بررسی سفر رئیس سیا به مصر؛ آیا ایران، یمن و بابالمندب در معادلات این دیدار نقش دارند؟
به گزارش ایلنا، سفر غیرمعمول و کمسابقه جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به قاهره و دیدار رو در رو او با عبدالفتاح السیسی، آن هم تنها پنج روز پس از حضور محمد بن سلمان در مصر، این برداشت را تقویت کرده که واشنگتن در پی آن است تا مصر را بیش از گذشته در معادلات امنیتی منطقه وارد کند.
بنابر اطلاعیه دفتر ریاستجمهوری مصر، در این گفتوگو که حسن رشاد، رئیس دستگاه اطلاعات مصر نیز در آن حضور داشت، مجموعهای از پروندههای حساس از جمله تحولات ایران، درگیریهای عربستان و انصارالله یمن، وضعیت امنیتی تنگههای هرمز و بابالمندب و همچنین بحرانهای غزه و سودان مورد بررسی قرار گرفت. السیسی در این نشست بر ضرورت راهحلهای سیاسی و دیپلماتیک تأکید کرد و رتکلیف نیز از نقش «محوری» مصر در مهار و حل بحرانهای منطقهای قدردانی کرد.
زمانبندی این ملاقات، در کنار هشدارهای امنیتی تازه آمریکا و شتاب تحولات منطقهای، سبب شده است بسیاری از تحلیلگران آن را فراتر از یک رایزنی اطلاعاتی عادی ارزیابی کنند. این سفر درست یک روز پس از دیدار فرمانده سنتکام با محمد بن سلمان و پس از نشست محرمانه مقامهای نظامی آمریکا، رژیم صهیونیستی و هفت کشور عربی انجام شد.
ناجی عباس، تحلیلگر مصری، بر این باور است که واشنگتن از قاهره میخواهد با بهرهگیری از ظرفیت روابط خود، به ایجاد یک کانال ارتباطی با ایران کمک کند، در بحران سودان نقشآفرینی داشته باشد و از تنشها در دریای سرخ و بابالمندب بکاهد. به گفته او، آمریکا در عین حال میکوشد مصر را در سازوکارهای هماهنگی امنیتی منطقه نگه دارد.
از طرف دیگر، این سفر در مقطعی انجام شده که روابط قاهره و واشنگتن از برخی اختلافات خالی نیست؛ از تحریم شعبههایی از بانک مصر در امارات در 28 اوت 2026 (6 شهریور 1405) گرفته تا گسترش همکاری نظامی آمریکا با اتیوپی در 20 اوت 2026 (29 مرداد 1405).
در همین حال، ترامپ پیشتر ایده میانجیگری آمریکا در پرونده آبهای نیل را مطرح کرده بود؛ موضوعی که از نگاه برخی تحلیلگران میتواند یکی از ابزارهای فشار و چانهزنی واشنگتن در گفتوگو با قاهره باشد.
حسام عبدالکریم، پژوهشگر مصری نیز معتقد است سطح این دیدار نشان میدهد که موضوعات مهم و حساسی در دستور کار بوده است. او این احتمال را مطرح کرده که آمریکا و عربستان در تلاشاند مصر را به ایفای نقشی فعالتر در پرونده بابالمندب ترغیب کنند؛ پروندهای که بهطور مستقیم با امنیت کانال سوئز پیوند دارد.
در یک جمعبندی کلی، سفر کمسابقه رئیس سیا به قاهره در شرایطی انجام شده که همزمان ایران، یمن، دریای سرخ، سودان و آبهای نیل در مرکز رایزنیهای منطقهای قرار گرفتهاند.
هرچند جزئیات خواستههای واشنگتن از مصر بهصورت رسمی منتشر نشده است، اما سطح این دیدار نشان میدهد که قاهره در محاسبات امنیتی تازه آمریکا در منطقه جایگاهی ویژه یافته است.