تابستانی بیسابقه در بورس؛ از تهدید جنگ تا دستیابی به فرازهای تاریخی
بر پایه گزارش ایسنا، بهطور کلی، شاخص کل بورس تهران از حدود ۵ میلیون و ۱۲۶ هزار واحد در انتهای خرداد ماه به تقریباً ۷ میلیون و ۲۸۰ هزار واحد در پایان شهریور ماه ارتقاء یافت که به معنای بازدهی تقریباً ۴۲ درصدی در فصل تابستان است.
بورس تهران فصل تابستان را در شرایطی آغاز کرد که هنوز آثار تحولات سیاسی و اقتصادی که در ماههای گذشته روی داده بود بر رفتار معاملهگران سایه انداخته بود. در روز پایانی خرداد، شاخص کل با کاهشی بیش از ۳۴ هزار واحد، در سطح ۵ میلیون و ۱۲۵ هزار و ۹۷۹ واحد قرار داشت. همزمان، نرخ دلار آزاد حدود ۱۵۹ هزار تومان و طلا با عیار ۱۸ حدود ۱۶ میلیون تومان مورد داد و ستد قرار میگرفت.
با این حال، تیرماه برای بورس با چالشهای زیادی همراه بود. عدم اطمینانهای سیاسی، نوسان نرخ ارز و نگرانیهای مرتبط با متغیرهای کلان، در کنار جذابیت بازارهای طلا و ارز، سبب شد تا شاخص کل در این ماه نزدیک به ۴.۷ درصد کاهش یابد. در این برهه، دلار و قیمت طلا هر یک روند متفاوتی را پیمودند و بخشی از نقدینگی به سمت داراییهایی که ریسک را کاهش میدهند تغییر مسیر داد.
مرداد؛ ماه بازگشت سرمایه به بازار بورس
تحول واقعی بازار سرمایه در ماه مرداد رخ داد. در این ماه، شاخص کل حدود ۲۴ درصد افزایش یافت و در آخرین روز مرداد برای نخستین بار از مرز ۶ میلیون واحد عبور کرده و به سطح ۶ میلیون و ۶۱ هزار واحد رسید. همچنین، شاخص هموزن نیز در مرداد به رشد حدود ۲۷ درصد دست یافت که نشان از گستردگی موج صعودی در میان نمادهای مختلف بازار داشت.
افزایش شاخصها با رشد قابل توجه ارزش معاملات و ورود نقدینگی حقیقی همراه بود. میانگین ارزش معاملات خرد در مرداد به حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان رسید و در تاریخ ۱۸ مرداد، ارزش معاملات روزانه از ۶۵ هزار میلیارد تومان فراتر رفت. بهعلاوه، در مجموع حدود ۳۳.۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در بازار سهام در مرداد ماه وارد شد.
این تغییر در رفتار سرمایهگذاران نمایانگر آن است که بورس پس از تجربه ریسکهای سنگین در ماههای پیشین، دوباره توانسته بخشی از نقدینگی معلق را به خود جذب کند.
شهریور؛ ادامه رشد و سپس افزایش عرضهها
موج صعودی که از مرداد آغاز شده بود، در شهریور نیز ادامه یافت. در نیمه شهریور، شاخص کل در راستای روند صعودی خود از مرز ۷ میلیون واحد عبور کرده و در تاریخ ۲۵ شهریور به رکورد ۷ میلیون و ۶۴۸ هزار واحد رسید. اما پس از آن، بازار وارد فاز اصلاح شد و در روزهای پایانی تابستان، شاخص کاهشی یافته و در پایان ۳۰ شهریور به سطح ۷ میلیون و ۲۸۰ هزار واحد نزول کرد.
از این رو، میتوان شهریور را ماهی دوگانه برای بورس قلمداد کرد؛ از یک سو، ورود نقدینگی و رشد قیمتها سبب رسیدن شاخص به قلههای تاریخی جدید شد و از سوی دیگر، افزایش عرضهها در سطوح بالا، شناسایی سود و حساسیت معاملهگران به ریسکهای سیاسی، به اصلاح بازار در روزهای پایانی منجر گردید.
کدام متغیرها مسیر بورس را شکل دادند؟
در تابستان امسال، چند عامل بیش از دیگر موارد بر روند بورس تأثیرگذار بودند. نرخ ارز یکی از تاثیرگذارترین آنها محسوب میشود. افزایش نرخ دلار، تغییراتی در انتظارات تورمی ایجاد کرد و برای شرکتهای صادراتمحور و کامودیتیمحور بازار نیز اهمیت پیدا کرد. دلار در پایان شهریور به حدود ۲۳۰ هزار تومان رسید.
علاوه بر ارز، ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیک همچنان از عوامل کلیدی نوسانات بازار بودند. هر زمان که انتظارات نسبت به تشدید تنشها افزایش یافت، تقاضا برای طلا و ارز نیز تقویت شد و بورس به فشار افتاد؛ در مقابل، کاهش نسبی ریسکها و افزایش امید به ثبات اقتصادی موجب شد تا نقدینگی به بازار سهام بازگردد.
نرخ بهره و سیاستگذاریهای پولی نیز از دیگر متغیرهای مهم به شمار میروند. سطح نرخهای سود، بر هزینه تأمین مالی بنگاهها و جذابیت ابزارهای کمریسک در مقایسه با سهام تأثیر میگذارد و به همین دلیل در تابستان، یکی از موارد کلیدی مورد توجه معاملهگران بود.
همچنین مقایسه عملکرد بازارها در تابستان نشان میدهد که بورس، در کنار ارز و طلا، یکی از سودآورترین بازارها در این فصل بود. در طی این مدت، شاخص کل از حدود ۵.۱۲۶ میلیون واحد در انتهای خرداد به ۷.۲۸ میلیون واحد در پایان شهریور رسید.
تابستان ۱۴۰۵ برای بورس تهران را میتوان به عنوان دورهای توصیف کرد که بازار به طور سریع از جهشهای سیاسی و اقتصادی عبور کرده و به سمت رکوردهای تاریخی حرکت کرد. بعد از افت تیرماه، در مرداد بازار با ورود قابل توجه نقدینگی حقیقی و ثبت رکوردهای معاملاتی رو به رو شد و در شهریور به اوجهای جدیدی دست پیدا کرد.
اما به رغم این موفقیتها، اصلاح روزهای پایانی شهریور به وضوح نشان داد که، در کنار عوامل بنیادی، انتظارات سیاسی، نرخ ارز، نرخ بهره و رفتار نقدینگی همچنان به شکل محسوس و تعیینکنندهای بر بازار سرمایه تأثیر دارند. بنابراین، بورس با رشد قابل توجهی در شاخصها به پایان تابستان رسید، اما در عوض مشخص کرد که آینده آن هنوز تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و ریسکهای خارجی قرار دارد.
انتهای پیام