چند سند اساسی برای حفاظت از محیط زیست دریای خزر به مرحله نهایی رسید
به نقل از ایسنا، امید صیدی در حاشیه روز سوم نشست کارشناسان کاپ ۷ در مورد مذاکرات پرتحرک سه روز اخیر اظهار داشت: در این ایام، اسناد مختلفی مربوط به حفاظت از محیط زیست دریای خزر مورد بررسی قرار گرفت که بخش عمدهای از آنها به تصویب رسید و برخی دیگر نیز برای تکمیل و تأیید نهایی در دستور کار قرار گرفتند.
وی به پروتکلهای مرتبط با کنوانسیون تهران اشاره کرد و افزود: برنامه اجرایی پروتکل همکاری، آمادگی و مقابله با سوانح و آلایندههای دریایی خزر (پروتکل اکتائو) پس از ارزیابیهای کارشناسی نهایی شده و مقرر است اجرای موارد آن با جدیت پیش برود.
صدیقی همچنین به پروتکل حفاظت از دریای خزر در برابر آلودگیهای ناشی از منابع و فعالیتهای مستقر در خشکی (پروتکل مسکو) اشاره نمود و گفت که سند مربوط به برنامه اجرایی آن finalized شده و موضوعات اولویتدار برای ادامه همکاری میان کشورهای عضو نیز تعیین شده است.
مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص پروتکل حفاظت از تنوع زیستی دریای خزر توضیح داد: این پروتکل تاکنون از سوی چهار کشور به رسمیت شناخته شده و مقرر شد کشوری که هنوز روند پیوست خود را کامل نکرده، این فرآیند را تسریع کند تا برنامه اجرایی پروتکل نیز به مرحله نهایی و اجرا برسد.
وی همچنین در مورد پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی در منطقه دریای خزر بیان کرد: با الحاق جمهوری اسلامی ایران به این پروتکل، مراحل لازم برای اجراییسازی آن تکمیل شده و در کاپ ۷ تصمیم بر این شد که کشورهای عضو، سازمانها و نهادهای مرتبط با اجرای پروتکل را معرفی نمایند و پیشبرد مفاد آن با سرعت بیشتری دنبال شود.
وی همچنین در مورد پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی در منطقه دریای خزر بیان کرد: با الحاق جمهوری اسلامی ایران به این پروتکل، مراحل لازم برای اجراییسازی آن تکمیل شده و در کاپ۷ مقرر شد کشورهای عضو، سازمانها و نهادهای مسئول اجرای پروتکل را معرفی کنند و اجرای مفاد آن با سرعت بیشتری دنبال شود.
صدیقی یادآور شد: پروتکل پایش، ارزیابی و تبادل اطلاعات در زمینه محیط زیست دریای خزر نیز هنوز در حال بررسی است و در کاپ ۷ بر تسریع روند نهاییسازی متن و طی مراحل بعدی برای امضا، تصویب و اجرا تأکید شد.
نهاییشدن برنامه مشترک پایش محیط زیست خزر
وی یکی از اسناد کلیدی نهاییشده در این اجلاس را برنامه پایش و مانیتورینگ محیط زیست دریای خزر دانست و گفت: این سند بعد از چندین ماه پژوهش و برگزاری جلسات متعدد کارشناسی میان پنج کشور نهایی شده و مقرر گشته تا اجرای آن با همکاری کشورهای ساحلی آغاز شود.
به گفته صدیقی، اجرای این برنامه میتواند به خلق تصوری مشترک و دقیقتر از وضعیت محیط زیست دریای خزر کمک کند و دادههای جمعآوریشده از پایشهای مشترک، مبنای ارزیابی و تصمیمگیریهای آتی کشورهای ساحلی قرار خواهد گرفت.
وی در خصوص برنامه اقدام راهبردی محیط زیست دریای خزر اظهار داشت: برنامه قبلی به مدت یک دهه تدوین شده بود و اکنون یک برنامه جدید برای دهه آینده در حال بررسی است. این سند در کاپ ۷ بهطور مفصل در معرض بحث قرار گرفت، ولی هنوز نهایی نشده و مقرر گردید روند تکمیل و تصویب آن در سال آینده انجام گیرد.
برنامه اقدام جدید برای حفاظت از فوک خزری
عضو تیم کارشناسی کاپ ۷ با اشاره به وضعیت فوک خزری اظهار داشت: این جانور، تنها پستاندار دریای خزر به شمار میرود و در طبقهبندی اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت در رده «بهشدت در معرض خطر انقراض» قرار دارد و کاهش جمعیت این گونه، نیاز به انجام اقدامات هماهنگ منطقهای را ضروری تر میسازد.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس پیشنویس اولیه برنامه اقدام منطقهای برای حفاظت از فوک خزری را ارائه کرد که با موافقت کشورهای عضو روبرو شد و مقرر شد این برنامه با همکاری پنج کشور نهایی و به مرحله اجرایی درآید.
صدیقی ادامه داد: این برنامه میتواند به عنوان یکی از اقدامات مهم مشترک کشورهای ساحلی در راستای حفاظت از یکی از گونههای کلیدی و آسیبپذیر اکوسیستم خزر مطرح شود.
وی یکی از مباحث کلیدی مورد بحث در مذاکرات کاپ ۷ را موضوع دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران نام برد و گفت: در حال حاضر، دبیرخانه کنوانسیون بهطور موقت در شهر ژنو فعالیت میکند و تعیین ساختار دائمی آن طی سالهای اخیر جزء موضوعات مورد بحث میان کشورهای عضو بوده است.
صدیقی افزود: مذاکرات در این خصوص طی روزهای اخیر بهصورت فشرده ادامه یافت و حتی گفتوگوها شب گذشته تا حوالی ساعت ۲۳ نیز به طول انجامید. در نهایت، امروز توافقی میان پنج کشور حاصل شد که بر اساس آن، تعیین تکلیف دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران طی دو سال آینده و در دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران بر کنوانسیون دنبال و نهایی خواهد شد.
وی این توافق را یکی از مسائل مهم کاپ ۷ برشمرد و اظهار داشت: تعیین تکلیف دبیرخانه دائمی میتواند به تحکیم ساختار اجرایی کنوانسیون و تسریع در پیادهسازی برنامهها و تصمیمات مشترک کشورهای ساحلی یاری رساند.
مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در خاتمه بیان کرد: برنامه کاری و بودجه دو سال آینده کنوانسیون تهران پس از بررسیهای کارشناسی به توافق رسیده و تمامی این اسناد و تصمیمات در نشست پایانی مقامات عالیرتبه کشورهای عضو که فردا برگزار میشود، به تأیید نهایی ارائه خواهد شد.
انتهای پیام