شروع فعالیت شبکه ملی مراقبت سرطان از مهرماه با تأکید بر سرطان پستان
دکتر علی مطلق در مصاحبهای با ایسنا، در خصوص خبرهایی مبنی بر رایگان شدن درمان سرطان گفت: طرحی که معاون وزیر بهداشت به آن اشاره کرده، در حال شکلگیری و پیادهسازی تحت عنوان «شبکه ملی مراقبت سرطان» است.
اجرای طرح مراقبت با هدف یکپارچگی خدمات
او افزود: هدف از این طرح آن است که خدمات مربوط به مراقبت سرطان، از حالت پراکنده به یک روند منسجم، تیممحور و قابلپیگیری تبدیل شود؛ به گونهای که بیمار در زمان ورود به شبکه، یک مسیر مشخص را در مراحل تشخیص، درمان و پیگیری طی کند و در میان مراکز مختلف و ارائهدهندگان خدمات رها نشود. در این مدل، ایجاد مراکز درمانی جدید مورد نظر نیست؛ بلکه ظرفیتهای موجود کشور در قالب یک شبکه به هم متصل خواهند شد. مراکز و پزشکان واجد شرایط به این شبکه ملحق میشوند و بر اساس نوع سرطان، تخصص و تجربه ارائهدهنده، ظرفیت واقعی مرکز، محل سکونت بیمار و سایر معیارهای تعریفشده، بیمار به تیم و مرکز مناسب هدایت خواهد شد.
فواید ثبت اطلاعات بیماران
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت در مورد ثبت اطلاعات گفت: ثبت اطلاعات و روند ارجاع و پیگیری بیمار تا زمان دریافت خدمات موجب خواهد شد تا مشخص شود بیمار در چه مرحلهای قرار دارد، آیا خدمات مورد نیاز را دریافت کرده است یا نه و کدام فرد یا مرکز مسئول پیگیری مسیر او است.
دبیر کمیته با بیان اینکه شبکه روی سه محور اصلی تمرکز دارد، توضیح داد: «ارتقاء کیفیت مراقبت»، «افزایش دسترسی» و «کاهش بار مالی بر دوش بیمار» از جمله ارکان اصلی این برنامه هستند. بنابراین، مسئله صرفاً تامین هزینهها نیست؛ استانداردسازی مسیرهای بالینی، ارجاع نظاممند، تصمیمگیری چندتخصصی، مدیریت ظرفیت مراکز، تشخیص زودهنگام، راهبری بیماران و ثبت و پایش الکترونیک روند مراقبت نیز از اجزای کلیدی این برنامه خواهند بود.
آغاز فاز نخست با تمرکز بر سرطان پستان
مطلق اظهار داشت: پیادهسازی این شبکه بهصورت مرحلهای صورت میگیرد و فاز اول آن از مهرماه با تمرکز بر سرطان پستان آغاز میشود. در این مرحله، مراکز و ارائهدهندگان خدمات شناسایی خواهند شد، ظرفیت واقعی خدمات مشخص شده و روند ارجاع از تشخیص زودهنگام و ارزیابی اولیه تا تصویربرداری، نمونهبرداری، پاتولوژی و در صورت تأیید سرطان، ورود به درمان بهطور عملی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
گسترش برنامه تا پایان سال
او افزود: پس از ارزیابی و تکمیل این مرحله، هدف این است که تا پایان سال، شبکه به سایر سرطانهای اولویتدار نیز گسترش یابد.
موضوع رایگان شدن بدون قید و شرط مطرح نیست
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان اشاره کرد: در خصوص «رایگان شدن درمان سرطان» باید تأکید کرد که منظور این نیست که همه خدمات سرطان در همه بخشهای دولتی و خصوصی و کلیه داروها از ابتدای مهرماه بدون قید و شرط رایگان خواهد بود. هدف برنامه این است که بیمارانی که تحت پوشش شبکه و از مسیر تعریفشده به خدمات دسترسی پیدا میکنند، برای خدمات تحت پوشش در بخش دولتی کمترین میزان پرداخت از جیب را داشته باشند و در موارد مشخص، خدمات بدون پرداخت مستقیم دریافت کنند.
وضعیت پوشش داروها
او در خصوص پوشش داروها نیز عنوان کرد: برای داروها و خدمات پرهزینه، هدف ایجاد حداکثر پوشش مالی ممکن است که با هماهنگی اصولی از ظرفیت بیمههای پایه و تکمیلی، صندوقهای حمایت از بیماریهای خاص و صعبالعلاج، و منابع دولتی به دست آید، به گونهای که مسائل مالی تا حد ممکن مانع از دریافت درمانهای استاندارد نشود.
نقش پزشکان در شبکه ارائه خدمات سرطان
مطلق با اشاره به اینکه پزشکان و تیمهای تخصصی از ارکان کلیدی شبکه ملی مراقبت سرطان هستند، گفت: سالها است پزشکان و تیمهای درمان بار اصلی مراقبت از بیماران سرطانی را بر عهده داشتهاند. درمان سرطان تنها شامل تجویز یک دارو یا انجام یک عمل درمانی نیست؛ متخصصان این حوزه دیروز با بیماریهای پیچیده، تصمیمگیریهای دشوار و درمانهای بلندمدت دست و پنجه نرم میکنند و نگران خانوادهها و رنج بیماران هستند. همچنین، بخشی از وقت و انرژی پزشکان ناگزیر صرف فرآیندهای اداری، اخذ تأییدیهها و پاسخ به الزامات متعدد بیمهای میشود.
پیامدها و مزایای شبکه
او ادامه داد: بنابراین، نیازی نیست که عضویت در شبکه به کارهای جدید و وقتگیری برای پزشک افزوده شود یا که بروکراسی جدیدی ایجاد کند. برعکس، هدف طراحی شبکه این است که فرآیندهای غیرضروری و تکراری از دوش پزشکان و تیمهای درمان برداشته شود تا آنها بتوانند زمان و تمرکز بیشتری برای تصمیمگیری بالینی و مراقبت از بیماران داشته باشند.
مطلق در خصوص مزایای ساختار شبکهای گفت: در بسیاری از مواقع، پزشک برای دریافت پوشش بیمهای یک درمان ناچار است بارها تأییدیه بنویسد یا مستندات کاغذی ارائه دهد و برای هر بیمار بار دیگر توضیح دهد که درمان پیشنهاد شده بر چه مبنایی انتخاب شده است. در طراحی شبکه، با تعریف راهنماهای بالینی و مسیرهای درمانی مورد توافق و اتصال تدریجی آنها به نظام بیمهای، هدف این است که وقتی بیمار در مسیر استاندارد شبکه درمان میشود، احتیاج به این تأییدهای مکرر به حداقل برسد. به عبارتی ساده، پزشک بجای اینکه برای هر بیمار دوباره پروتکل درمانی را برای بیمه ثابت کند، مسیر توافق شده شبکه باید مبنای پذیرش و پرداخت قرار گیرد.
کاهش استرس بیماران مبتلا به سرطان
مطلق درباره کاهش سردرگمی و مراحل اداری برای بیماران گفت: بیماران مبتلا به سرطان نباید در شرایطی که درگیر اضطراب بیماری و دشواریهای درمان هستند، به مکرر میان پزشک، بیمارستان، داروخانه و بیمه برای دریافت مهر، امضا و تأییدیه رفتوآمد کنند. یکی از اهداف شبکه، کاهش این رفتوآمدها و تأییدهای مکرر بیمهای و انتقال بخشی از این فرآیند به تعامل نظاممند میان شبکه و بیمههاست.
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان بیان کرد: در واقع، شبکه باید به موازات کاهش هزینههای از جیب، «هزینههای پنهان» بیماری را نیز کاهش دهد؛ یعنی زمان، رفتوآمد، سردرگمی و انرژیای که امروزه بیمار و خانواده برای پیدا کردن مسیر مناسب خدمات و دریافت تأییدهای متعدد صرف میکنند.
ضرورت ایجاد مشوق برای پزشکان
مطلق تصریح کرد: شبکه ملی مراقبت سرطان تنها مجموعهای از الزامات برای بیماران، پزشکان یا مراکز درمانی نیست، بلکه یکی از اصول طراحی آن، ایجاد مشوقهایی برای مراکز و پزشکان است که معیارهای عضویت در شبکه را میپذیرند و در مسیرهای تعریفشده فعالیت میکنند.
او افزود: برای مراکز عضو، این مشوقها میتواند شامل ارجاع نظاممند بیماران در چارچوب شبکه، تسهیل فرایندهای بیمهای، تسریع در رسیدگی و پرداخت مطالبات بیمهای و قراردادهای مشخصتر با خریداران خدمت و افزایش کارایی ظرفیتهای واقعی مرکز باشد. همچنین، برای پزشکان و تیمهای درمانی عضو، علاوه بر ارجاع مناسب بیماران، کاهش مستندسازیهای تکراری و سازوکارهای تشویقی متناسب با کیفیت، همکاری تیمی، ثبت اطلاعات ضروری و پایبندی به مسیرهای بالینی در طراحی شبکه مدنظر قرار گرفته است.
انتظارات شبکه از پزشکان
مطلق در مورد انتظارات شبکه از پزشکان نیز گفت: انتظار شبکه از پزشک عمدتاً همان کاری است که یک تیم درمانی و دارای کیفیت ارائه میدهد؛ یعنی ارائه خدمات بر مبنای شواهد، همکاری در مسیر تیمی بیمار و ثبت حداقل اطلاعات ضروری برای تداوم مراقبت. طراحی شبکه باید به گونهای انجام شود که ثبت دادهها تا حد ممکن بخشی از روند معمول ارائه خدمات باشد و به یک وظیفه موازی و زمانبر برای پزشک تبدیل نشود.
او خاطرنشان کرد که عضویت مراکز نیز مستلزم پذیرش استانداردهای مشخصی خواهد بود که این استانداردها شامل شفافسازی ظرفیت، ثبت اطلاعات ضروری، رعایت مسیرهای بالینی، مشارکت در ارجاع و پیگیری بیمار و پاسخگویی نسبت به کیفیت خدمات ارائه شده است. به این ترتیب، شبکه تلاش میکند تا همراستایی بیشتری میان منافع بیمار، ارائهدهنده خدمات و نظام بیمهای ایجاد کند.
دبیر کمیته ملی پیشگیری و کنترل سرطان تأکید کرد: در نهایت، موفقیت شبکه نباید صرفاً با تعداد خدمات یا بیماران ثبتشده سنجیده شود. سؤال اصلی این است که آیا بیمار در زمان مناسب، در مکان مناسب، توسط تیم مناسب و با کمترین موانع مالی و اداری خدمات استاندارد دریافت کرده و مسیر او تا مرحله بعدی مراقبت بهطور کامل پیگیری شده است یا خیر.
هدف نهایی شبکه ارائه خدمات سرطان
او درباره هدف نهایی شبکه ملی مراقبت سرطان توضیح داد: هدف نهایی این شبکه این است که هیچیک از بیماران مبتلا به سرطان به دلیل پراکندگی خدمات، سردرگمی در نظام ارجاع، فرآیندهای اداری یا مشکلات مالی از مسیر دریافت مراقبتهای استاندارد خارج نشود. شبکه قرار نیست که وظیفهای اضافی برای پزشکان ایجاد کند؛ بلکه هدف آن است که قسمتهای اضافی که امروزه پزشک و بیمار ناچارند انجام دهند تا به یک درمان استاندارد دست یابند، حذف شود.
انتهای پیام