اگر زمین به ابعاد مشتری گسترش مییافت، زندگی چه تغییراتی را تجربه میکرد؟
فرارو- در ادامه بررسی یک سناریوی خیالی و نگرانکننده، به تأثیرات ویرانگر دستیابی سیاره زمین به اندازه سیاره غولپیکر مشتری در منظومه شمسی خواهیم پرداخت و پیامدهای آن را بر گرانش، جو و بقای حیات تحلیل خواهیم کرد.
به گزارش فرارو به نقل از وات ایف، فرض کنید زمین ما تنها کمی بزرگتر نمیشود، بلکه در حقیقت به اندازه سیاره مشتری تبدیل میگردد؛ و دنیایی وسیع را در نظر بگیرید که در آن اقیانوسها، قارهها و رشتهکوهها در اوج بزرگترین ابعاد تخیلی ما گسترش یافتهاند. اما یک چنین تغییر فوقالعاده چه تأثیری بر ساختار زندگی ما خواهد داشت؟ آیا در حقیقت موجود زندهای میتواند در این «ابر زمین» عظیم دوام بیاورد و به زیست خود ادامه دهد؟
در حال حاضر، کره زمین نسبت به مشتری، یک سیاره سنگی متراکم و خالص است. اندازه قطر مشتری تقریباً ۱۱ برابر زمین بوده و جرم آن به مراتب فراتر از آن چیزی است که ما میشناسیم. اگر زمین بتواند به طریقی به ابعاد و جرم مشتری برسد، بهجای یک خانه گرم و آشنا، به پدیدهای کاملاً نو و متفاوت تبدیل میشود: یک «ابر زمینِ غولآسا» که مرزهای استاندارد سیارهای را بهکلی در هم میشکند.
وزن انسانها به اندازه خودروها
اولین و واضحترین تغییر در این سناریو، مسئله گرانش خواهد بود. در سیارهای به ابعاد و وزن مشتری، گرانش سطحی میتواند حدود ۱۱ برابر بیشتر از آنچه ما اکنون در زمین حس میکنیم، باشد. این بدین معناست که وزن هر شی و موجود زندهای در سطح این سیاره ناگاه ۱۱ برابر سنگینتر خواهد شد.
به عنوان مثال، فردی با وزن فعلی ۷۰ کیلوگرم، روی این زمین جدید وزنی معادل ۷۷۰ کیلوگرم را تجربه خواهد کرد. در این شرایط، حتی ایستادن روی پاها به یک چالش بسیار دشوار و نزدیک به غیرممکن تبدیل میشود. راه رفتن تقریباً امکانپذیر نخواهد بود و تلاش برای بلند کردن بدن، حسی مشابه جا بهجایی یک خودرو کوچک با دستان خالی را برای فرد به همراه خواهد داشت. ساختار بیولوژیکی و آناتومیک انسان به هیچ وجه برای تحمل چنین فشار طاقتفرسایی طراحی نشده است.
پژوهشگران و دانشمندان عرصه فضا بر این عقیدهاند که بدن انسان تنها میتواند با گرانشهای چند برابر از گرانش زمین سازگار شود و فراتر از آن، سیستمهای حیاتی به سوی نابودی پیش میروند. در گرانشی که ۱۱ برابر بیشتر از حالت نرمال باشد، بقای حیات انسانی به شکل کنونی، کاملاً غیرممکن خواهد شد؛ چرا که استخوانها تحت فشار سنگین محسوساً خواهند شکست، ماهیچهها قابلیت حرکت را از دست میدهند و قلب، برای پمپاژ خون در رگها، با باری فوقالعاده سنگین مواجه خواهد شد و به سرعت از کار خواهد افتاد.
تغییرات جوی و رفتار غیرعادی آب
اما، گرانش شدید نه تنها بر فیزیولوژی انسانها تأثیر خواهد گذاشت بلکه تمامی ساختارهای زیستمحیطی را دستخوش تغییر و تحول قرار میدهد. میدان گرانشی بسیار قویتر، جو و اتمسفر سیاره را به شدت به سمت پایین کشیده و فشرده خواهد کرد. این پدیده باعث میشود که هوای اطراف ما فوقالعاده متراکمتر شده و فشار سطحی آن به طرز چشمگیری افزایش یابد.
علاوه بر این، رفتار آب و مایعات نیز دچار تحولاتی شگفتآور خواهد شد. به دلیل فشار اتمسفری بالای ناشی از این تغییرات، نقطه جوش آب بسیار فراتر از ۱۰۰ درجه سانتیگراد خواهد رفت و در مقابل، فرآیند انجماد آب به شدت پیچیدهتر و دشوارتر خواهد شد. اقیانوسها، دریاچهها و تودههای یخ به شیوههایی رفتار خواهند کرد که امروز برای دانش ما کاملاً ناشناخته است.
نابودی ماه و شکلگیری حلقهای درخشان به دور زمین
در مقیاس کلان سیارهای، تأثیرات این افزایش جرم بسیار ویرانگرتر خواهد بود. کره ماه، به عنوان تنها قمر زمین، تحت تأثیر نیروهای جزر و مد فوقالعاده قوی این زمین غولپیکر قرار خواهد گرفت. در برخی سناریوهای نجومی، این جاذبه سهمگین میتواند به نابودی کامل و متلاشی شدن ماه منجر شود. با از بین رفتن ماه، باران سنگها و آوار فضایی به دور زمین رها میشود و حلقهای شبیه به حلقههای سیاره زحل به دور سیاره ما شکل میگیرد. در این صورت، آسمان شب به آرامی به مسیری روشن از تکههای شکسته قمر سابق ما مبدل خواهد گردید.
همچنین، البته که خورشید همچنان دارای جرم بسیار بیشتری نسبت به زمین است، اما نسخهای از زمین به اندازه مشتری حتماً تأثیرات گرانشی قابل توجهی بر اجرام نزدیک خود خواهد گذاشت. شهابسنگها، سیارکها و اجرام کوچک منظومه شمسی ممکن است تحت تأثیر این جاذبه تازه، مسیرهای حرکتی خود را تغییر دهند. این موضوع به نوبه خود احتمال برخوردهای اختلالآمیز آنها با زمین یا تغییر در مدار دیگر سیارات را به طرز قابل توجهی افزایش میدهد.
در نهایت، پایداری منظومه شمسی به عنوان یک کل به خطر خواهد افتاد. در حالی که زمین جدید نمیتواند سیارات را از چنگال گرانش خورشید رهایی بخشد، اما جرم و ابعاد جدید آن میتواند تعادل گرانشی حساسی را که برای میلیاردها سال میان سیارات برقرار بوده، به شدت به مخاطره بیندازد.
واقعیت این است که فرض یک زمین به بزرگی مشتری، در تئوری بسیار مشعشع و دلفریب به نظر میرسد، اما در عمل به محیطی فوقالعاده خشن، تاریک و خصمانه برای حیات تبدیل خواهد گردید. گرانش به تنهایی قادر است هر چیزی را از زیستشناسی گرفته تا زمینشناسی و ساختار جو دگرگون و نابود کند. از اینرو، میتوان نتیجه گرفت که زمین فعلی ما به دقیقترین اندازه ممکن خلق شده است؛ به اندازهای بزرگ که میتواند از حیات پشتیبانی کند، اما نه به حدی بزرگ که قبل از فرصت تکامل، آن را در نطفه خفه کرده و از بین ببرد.