخته است.
این گزارش حاکی است که مقامهای عربی در منطقه به دنبال راههای تازهای برای کاهش آسیبپذیری خود در برابر حملات ایران و همپیمانانش هستند و برگزاری گفتوگوی مستقیم با تهران درباره مسائلی همچون امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی در نظر دارند.
نیویورکتایمز به نقل از یک مقام ارشد عربی اعلام کرد که نشستی که قرار بود روز دوشنبه در عمان میان ایران و کشورهای عربی برگزار شود، بهطور ناگهانی یکشنبهشب لغو شد؛ زیرا مذاکرات عربستان و ایران حول موضوع تنگه هرمز به بنبست رسیده بود.
این مقام افزود که در این نشست قصد بررسی پیشنهادات ایران و عمان در مورد روشهای تردد کشتیها در تنگه هرمز وجود داشت، اما عربستان تغییراتی را در این پیشنهاد خواستار شد؛ از جمله حذف بندی که به ادعای ایران نسبت به بینالمللی نبودن تنگه هرمز مربوط میشد.
منبع یادشده ادامه داد که ایران برخی از اصلاحات پیشنهادی عربستان را نپذیرفت و درخواست کرد تا زمان بیشتری برای بررسی دیگر مسائل داشته باشد. هنوز تاریخ جدیدی برای برگزاری این نشست مشخص نشده، اما تحلیلگران بر این باورند که گفتوگوها برای حل و فصل اختلافات ادامه خواهد داشت.
نیویورکتایمز در ادامه، بحرین را نشانهای از وابستگی کشورهای منطقه به پشتیبانی آمریکا معرفی کرد و یادآور شد که این کشور برای سالها میزبان یک پایگاه مهم نظامی آمریکایی بوده است؛ پایگاهی که در خلال حملات ایران مورد حمله قرار گرفت و تعداد زیادی از نیروهای مستقر در آن مجبور به تخلیه شدند.
این روزنامه به هنگام اشاره به خسارتهای ناشی از حملات ایران بر اقتصاد کشورهای نفتخیز خلیج فارس و تأثیر آن بر تصویر این کشورها بهعنوان مناطق امن در جهان، تأکید کرده است.
گزارشها نشان میدهند که کشورهای عربی منطقه میلیاردها دلار را صرف خرید تسلیحات پیشرفته کردهاند، اما ارتشهای آنها از نظر نیروی انسانی و توان نظامی با ایران قابل قیاس نیستند و چین و روسیه با وجود روابط نزدیک به کشورهای خلیج فارس، تاکنون حمایتی نظامی قابل توجه از آنها ارائه نکردهاند.
با این حال، برخی تحلیلگران و مقامات عربی به نیویورکتایمز گفتند که حمایت نظامی آمریکا و تجهیزات نظامی این کشور، از جمله سیستمهای پدافند هوایی، در کاهش تلفات کشورهای منطقه نقش مهمی ایفا کرده است.
این روزنامه تأکید کرد که تلاشهای کشورهای خلیج فارس برای ایجاد ترتیبات دفاعی جدید همچنان در مراحل ابتدایی قرار دارد و توافقهای امنیتی تازه، از جمله پیمان دفاعی جدید میان عربستان و پاکستان، هنوز در عمل آزمایش نشدهاند. همچنین مشخص نیست که این کشورها چقدر آمادگی و توانایی برای حمایت متقابل از یکدیگر دارند.
یاسمین فاروق، مدیر پروژه خلیج فارس و شبهجزیره عربستان در گروه بحران بینالمللی، به نیویورکتایمز گفت که کشورهای منطقه در پی تشکیل مشارکتهای دفاعی هستند که در تکمیل حمایت امنیتی آمریکا عمل کند، نه اینکه کاملاً آن را جایگزین کند.
نیویورکتایمز همچنین به کمبود جهانی موشکهای رهگیر آمریکایی در اوایل درگیریها اشاره کرده و نوشته است که این مسئله کشورهای عربی منطقه را به سمت تأمین این تجهیزات از اوکراین و برخی از کشورهای اروپایی هدایت کرده است.
این روزنامه در عین حال تأکید کرد که تقویت پدافند هوایی، حتی با هدف مقابله با پهپادهای نسبتاً ارزانقیمت، نمیتواند امنیت کامل کشورهای منطقه را تضمین کند.