«اعلان»، انیمیشنای درباره تنهایی، فراموشی و به یاد ماندن
محمد زارع، کارگردان انیمیشن «اعلان»، در گفتوگو با خبرنگار مهر به تشریح منبع الهام این اثر پرداخت و عنوان کرد: ماجرای اصلی فیلم ریشه در خاطرهای از کودکی من دارد؛ زمانی که زنی را در محلهام مشاهده میکردم که اعلانهای ترحیم را از دیوارها جدا کرده و با خود حمل میکرد. در ادامه، به همراه همسرم جستوجویی درباره این موضوع انجام دادیم و با داستان مردی در یکی از شهرهای اطراف تبریز آشنا شدیم که در نزدیکی مسجدها و محل برگزاری مراسم ترحیم، به جمعآوری و مرتبسازی کفشهای میهمانان مشغول بود. این مرد پس از هر مراسم، اعلان ترحیم را به خانه میبرد و مجموعهای از این اعلانها را جمعآوری کرده بود. بهنظر میرسد او و همسرش فرزندی نداشتند و این جمعآوری برای او تبدیل به شغلی و سرگرمی شده بود.
کارگردان انیمیشن «نقطه» درباره موضوعات اصلی این اثر بیان کرد: فیلم به تمهایی مانند تنهایی، نادیده گرفته شدن و در نهایت یادآوری تعلق دارد. شخصیت اصلی مردی است که به شدت تنها و منزوی است و وقتی با خطر مرگ رو به رو میشود، تلاش میکند تا به دیگران نزدیکتر شود. او امیدوار است که نامش بعد از مرگش در یاد دیگران باقی بماند و برایش فاتحهای خوانده شود. مرگ موضوعی است که تمامی انسانها با آن مواجهاند و به همین خاطر فکر میکنم مضمون فیلم میتواند برای طیفهای مختلف سنی ملموس باشد.
زارع درباره روند نگارش فیلمنامه «اعلان» گفت: کار نوشتن فیلمنامه از حدود سه سال پیش آغاز شد و نزدیک به چهار تا پنج ماه به طول انجامید. پس از ارائه فیلمنامه به مرکز گسترش و اخذ تأیید شورای انیمیشن، مراحل تولید آغاز گردید. در مرحله پیشتولید، عروسکها و دکورهای اثر ساخت شدند و تولید انیمیشن از تابستان سال گذشته شروع شد. این روند تولید تا نوروز به طول انجامید و پس از جنگ ۱۲ روزه مجدداً ادامه یافت.
وی سپس به تلاش برای ایجاد زبانی جهانی در این فیلم پرداخت و توضیح داد: یکی از ظرفیتهای قابل توجه انیمیشن، قابلیت استفاده از خیال و فانتزی است. به همین خاطر در بخشهایی از فیلم، نظیر خواب و کابوس، تلاش کردیم که جلوههای فانتزی بیشتری به اثر ببخشیم. در طراحی شخصیتها، دکور و لوکیشنها نیز این رویکرد مدنظر قرار گرفت تا اثر به زبانی بصری جامعتر دست یابد.
زارع اهمیت جشنواره فیلم کوتاه تهران را برای نمایش «اعلان» یادآور شد و گفت: در دنیای فیلم کوتاه، چه در عرصه انیمیشن و چه در سینمای داستانی و تجربی، جشنوارهها فرصتهای محدودی برای ارائه اثر به مخاطبان فراهم میکنند. همچنین، مخاطبان جشنواره غالباً شامل هنرمندان، فیلمسازان و علاقمندان حرفهای هنر میشوند. حضور در جشنواره این امکان را برای فیلمساز فراهم میآورد که اثرش را در معرض نقد جدی قرار دهد، واکنش بینندگان را ببیند و با دیگر سازندگان و فعالان این عرصه ارتباط برقرار سازد.
کارگردان «اعلان» درباره چالشهای تولید این اثر اظهار داشت: جنگ موجب شد که فرآیند تولید فیلم در سه مرحله به بحرانهای جدی برخورد کند. به ویژه در مرحله انیمیت، تولید برای چند ماه متوقف شد. محل تولید این فیلم در دانشگاه هنر اسلامی تبریز بود و با تعطیلی دانشگاهها، دسترسی به استودیو برای ادامه کار میسر نبود که این موضوع به تأخیر در روند تولید منجر شد.
زارع در پایان به افزایش هزینههای تولید بهعنوان چالشی دیگر اشاره کرد و افزود: دومین مشکل، افزایش قیمتها و شرایط اقتصادی بود. در فرآیند استاپموشن مواد و تجهیزات زیادی لازم است و بخش عمدهای از هزینهها در مرحله پیشتولید صرف ساخت عروسک، دکور و ملزومات دیگر میشود. به دلیل افزایش قیمتها، بودجه اولیه دیگر پاسخگوی هزینههای تولید نبود و ناگزیر شدیم که هزینههای بیشتری برای ادامه کار پرداخت نماییم.
انیمیشن «اعلان» به کارگردانی محمد زارع تحت حمایت و تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی ساخته شده است.