نشانههای همسو بین جو و اقیانوس برای وقوع النینوی غیرمعمول/ احتمال بالای بروز ناهنجاریها
طبق گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی سازمان هواشناسی، سحر تاجبخش مسلمان در یک نشست تخصصی پیرامون وضعیت دور پیوند النینو در تهران تصریح کرد: این پدیده تا میانههای اوت ۲۰۲۶ بهطور کامل و پایدار برقرار خواهد شد. دماهای زیرسطحی آب در اقیانوس آرام نشاندهنده وجود انبوهی از گرما است، بهطوری که ناهنجاریهای دمایی در برخی نواحی از مثبت ۸ درجه سانتیگراد فراتر میرود. در نتیجه، پیشبینیهای سازمان جهانی هواشناسی (WMO) احتمال وقوع النینو را بهطور قریب به ۱۰۰ درصد ارزیابی میکنند.
رئیس سازمان هواشناسی کشور افزود: النینو در فصل پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ تداوم خواهد یافت و انتظار میرود به شدت بسیار بالایی برسد. هم اقیانوس و هم جو، نشانههای هماهنگ و روشنی از النینو را نشان میدهند؛ در واقع در سطح اقیانوس، شاهد گرمایش سریع آب و وجود یک مخزن گرمایی زیرسطحی بزرگ هستیم.
وی ادامه داد: از دیدگاه جوی، «شاخص نوسان جنوبی» (SOI) الگوی قابل توجهی منفی و همزمان با همرفت شدید را نمایان میکند که با الگوی کلاسیک «النینو» همخوانی دارد؛ الگویی که باعث افزایش بارش در مرکز و شرق اقیانوس آرام و کاهش همرفت در غرب اقیانوس آرام میشود. این همراستایی کامل، اطمینان نسبت به ادامه و تقویت این پدیده را افزایش میدهد.
تاجبخش بیان کرد: النینو معمولاً با افزایش انتقال رطوبت از دریای عمان و دریای سرخ، احتمال ایجاد شرایط بارشی شدیدتر را در خاورمیانه بالا میبرد، و فاز مثبت «دوقطبی اقیانوس هند (IOD)» نیز بهطور معمول این سیگنالها را تقویت میکند.
رئیس سازمان هواشناسی کشور اشاره کرد: نوسان «مادن-جولیان(MJO)» نیز یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر بارش در خاورمیانه است که در مقیاس زمانی کوتاهتری عملکرد دارد و بسته به فاز خود میتواند دورههای چند هفتهای بارانی یا خشکی ایجاد کند.
تاجبخش مسلمان افزود: در نهایت، «نوسان شبهدوسالانه (QBO)» بر نوسان دو قطبی و جتجریان جنبحارهای تأثیر میگذارد که این موضوع به نوبه خود بر تعداد سامانههای مدیترانهای که به منطقه وارد میشود، تأثیر میگذارد.
وی ادامه داد: بهصورت تاریخی، رویدادهای النینو تمایل دارند که در اواخر پاییز و اوایل زمستان، از طریق افزایش رطوبت ارسالی از دریای عمان، میزان بارش را در برخی از نواحی جنوب غربی آسیا افزایش دهند.
رئیس سازمان هواشناسی افزود: فاز «دوقطبی اقیانوس هند» (IOD) نقشی کلیدی در تعدیل این شرایط ایفا میکند. زمانی که فاز مثبت IOD با پدیده «النینو» همزمان میشود، معمولاً سیگنال بارشهای بیشتر (شرایط مرطوبتر) تقویت میشود.
تاجبخش مسلمان اشاره کرد: بر اساس آخرین پیشبینیهای چندمدلی، فاز منفی IOD میتواند اثرات افزایش بارش مورد انتظار را خنثی سازد. بنابراین، انتظار میرود که بین سپتامبر تا نوامبر ۲۰۲۶، فاز مثبت IOD شکل گیرد و این باعث افزایش احتمال بارشهایی فراتر از حد نرمال در نواحی مختلف این منطقه خواهد شد.
رئیس سازمان هواشناسی کشور افزود: برای خاورمیانه و جنوب غربی آسیا، سیگنالهای ظاهری با الگوی گرمایشی پیشبینیشده در شرایط النینوی قوی تطابق دارد. توافق میان مدلها عمدتاً بالاست و اطمینان خوبی نسبت به افق دمایی ایجاد میکند.
وی ادامه داد: در خصوص بارش نیز میتوان مطرح کرد که پیشبینی برای بارش در ماههای سپتامبر تا نوامبر الگوی کلاسیک النینو را نمایان میسازد و نکتهای که مورد توجه ما است، افزایش احتمال بارشهای فراتر از حد نرمال است که این افزایش بارشها تا نواحی مرکزی آسیا و شمال شبهجزیره عربستان کشیده خواهد شد.
تاجبخش ادامه داد: صرفنظر از اینکه این عامل را با فاز مثبت دوقطبی اقیانوس هند ترکیب کنیم، سیگنال کلی برای جنوب غربی آسیا به سمت احتمال بیشتری برای شرایط مرطوبتر از حد نرمال در پاییز متمایل خواهد شد، هرچند جزئیات محلی به موقعیت پیشبینیشده «جتجریان جنبحارهای» و فعالیتهای طوفانی مدیترانهای بستگی خواهد داشت.
معاون وزیر راه و شهرسازی ابراز کرد: پیشبینی میشود که پدیده النینو با اطمینان بالا، تا حداقل اوایل سال ۲۰۲۷ تداوم یابد. با این حال، سازمان جهانی هواشناسی بر چند نکته و ملاحظات بسیاری تأکید کرد که شدت این پدیده لزوماً تعیینکننده شدت عواقب منطقهای آن نیست و عوامل دیگر میتوانند نتیجه نهایی را به طرز معناداری تغییر دهند. بنابراین، اگرچه افق کلی از شرایط گرمتر و افزایش احتمال بارشهای پاییزی در برخی نواحی جنوب غربی آسیا حکایت دارد، باید همچنان وضعیت شاخصهای اقلیمی را بصورت دقیق تحت نظارت قرار دهیم و برای دریافت راهنماییهای دقیقتر و منطقهای، با سازمان ملی هواشناسی در تعامل باشیم.
تاجبخش مسلمان گفت: در نهایت، باید بگویم که با یک پدیده النینویی بسیار قوی و بهطور کامل تثبیت شده مواجه هستیم که به احتمال قوی تا پایان زمستان ادامه خواهد داشت. همچنین انتظار میرود که پدیده «دوقطبی اقیانوس هند» (Indian Ocean Dipole) در فاز مثبت شکل بگیرد؛ پدیدهای که معمولاً با شرایط مرطوبتر در نواحی خاصی از جنوب غربی آسیا در فصل پاییز همراه بوده است.
وی در پایان افزود: در نهایت باید بگویم که یک پدیده النینویی بینظیر نیازمند واکنشی بینظیر است؛ انتظار میرود که این پدیده در اواخر سال ۲۰۲۶ به اوج خود برسد و تأثیرات آن تا مدتها در سال ۲۰۲۷ احساس خواهد شد.
وی ادامه داد: به گمان من، سال ۲۰۲۷ یکی از گرمترین سالها - و شاید رکورددار گرمترین سال- در تاریخ آب و هوایی جهان باشد. شدت این پدیده ممکن است از هر زمان دیگری که تا کنون به ثبت رسیده، فراتر رود. غول النینو در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، دلیلی برای ثبت سال ۲۰۲۴ به عنوان گرمترین سال تاریخ بوده است، اما اگر این رکورد شکسته شود، نباید شگفتزده شویم.
تاجبخش در خاتمه بیان کرد: با این حال، وقوع النینو لزوماً به معنای ایجاد فاجعه نیست. ما باید برای حفظ جان و معیشت مردم، نگرش پیشگیرانه و عملیاتی دقیقی داشته باشیم. ما دانش و ابزارهای لازم را در اختیار داریم تا از تبدیل خطرات ناشی از النینو به بحران اجتناب نماییم؛ بنابراین، باید با یکدیگر متحد شویم و همکاری کنیم تا اطمینان حاصل کنیم کسانی که تحت تأثیر این شرایط اقلیمی خاص در سطح جهانی قرار میگیرند، مورد توجه قرار بگیرند.
انتهای پیام