بازدهی هر هکتار گلمحمدی فقط ۲۰۰۰ دلار/ سطح عملکرد در ترکیه ۶ برابر ایران است!
به نقل از ایسنا، پرویز خیرخواه در کنفرانس بینالمللی مربوط به توسعه، تولید و صادرات گل محمدی، گیاهان دارویی ارگانیک و محصولات وابسته، بر لزوم توجه به تمام عناصر طبیعت در زمینه کشاورزی ارگانیک تاکید نمود و بیان کرد: اگر ما به گل محمدی ارزش قائل هستیم، باید به تمامی اجزای اطراف آن نیز اهمیت بدهیم؛ چرا که زیبایی باغ تنها به گلهای آن ختم نمیشود و علفهای هرز، گیاهان طبیعی و حشراتی که در آن زیست میکنند نیز بخشی از این اکوسیستم به حساب میآیند. وقتی این عناصر را نادیده میگیریم، به سمت استفاده از سموم میرویم که این دستکاری به معنای کاهش تنوع زیستی گلستان است.
فقط یک درصد از اراضی زیر کشت گل محمدی در ایران به صورت ارگانیک است
وی با ارائه اطلاعاتی مقایسهای از تولید گل محمدی در ایران، ترکیه و بلغارستان، عنوان کرد: وسعت زیر کشت گل محمدی در ایران به تقریباً ۶۰ هزار هکتار میرسد؛ در حالی که مجموع زیر کشت این محصول در ترکیه و بلغارستان تقریباً ۵۰۰۰ هکتار است. بنابراین، فضای زیر کشت ایران ۱۲ برابر این دو کشور است. با این حال، تنها یک درصد از این سطح به صورت ارگانیک کشت میشود؛ در حالی که سهم کشاورزی ارگانیک در ترکیه و بلغارستان به حدود ۲۰ درصد میرسد و به عبارت دیگر، میزان کشاورزی ارگانیک در این کشورها ۲۰ برابر ایران است.
میانگین برداشت گل محمدی در ایران نصف رقباست
خیرخواه با بیان اینکه مقدار برداشت گل محمدی و غنچه در ایران حدود ۶۰ هزار تن است، افزود: این آمار در ترکیه و بلغارستان نزدیک به ۲۰ هزار تن میباشد. حتی با وجود این که ایران ۱۲ برابر این دو کشور را زیر کشت دارد، اختلاف تولید نسبت به وسعت کشت نمیباشد. میانگین برداشت گل محمدی در ایران بین ۱.۵ تا دو تن در هر هکتار تخمین زده میشود؛ در حالی که میزان برداشت در ترکیه و بلغارستان حداقل چهار تن در هر هکتار است.
گردش مالی ۱۲۰ میلیون دلاری صنعت گل محمدی در کشور
عضو انجمن گل و گلاب ایران، گردش مالی صنعت گل محمدی در ایران را حدود ۱۲۰ میلیون دلار اعلام کرد و ادامه داد: گردش مالی این محصول در ترکیه و بلغارستان به حدود ۶۰ میلیون دلار میرسد. برآورد میشود که ارزش صادرات گلاب، گل محمدی و غنچه ایران حدود ۲۰ میلیون دلار باشد؛ در حالی که صادرات این کالاها در ترکیه و بلغارستان به نزدیک ۴۰ میلیون دلار بالغ میشود.
به نقل از وی، ارزش صادرات اسانس گل محمدی ایران نزدیک به ۸۰۰ هزار دلار است؛ اما در ترکیه این رقم به حدود ۳۰ میلیون دلار میرسد. مصرف کلی اسانس گل محمدی در سطح جهانی حدود شش تن میباشد، که از این مقدار، حدود ۲.۵ تن را ترکیه، ۲.۵ تن را بلغارستان و فقط ۳۰۰ کیلوگرم را ایران تامین میکند. میزان تولید گلاب در ایران تقریباً ۵۰ هزار تن است؛ در حالی که مجموع تولید گلاب در ترکیه و بلغارستان نزدیک به ۱۰ هزار تن میباشد.
درآمد ۲۰۰۰ دلاری هر هکتار از کشت گل محمدی
خیرخواه بر اهمیت سنجه بهرهوری تاکید کرده و گفت: بازده اقتصادی هر هکتار از کشت گل محمدی در ایران در حدود ۲۰۰۰ دلار است؛ در حالی که این رقم در ترکیه به تقریباً ۱۲ هزار دلار میرسد. بنابراین، بهرهوری گل محمدی در ترکیه شش برابر ایران میباشد. با احتساب نرخ روز ارز، درآمد ۱۲ هزار دلاری از هر هکتار کشت گل محمدی معادل حدود دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان است و کمتر از محصولات کشاورزی در ایران قادر به تولید چنین درآمدی در هر هکتار هستند. حتی در خصوص پسته، اگر عملکرد ۴ تن در هر هکتار و قیمت ۱۳ دلار برای هر کیلوگرم فرض شود، باز هم باید تمام هزینهها و شرایط تولید را در محاسبه بهرهوری اقتصادی در نظر گرفت.
وی خواستار طرح این پرسش شد که چگونه کشوری با ۶۰ هزار هکتار از اراضی زیر کشت گل محمدی و وسعتی ۱۲ برابر رقبای خود، به متوسط درآمد ۲۰۰۰ دلار در هر هکتار رسیده است؟ این مساله هشداری جدی برای تمامی فعالان و سیاستگذاران در صنعت گل، گلاب و عرقیات گیاهی کشور است.
با وجود ۶۰ هزار هکتار، کمبود گل محمدی وجود دارد!
عضو انجمن گل و گلاب ایران درباره چالشهای تولید گل محمدی در کشور اشاره کرد و گفت: سال گذشته با وجود اینکه ایران در حدود ۶۰ هزار هکتار زیر کشت دارد، در بعضی از زمانها دچار کمبود گل محمدی شدیم.
وی دلیل این اتفاق را نبود سرمایهگذاری مناسب و همچنین بروز بحرانهای فصلی عنوان کرد و ادامه داد: چنین عوامل باعث شدهاند که بخشی از وسعت زیر کشت کشور کارایی لازم را نداشته باشد و در نتیجه، تولیدکنندگان مجبور شوند گل محمدی را با قیمتهای بالاتری خریداری کنند؛ مسئلهای که قدرت رقابت ایران را در بازار جهانی کاهش میدهد. در نهایت، مقدار عمدهای از گل محمدی به گلاب تبدیل میشود که طبق آمار، تقریباً ۹۰ درصد آن در داخل کشور مصرف و سهم کمی در صادرات دارد. در حالی که برای رقابت در بازار جهانی باید به تولید محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر، مثل اسانس، توجه کنیم.
کشاورزی ارگانیک، راهی به سمت بازارهای جهانی
خیرخواه، رشد کشت ارگانیک را به عنوان یکی از راهکارهای کلیدی برای حاضر شدن در بازارهای جهانی تلقی کرد و گفت: بخش قابل توجهی از اسانسهای موجود در بازار اروپا با برچسب ارگانیک عرضه میشوند. بنابراین، میتوان از گل محمدی ارگانیک به عنوان محصول نمادین برای ورود ایران به این بازارها بهره برد. در حال حاضر اسانس و دیگر فرآوردههای گل محمدی ایران در بازارهای جهانی موقعیت مناسبی ندارند، چرا که نتوانستهایم محصولی متناسب با استانداردهای بازارهای هدف تولید و عرضه نماییم. بنابراین، توسعه کشاورزی ارگانیک میتواند به بهبود این وضعیت یاری رساند.
وی به مزایای تولید ارگانیک اشاره کرده و افزود: در این نوع کشت از سموم، کودهای شیمیایی و هورمونها استفاده نمیشود که این باعث میشود نه تنها به سلامت جامعه کمک کند، بلکه از محیط زیست نیز در برابر آسیب حفظ شود.
چرا کشاورزی ارگانیک در ایران پیشرفت نکرده است؟
عضو انجمن گل و گلاب ایران در مواجهه با چالشهای توسعه کشاورزی ارگانیک در کشور بیان کرد: کوچک بودن اراضی کشاورزی و نبود مدیریت جامع و یکپارچه، از اصلیترین مشکلات در این زمینه میباشد. علاوه بر این، کشاورزان، تولیدکنندگان، صادرکنندگان و حتی مصرفکنندگان اطلاعات و آگاهی کافی در مورد محصولات ارگانیک ندارند.
وی کاهش میزان عملکرد را یکی دیگر از چالشهای تولید ارگانیک برشمرد و ادامه داد: در برخی موارد، بازدهی محصولات ارگانیک ممکن است ۱۵ تا ۲۰ درصد و حتی در برخی موارد ۲۵ درصد کاهش یابد. همچنین، هزینههای مربوط به کشت، نگهداری و برداشت این محصولات بیشتر است.
این عضو انجمن گل و گلاب ایران به هزینههای مربوط به دریافت گواهینامههای بینالمللی اشاره کرد و گفت: ما به طور میانگین سالیانه بین ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ یورو صرف دریافت و تمدید این گواهینامهها میکنیم. با توجه به شرایط ارزی، این هزینه برای بسیاری از تولیدکنندگان، بهویژه کشاورزان کوچک، بسیار سنگین است. برای صادرات هر محموله ارگانیک، نیاز به دریافت مجوز جداگانه و پرداخت هزینه آن بهصورت ارزی وجود دارد که این موضوع به افزایش هزینه نهایی صادرات میانجامد.
تشکلها در سیاستگذاری نقش ایفا کنند
خیرخواه، راهاندازی انجمنها و اتحادیههای تخصصی را به عنوان یکی از راهکارهای موثر در حل مشکلات این صنعت مطرح کرد و گفت: این تشکلها میتوانند فضای مناسب برای رشد صنعت را فراهم کرده و در روند سیاستگذاری نقش داشته باشند. هدف این است که سیاستهای کلان صنعت با همکاری سازمان ملی استاندارد، سازمان غذا و دارو و سایر نهادهای معتبر تدوین و تنظیم شود. تولیدکنندگان و فعالان متخصص باید از مشارکت در تنظیم استانداردهای محصولات اطمینان حاصل کنند تا بتوانند محصولی قابل قبول برای بازارهای صادراتی تولید کنند. استانداردهای جهانی برای محصولات گیاهی و ارگانیک عمدتاً بر اساس میزان باقیمانده سموم تعیین میشوند و نباید ارزیابی محصولات تنها به چند مشخصه فیزیکی و شیمیایی محدود گردد. فعالان تخصصی و اجرایی این حوزه میتوانند در کنار نهادهای مسئول در تدوین استانداردهای عملیاتی کمک کنند.
عدم وجود آزمایشگاههای معتبر اروپایی، مانع صادرات محصولات ارگانیک
خیرخواه بر لزوم توجه به کمبود زیرساختهای آزمایشگاهی تاکید کرد و گفت: در حال حاضر آزمایشگاههایی که توانایی بررسی باقیمانده سموم را داشته باشند، به اندازه کافی در کشور وجود ندارد و یا نتایج تولیدات برخی آزمایشگاههای داخلی مورد تایید کشورهای اروپایی نیست. به همین علت، تولیدکنندگان معمولا مجبورند نمونههای محصول ارگانیک را به خارج از کشور ارسال کنند و پس از دریافت تایید، محموله اصلی را صادر کنند. این فرآیند زمانبر و پرهزینه در زمره چالشهای بزرگ صادرات محصولات ارگانیک قرار دارد.
این عضو انجمن گل و گلاب ایران خواستار همکاری بین دولت و شرکتهای ذینفع برای ایجاد و یا تایید آزمایشگاههای تخصصی شد و گفت: حل این مشکل میتواند کمک شایانی به تسهیل صادرات محصولات ارگانیک ایران نماید.
خیرخواه در پایان بر لزوم نظارت جدی بر استفاده از نشان ارگانیک تاکید کرده و گفت: نباید اجازه دهیم که از لوگوی ارگانیک به اشتباه استفاده شود. اگر این نشان به طور غیرواقعی روی محصولاتی قرار گیرد که عاری از سموم نیستند، اعتماد افراد به محصولات ارگانیک به خطر خواهد افتاد. نشان ارگانیک باید نه تنها به عنوان یک ابزار تجاری، بلکه به عنوان نشانی از سلامت محصول، عدم باقیمانده سموم و رعایت اصول زیستمحیطی در فرآیند تولید به شمار آید.
انتهای پیام