مد پایدار؛ تهران در مسیر گذار از «تولید، مصرف و دورریز» به اقتصاد چرخشی پوشاک
بر اساس گزارش ایسنا و در ادامه اظهارات روابط عمومی حفاظت محیط زیست استان تهران، حسن عباسنژاد با اشاره به وسعت فعالیتهای مرتبط با تولید، توزیع و مصرف پوشاک در تهران گفت: پایتخت، بهعنوان یکی از مهمترین کانونهای تولید، رسانش و مصرف پوشاک در کشور، لازم است موضوع «مد و محیط زیست» را نه بهصورت مقطعی، بلکه در قالب کل چرخه حیات پوشاک بررسی کند؛ از تهیه مواد اولیه و تولید پارچه گرفته تا دوخت، عرضه، مصرف و نهایتاً مدیریت پسماند منسوجات.
وی در ادامه افزود: زنجیره پوشاک در استان تهران صرفاً به کارخانهها محدود نمیشود و از کارگاههای دوخت و واحدهای تولیدی تا بخشهای مرتبط با نساجی، رنگرزی و تکمیل پارچه امتداد دارد؛ همچنین عمدهفروشیها و شبکه گسترده عرضه و مصرف نیز این مسیر را کامل میکنند. گستردگی چنین فعالیتهایی ایجاب میکند که پیامدهای محیطزیستی این حوزه جدیتر و دقیقتر مورد توجه قرار گیرد.
عباسنژاد با تأکید بر اینکه بخش مهمی از اثرات زیستمحیطی پوشاک، پیش از رسیدن محصول به بازار شکل میگیرد، توضیح داد: تولید الیاف و پارچه، شستوشو، رنگرزی و فرایندهای تکمیل میتواند مستلزم مصرف آب، انرژی و انواع مواد شیمیایی باشد. اگر الزامات زیستمحیطی بهدرستی رعایت نشود، پساب حاصل از این مراحل میتواند منابع آب و خاک را تحت تأثیر قرار دهد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران ادامه داد: البته محدود کردن نگرانیها به پساب، تصویر کاملی از چالشهای صنعت پوشاک ارائه نمیدهد؛ چراکه ضایعات ناشی از برش و دوخت، پارچههای مازاد، تولیدات معیوب، پوشاک مستعمل و همچنین منسوجات غیرقابل استفاده نیز بهعنوان بخشی از جریان پسماند در این زنجیره نقش دارند.
وی تصریح کرد: زمانی که ضایعات پارچه و منسوجات بدون تفکیک وارد چرخه عمومی پسماند میشوند، عملاً فرصت بازیابی مواد و امکان استفاده مجدد از الیاف کاهش پیدا میکند. به همین دلیل، گسترش سازوکارهای تفکیک، جمعآوری، تعمیر، استفاده مجدد، بازطراحی و در نهایت بازیافت منسوجات باید در چارچوب اقتصاد چرخشی دنبال شود.
عباسنژاد ضمن اشاره به اثرگذاری الگوی مصرف بر افزایش ردپای محیطزیستی پوشاک گفت: استان تهران علاوه بر اینکه در جایگاه قطب تولید و توزیع قرار دارد، از بزرگترین مراکز مصرف پوشاک کشور نیز به شمار میرود. در چنین وضعیتی، میزان خرید، مدت زمان استفاده از لباسها و شیوهای که مصرفکنندگان آنها را کنار میگذارند، مستقیم بر مصرف منابع و تولید پسماند اثر میگذارد.
وی افزود: وقتی خرید بیش از نیاز انجام شود، تعویض لباسها با سرعت بالا صورت گیرد، به دوام محصول توجه کافی نشود و پوشاک قابل استفاده دور ریخته شود، نتیجه نهایی افزایش تقاضا برای تولید کالای جدید و در پی آن، مصرف دوباره آب، انرژی و مواد اولیه است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران تأکید کرد: هر لباسی که از چرخه زندگی خارج میشود فقط یک تکه پارچه نیست؛ بلکه بخشی از آب، انرژی و مواد اولیهای را در خود دارد که برای تولیدش صرف شده است. بنابراین انتخاب پوشاک بادوام، تعمیر به جای تعویض، استفاده طولانیتر، اهدای لباسهای قابل استفاده و نیز هدایت منسوجات غیرقابل استفاده به مسیرهای تفکیک و بازیافت میتواند در کاستن از پسماند این بخش نقش مؤثری ایفا کند.
وی با بیان اینکه کاهش آثار محیطزیستی پوشاک فقط بر عهده مصرفکنندگان نیست، خاطرنشان کرد: تولیدکنندگان، طراحان، فروشندگان، مدیریت شهری و دستگاههای مسئول در حوزه مدیریت پسماند، هر کدام به شکلگیری یک زنجیره پایدار در صنعت پوشاک کمک میکنند.
عباسنژاد در توضیح رویکرد پیشنهادی اظهار کرد: راهبرد مناسب، عبور از مدل خطی «تولید، مصرف و دورریز» و حرکت به سمت اقتصاد چرخشی است؛ رویکردی که در آن از مرحله طراحی، محصول با عمر مفید بیشتر و قابلیت تعمیر و استفاده مجدد تولید شود و در پایان عمر نیز زمینه بازیابی مواد آن فراهم گردد.
وی کاهش مصرف آب، بازچرخانی آب، اجرای تصفیه و بهرهگیری مجدد از پساب در چارچوب ضوابط، کم کردن مصرف مواد شیمیایی، بهینهسازی مصرف انرژی، کاهش ضایعات ناشی از برش و بهرهگیری از مواد اولیه بازیافتی را از جمله اقداماتی دانست که میتواند ردپای محیطزیستی صنعت پوشاک را کاهش دهد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران بار دیگر تأکید کرد: مد پایدار نباید تنها به یک شعار تبلیغاتی محدود شود؛ این مفهوم باید به یک رویکرد عملی در تمامی حلقههای تولید و مصرف تبدیل شود. حفاظت از محیط زیست تهران، علاوه بر کنترل آلایندگیهای صنعتی و مدیریت پسماند، به کاهش مصرف آب و انرژی، مدیریت صحیح پساب صنایع، جلوگیری از هدررفت مواد اولیه و کاهش پسماند منسوجات نیز وابسته است.
عباسنژاد در پایان گفت: هر لباس پیش از آنکه وارد کمد شود، بخشی از منابع طبیعی را مصرف کرده است و پس از پایان عمر نیز میتواند وارد جریان پسماند شود؛ از این رو آینده صنعت مد در تهران باید به سمت تولید پاکتر، مصرف مسئولانهتر و بازگشت مواد به چرخه تولید حرکت کند.
انتهای پیام