به گزارش هریتیج دیلی، باستانشناسان در محل باستانی هاتوشا، که پایتخت امپراتوری هیتی در ترکیه امروزین بوده، موفق به کشف بخشی از لوح گلی مربوط به پیمان صلح کادش یا معاهده مروارید شدهاند؛ توافقنامهای تاریخی که حدوداً ۳۲۰۰ سال پیش بین هیتیها و مصر باستان به امضا رسید و به عنوان یکی از قدیمیترین پیمانهای صلح شناخته شده در جهان مورد توجه قرار دارد.
این قطعه ارزشمند در ناحیه بویوکقلعه هاتوشا و در نزدیکی ساختمان معروف به «ساختمان E» یافت شده است. محققان به مدت نزدیک به یک سال این لوح را مورد مطالعه قرار دادند و حالا وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه تأیید نموده است که این قطعه مربوط به نسخه هیتی معاهده کادش است.
کشفی جدید در قلب پایتخت هیتیها
هاتوشا، واقع در شهرستان بوغازقلعه استان چوروم، به عنوان مرکز سیاسی و اداری امپراتوری هیتی در عصر مفرغ متأخر شناخته میشود. کاوشهای باستانشناسی در این ناحیه از سال ۱۹۰۶ شروع شده و در سال ۱۹۸۶ به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت گردید.
لوح تازه یافته شده بخشی از بندهای ۱۲ تا ۲۰ معاهده را شامل میشود که به سرنوشت افرادی میپردازد که از یکی از دو قلمرو فرار کرده و به سرزمین طرف مقابل پناه آوردهاند. اگرچه قسمتی از لوح آسیب دیده است، متن باقیمانده به سرنوشت فراریان از هر دو امپراتوری و حفظ محل زندگی آنان اشاره دارد.
معاهدهای که پایان بخش جنگهای مکرر بود
معاهده کادش پس از سالها درگیری و رقابت میان امپراتوری هیتی و مصر، در قرن سیزدهم پیش از میلاد بین هاتوشیلی سوم، پادشاه هیتیها، و رامسس دوم، فرعون مصر، به امضا رسید.
این توافقنامه تنها یک آتشبس ساده نبود، بلکه شامل مجموعهای از تعهدات دوجانبه میشد که صلح پایدار، عدم تجاوز، همکاری نظامی و استرداد پناهندگان را در بر میگرفت. به این لحاظ، بسیاری آن را یکی از مهمترین اسناد دیپلماتیک تاریخ باستان میدانند.
دو نسخه برای دو قدرت بزرگ
هر یک از دو امپراتوری نسخهای رسمی از این توافقنامه تأسیس نمودند. نسخه مصری به صورت کتیبههای هیروگلیف بر دیوار معابد حک شده، در حالی که نسخه هیتی به زبان اکدی و با خط میخی بر لوحهای گلی نگاشته شد.
اجزای این نسخه نخستین بار بین سالهای ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۲ در هاتوشا کشف شدند و در حال حاضر در موزههای استانبول، آنکارا، برلین و سنپترزبورگ نگهداری میشوند.
قطعهای که میتواند نواقص را پر کند
باستانشناسان بر این باورند که این قطعه جدید میتواند به احیای متن کامل لوحهای اصلی کمک نماید. کاوشها در بویوکقلعه همچنان در حال انجام است و پژوهشگران به دنبال یافتن بخشهای دیگری هستند که احتمالا نواقص این سند تاریخی را تکمیل کنند.
اعلام رسمی این دستاورد در تاریخ ۲۱ سپتامبر، همزمان با روز جهانی صلح، انجام شد. وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، مهمت نوری ارسوی، طی مراسم معرفی این کشف اظهار داشت: «ما ردپای هزاران سال صلح را از دل خاک آناتولی بیرون کشیدهایم.»
کاوشهای هاتوشا در حال حاضر زیر نظر مؤسسه باستانشناسی آلمان و به رهبری پروفسور آندریاس شاخنر در حال انجام است؛ این پژوهشها میتواند نمایی جامعتر از یکی از مهمترین توافقهای سیاسی دنیای باستان ارائه کند.