تلخابشیرین؛ از گلوگاهی پرخطر تا نمایشگاهی نوین در گچساران
خبرگزاری مهر _ گروه استانها - فاطمه کریمی: سالها تردد خودروهای سنگین، سرعتهای بالا و تداخل ترافیک محلی با مسیرهای ترانزیتی، تلخابشیرین را به یکی از نقاط چالش برانگیز جادهای در گچساران تبدیل کرده بود. اکنون با آغاز پروژهای به ارزش ۱۰ میلیارد تومان جهت ساماندهی و تعریض و همچنین ایجاد باند کندرو، این نقطه به یک ورودی منظم و ایمنتر برای گچساران بدل شده است. اگر این تغییرات در سایر روستاهای حاشیه محورهای پرتردد نیز تداوم یابد، میتواند نمای ورودیهای شهرستان را به طرز قابل توجهی متحول سازد.
وقتی جاده، هم مسیر ترانزیت است و هم محلی برای زندگی مردم
ورودی هر شهر و شهرستان تنها متشکل از چند کیلومتر آسفالت و تابلوهای راهنمایی نیست، بلکه جائیکه اولین تصویر مسافران از آن منطقه شکل میگیرد. با این حال، زمانی که یک روستا در کنار یک مسیر پرتردد و ترانزیتی قرار دارد، وضعیت به مراتب پیچیدهتر میشود.
در اینجا جاده تنها برای عبور وسایل نقلیه در نظر گرفته نشده است؛ بلکه خانهها، مغازهها، مدارس، پیادهروها و زندگی روزمره مردم نیز در مجاورت همین مسیر جریان دارد.
تلخابشیرین گچساران سالها با این دوگانگی درگیر بود؛ از یک سو خودروهای سبک و سنگین به عنوان محوری برای عبور از ارتباطات جنوب کشور از این مسیر استفاده میکردند و از سوی دیگر، ساکنان روستا ناگزیر بودند که زندگی روزمره خود را در نزدیکی این مسیر پرتردد بگذرانند.
نتیجه این وضعیت کاملاً واضح بود؛ سرعتهای بالا، تداخل در تردد خودروهای عبوری با ترافیک محلی و نبود ساماندهی مناسب معابر، ایمنی را به یکی از مهمترین نیازها تبدیل کرده بود.
گچساران تنها به چند روستای اطراف خود محدود نمیشود، چراکه این شهرستان شامل ۶ دهستان و ۱۵۸ روستای دارای جمعیت است و بخش اعظمی از ساکنان آن در مناطق روستایی زندگی میکنند. بنابراین، ساماندهی روستاهایی که در کنار محورهای اصلی قرار دارند، بخشی از مسئلهای بزرگتر درباره توسعه زیرساختهای شهرستان است.
چرا تلخابشیرین در اولویت قرار گرفت؟
همه روستاهای گچساران از شرایط مشابهی برخوردار نیستند. تلخابشیرین به دلیل موقعیت خود در حاشیه یک محور پرتردد با چالشی مواجه بود که بسیاری از روستاهای دیگر با آن تفاوت داشتند. نیاز به ساخت فضایی برای زندگی مردم و عبور خودروهای ترانزیتی به صورت همزمان وجود داشت. در این شرایط، آسفالت کردن چند خیابان به هیچ وجه نمیتوانست مشکل را حل کند.
مسئله اصلی ساماندهی رابطه روستا با جاده بود، به گونهای که خودروهای عبوری به مسیر مشخصتری هدایت شوند، سرعت آنها کنترل گردد، ترافیک محلی از مسیر اصلی فاصله بگیرد و عابران پیاده نیز فضای ایمنتری داشته باشند. از همین رو بود که پروژه ساماندهی و تعریض تلخابشیرین طراحی شد؛ پروژهای که میبایست فراتر از یک آسفالت ساده باشد.
۱۰ میلیارد تومان برای خروج از وضعیتی فرسوده
رئیس بنیاد مسکن شهرستان گچساران در گفتوگو با خبرنگار مهر، اعتبار مورد نیاز برای اجرای پروژه ساماندهی، تعریض و ایجاد باند کندرو در روستای تلخابشیرین را بیش از ۱۰ میلیارد تومان اعلام کرد.
امیر بهمن فاطمی اظهار داشت: هدف از اجرای این پروژه، ساماندهی ورودی و خروجی روستاها و افزایش ایمنی در محور ترانزیتی است.
وی افزود: در این طرح ۲۰ هزار متر مربع زیرسازی، بیس و آسفالت انجام شده و یک بلوار به طول ۳۵۰ متر نیز ایجاد گردیده است.
رئیس بنیاد مسکن شهرستان گچساران همچنین نصب ۳۰ چراغ خورشیدی را از دیگر بخشهای این پروژه برشمرد و گفت: استفاده از روشنایی خورشیدی در چنین پروژههایی، نخستین تجربه در سطح شهرستان گچساران به شمار میآید.
وی همچنین ادامه داد: برای تکمیل طرح، ۱۵۰ متر مربع جدول رنگآمیزی، ۴۰۰۰ متر خطکشی معابر، ۳۵۰ متر مربع سنگفرش پیادهرو و باکسهای گل و گیاه نیز اجرا شده است.
به گفته فاطمی، هدف این پروژه صرفاً بهسازی معبر نبوده بلکه ارتقاء ایمنی تردد و ساماندهی چهره بصری ورودی و خروجی شهرستان نیز در آن لحاظ شده است.
مسئله اصلی؛ خودروهایی که نسبت به روستا بیتوجه بودند، اما برای درک اهمیت پروژه، آمار و اعداد به تنهایی کافی نیست بلکه نیاز است تا با افرادی که روزانه در این مسیر مشغول زندگی یا رانندگی هستند، گفتگو کرد.
ایجاد باند کندرو در تلخاب شیرین ایمنی و کنترل سرعت خودروها را بهبود بخشید
عضو شورای روستای تلخابشیرین گچساران در گفتوگو با خبرنگار مهر به وضعیت گذشته مسیر اشاره کرد و گفت: سرعتهای غیرمجاز خودروها و حوادث ناشی از تردد در این محور در سالهای اخیر به یکی از مشکلات جدی روستا تبدیل شده بود.
رضا دیهیم افزود: این وضعیت هم برای ساکنان و هم برای مسافران خطرناک بود و ضرورت ساماندهی مسیر را افزایش میداد.
دیهیم به اجرا شدن باند کندرو اشاره کرد و گفت: ایجاد این مسیر و نصب تجهیزات ایمنی و سرعتگیر موجب تغییر شرایط تردد در محدوده روستا شده و ایمنی و کنترل سرعت خودروها را به طرز محسوسی تقویت کرده است.
وقتی خودروهای سنگین نیز به دنبال مسیر ایمنتر هستند
تلخابشیرین تنها محل عبور خودروهای سواری نیست، بلکه خودروهای سنگین نیز در این محور تردد میکنند و این امر اهمیت طراحی مسیر را دوچندان میکند.
یکی از رانندگان خودروهای سنگین در گفتوگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تاریخچه تصادفات و سرعتهای غیرمجاز در این محدوده بیان کرد: ایجاد باند کندرو و نصب تجهیزات کنترل سرعت، عبور خودروها از محدوده روستا را ایمنتر کرده است.
وی خاطرنشان کرد: پیش از آغاز این طرح، وضعیت برخی تقاطعها و نقاط مسیر برای خودروهای بزرگ مناسب نبود اما با اصلاح این شرایط، فضای بیشتری برای حرکت، مانور و دور زدن خودروهای سنگین مهیا شده است.
این راننده بر ضرورت ساماندهی مسیر در نقاط ترانزیتی تأکید کرد و گفت: کوچکترین بینظمی میتواند برای خودروهای سنگین و محلی مشکلاتی ایجاد کند و بنابراین ساماندهی مسیر، عبور و مرور را بهبود بخشیده است.
فقط آسفالت نیست؛ دگرگونی چهره یک ورودی
یکی از ویژگیهای برجسته این پروژه نسبت به پروژههای عمرانی معمولی، توجه به ظاهر و کیفیت فضای اطراف مسیر است. خطکشی به طول چهار هزار متر، سنگفرش پیادهروها، رنگآمیزی جداول، ایجاد باکسهای گل و نصب چراغهای خورشیدی، مجموعه اقداماتی هستند که در نظر دارند تلخابشیرین را از یک نقطه صرفاً عبوری خارج کنند.
این تغییر حائز اهمیت است؛ چرا که روستایی که در ورودی یا خروجی یک شهرستان قرار دارد، بخش جداییناپذیری از تصویر کلی آن شهرستان به حساب میآید.
اگر مسافر در بدو ورود به ناحیهای با معبری بینظم، تاریک و ناایمن مواجه شود، همان تصویر میتواند نخستین برداشت او از منطقه باشد. در حالی که ساماندهی مسیر، روشنایی، پیادهرو و فضای سبز میتوانند این تصویر را به طرز قابل ملاحظهای دگرگون سازند.
تلخابشیرین فقط یک پروژه نیست؛ یک آزمون است
با این حال، افتتاح پروژه پایان کار نیست. چالش اصلی پس از پیادهسازی چنین طرحهایی، حفظ کیفیت زیرساختها، جلوگیری از بازگشت بینظمی در معابر و تکمیل حلقه ایمنی در نقاط دیگر مسیرها خواهد بود.
اگر باند کندرو ساخت شده اما سرعت خودروها همچنان کنترل نشود، اگر خطکشی انجام شود اما نگهداری نشود، یا اگر پیادهرو بسازند اما به محل توقف خودروها تبدیل شود، بخشی از هدف پروژه به خطر خواهد افتاد.
از سوی دیگر، تجربه تلخابشیرین میتواند پیغام روشنی برای سایر ورودیهای گچساران داشته باشد؛ روستاهای حاشیه محورهای ترانزیتی را نمیتوان صرفاً از یک نگاه روستایی ارزیابی کرد.
این نقاط همزمان روستایی، مسیری شهری، جاده ترانزیتی و ورودی شهرستان محسوب میشوند و هرکدام نیاز به برنامهای متناسب با حجم تردد و شرایط محلی خود دارند.
گام بعدی؛ ساماندهی دیگر گلوگاههای ورودی گچساران
پروژه تلخابشیرین زمانی اهمیت واقعی خود را نشان میدهد که به نقطه آغازین تبدیل شود و نه تنها یک پروژه منفرد، زیرا گچساران به علت موقعیت ارتباطی خود همواره با تردد قابل توجه خودروهای سبک و سنگین مواجه است و روستاهای واقع در حاشیه این مسیرها نمیتوانند از برنامههای توسعهای شهرستان جدا باشند.
اکنون، مطالبه اصلی این است که نقاط پرخطر شناسایی و بر اساس میزان تردد، سوابق حوادث، جمعیت و موقعیت ترانزیتی اولویتبندی شوند.
تلخابشیرین یک گام برداشته است؛ از باند کندرو و روشنایی گرفته تا پیادهرو و ساماندهی منظر، اما اگر قرار است ورودیهای گچساران به واقع تغییر کنند، این گام باید تداوم یابد.
تلخابشیرین امروز دیگر همان نقطهای نیست که خودروهای سنگین، خودروهای محلی و عابران پیاده بدون هیچ تفکیک و ساماندهی مشخص در کنار یکدیگر حرکت کنند. پروژه ۱۰ میلیارد تومانی تلاش کرده این معادله را دگرگون سازد. ۲۰ هزار متر مربع اقدامات عمرانی، باند کندرو، بلوار، خطکشی، پیادهروسازی و نصب ۳۰ چراغ خورشیدی، اجزای یک طرح یکپارچه برای حل یک چالش قدیمی هستند.
در نهایت، اهمیت واقعی این پروژه نه فقط در اندازه اعتبارش یا تعداد چراغها و مترهای آسفالت، بلکه در تغییر و بهبود ایمنی و کیفیت زندگی مردم است که باید به دنبال ایجاد شود.
تلخابشیرین اکنون یک تجربه مفید برای گچساران فراهم کرده است؛ تجربهای که نشان میدهد هنگامی که یک روستا در مسیر ترانزیتی واقع شده باشد، ساماندهی آن دیگر تنها یک کار تزیینی نیست، بلکه جزئی از ایمنی جاده و توسعه شهرستان به حساب میآید.