بحران نفتی عربستان در نزدیکی ورود به اروپا

به نقل از ایسنا، حملات روز ۱۰ سپتامبر به خط لوله «شرق-غرب» عربستان، بخش‌هایی از این زیرساخت را هدف قرار داد و به یک ایستگاه پمپاژ آسیب جدی وارد کرد. به دنبال این اتفاق، ریاض ناچار شد مسیر حیاتی و جایگزین برای تنگه هرمز را تعطیل کند.

خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری «پترولاین» (Petroline) ظرفیت انتقال روزانه تقریباً ۷ میلیون بشکه نفت از مناطق تولیدی شرق عربستان به بندر «ینبع» واقع در دریای سرخ را دارد. با توجه به اینکه تجاوز نظامی آمریکا به ایران عملاً مسیر هرمز را مسدود کرده، این خط لوله به یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های انرژی در سطح جهانی تبدیل شده است.

شرکت «کپلر» (Kpler) تخمین می‌زند که قبل از وقوع این حمله، خط لوله به طور متوسط روزانه حدود ۴ میلیون بشکه نفت را به منظور جایگزینی مسیر هرمز منتقل می‌کرد. هر گونه توقف طولانی‌مدت در فعالیت این خط می‌تواند صادرات ۳.۵ تا ۴ میلیون بشکه نفت خام عربستان را به خطر بیندازد. این مقدار کمتر از حداکثر ظرفیت پترولاین است، زیرا عربستان می‌تواند حتی با وجود محدودیت‌های شدید در کشتیرانی در خلیج فارس، بخشی از نفت خام خود را از پایانه‌های شرقی مانند «راس تنوره» صادر کند.

اما مشکل فوری که باید به آن توجه شود، موضوع ذخیره‌سازی است.

شرکت کپلر برآورد کرده است که ذخایر نفت خام در بندر ینبع به زیر ۱۵ میلیون بشکه کاهش یافته، که این عدد نسبت به حدود ۲۱ میلیون بشکه در ماه ژوئیه افت قابل توجهی را نشان می‌دهد و به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۸ نزدیک شده است. با نرخ صادرات ۳.۵ میلیون بشکه در روز، این میزان ذخیره تقریباً برای تنها چند روز عرضه (به‌طور فرضی) کافی خواهد بود. همچنین، شرکت آرامکو ممکن است از شبکه جهانی ذخیره‌سازی خود بهره‌برداری کند، اما ادامه صادرات از دریای سرخ در نهایت نیازمند ورود نفت خام جدید به بندر ینیع خواهد بود.

برای بازارهای انرژی، نگرانی موجود این است که این به‌وجود آمده به تدریج به تاسیسات تولید نزدیک‌تر می‌شود. خطوط لوله، ایستگاه‌های پمپاژ، بنادر و نفتکش‌ها پیشتر مورد حمله قرار گرفته‌اند. هر گونه تشدید درگیری به سمت تأسیسات پالایش عربستان سعودی مثل بقیق – یا حتی میادین تولید نفت – می‌تواند نتایج بسیار وخیم‌تری برای عرضه جهانی داشته باشد.

برای قاره اروپا، پیامدهای این وضعیت هم‌اکنون به وضوح ملموس شده است.

شرکت آرامکوی عربستان به مشتریان اروپایی اعلام نموده است که برخی از محموله‌های بارگیری‌شده در ماه سپتامبر لغو یا به تأخیر خواهند افتاد، در حالی که فعالیت بارگیری در ینبع به حالت تعلیق درآمده است. گزارشی از آرگوس که توسط یورونیوز منتشر شده، نشان می‌دهد که حداقل سه پالایشگاه اروپایی محموله‌های خود را که قرار بود در اواخر سپتامبر ارسال شوند، لغو یا به مدت چندین ماه به تأخیر انداخته‌اند.

بنابراین، آیا اروپا قادر است این بشکه‌ها را جایگزین کند؟ پاسخ مثبت است اما این فرآیند بدون تحمیل هزینه‌های بیشتر نخواهد بود.

جایگزین‌های اصلی شامل نفت خام دریای شمال، بشکه‌های گلف کاست آمریکا همچون دبلیو تی آی میدلند، قزاقستان، الجزایر، گویان، برزیل و مناطق غرب آفریقا هستند. مسئله اینجاست که پالایشگاه‌های آسیایی که نیز تحت تأثیر همان اختلالات در خاورمیانه قرار دارند، برای رقابت بر سر بسیاری از این بشکه‌ها هم‌اکنون در حال تلاش هستند.

به همین دلیل، اروپا با افزایش قابل توجه در قیمت نفت خام و هزینه‌های بالای حمل و نقل مواجه خواهد بود. بشکه‌های نفت سعودی که از بندر ینبع صادر می‌شدند، براحتی مورد توجه پالایشگاه‌های اروپایی و مدیترانه‌ای قرار گرفته بودند. جایگزینی آنها با نفت خام از آمریکا یا غرب آفریقا می‌تواند نسبت تجارت در منطقه اقیانوس آتلانتیک را تغییر دهد و بار هزینه‌های حمل و نقل را به دوش بگذارد.

در این میان، وضعیت لیبی نیز لایه دیگری از خطر را ایجاد می‌کند. تولید در میدان‌های حماده، طهاره و NC۵ به دلیل بستن خط لوله حماده-زاویه توسط اعضای گارد تاسیسات نفتی موقتا متوقف شده و شرکت ملی نفت لیبی نسبت به احتمال وقوع شرایط اضطراری هشدار داده است. هرچند تولید به حالت نرمال برگشته، این ماجرا همچنین آسیب‌پذیری جدیدی برای اروپا به همراه دارد: لیبی در زمانی که پالایشگاه‌های اروپایی به دنبال جایگزینی برای بشکه‌های آسیب‌دیده سعودی هستند، یکی از نزدیکترین منابع تأمین نفت خام محسوب می‌شود.

مصرف‌کنندگان به راحتی نمی‌توانند مدتی طولانی منتظر بمانند تا اثرات این وضعیت را حس کنند. قیمت عمده‌فروشی گازوئیل و بنزین تقریباً بلافاصله به حرکت به سمت محدودیت در بازارهای نفت خام و فرآورده‌های نفتی واکنش خواهد نشان داد. بخش زیادی از این افزایش قیمت می‌تواند ظرف یک تا دو هفته در پمپ بنزین‌های اروپا نمایان شود.

طبق گزارشی از اویل پرایس، با جایگزینی فیزیکی محموله‌های لغو شده یا به تأخیر افتاده عربستان توسط پالایشگاه‌های اروپایی با بشکه‌های گران‌تر از حوزه اقیانوس اطلس، این تأثیر به تدریج و تا اواخر سپتامبر و اکتبر بارزتر خواهد شد.

انتهای پیام