هزاران پهپاد، صدها مورد حمله؛ چرا درگیری روسیه و اوکراین خاتمه نمییابد؟
به نقل از الجزیره و گزارش ایلنا، جنگ بین روسیه و اوکراین که از بیش از چهار سال پیش آغاز شده، اکنون فراتر از نبردهای سنتی در خط مقدم رفته و شامل حملات پهپادی و موشکی به عمق خاک یکدیگر و زیرساختهای کلیدی مانند پالایشگاههای نفت، تأسیسات انرژی و خطوط راهآهن شده است. علیرغم استفاده وسیع از صدها پهپاد در هر روز، این جنگ به روال فرسایشی خود ادامه میدهد.
کییف همچنین شدت حملات پهپادی دوربرد به پالایشگاههای نفت روسیه را افزایش داده و در پاسخ، مسکو نیز حملات هوایی خود را با بهکارگیری موشکهای بالستیک اصلاحشده و پهپادهای جت آغاز کرده است.
در روزهای اخیر، در کییف هشدارها به طور مکرر به صدا درآمده و سیستمهای دفاع هوایی شهر به دفعات فعال شدهاند. همزمان، اوکراین به موج جدیدی از حملات پهپادی به مناطق نزدیک به مسکو پرداخته و اهداف بزرگی مانند پالایشگاههای نفتی را نشانه رفته است.
تداوم این حملات سوالاتی را مطرح کرده است که آیا جنگ به مرحله جدیدی وارد شده یا همچنان در چارچوب جنگ فرسایشی بین دو کشور ادامه دارد.
افزایش حملات روسیه به اوکراین
وزارت دفاع روسیه در روز سهشنبه اعلام کرد که نیروهای این کشور حملات گستردهای به سمت اهداف در اوکراین انجام دادهاند که شامل تأسیسات صنعتی و نظامی، مراکز سوخت و انرژی و همچنین زیرساختهای بندری و شناورهای مرتبط با ارتش اوکراین بوده است.
نیروی هوایی اوکراین گزارش داد که حملات هوایی شبانه روسیه شامل ۲۱۲ پهپاد، چهار موشک کروز و چندین موشک ضدکشتی «اونیکس» و موشک بالستیک بوده است.
اسدالله الصاوی، خبرنگار الجزیره مستقر در کییف، از تشدید حملات روسیه خبر داده و اعلام کرد که این حملات «هیچگونه توقفی ندارند». او خاطرنشان کرد، کییف از نیمهشب گذشته حداقل ۸ بار هدف حمله قرار گرفته و سیستمهای پدافند هوایی نیز بارها به کار افتادهاند.
طبق این گزارش، حملات روسیه باعث بروز آتشسوزیهای گستردهای در شهرهای کییف، اودسا، دنیپروپتروفسک، زاپوریژیا، خارکیف و ژیتومیر شده و زیرساختهای مختلفی از جمله تأسیسات ریلی و انبارهای مواد غذایی را مورد هدف قرار داده است.
حملات اوکراین به پالایشگاههای روسی
در سوی دیگر، ستاد کل نیروهای مسلح اوکراین از هدف قرار دادن دو پالایشگاه نفت در مناطق اوفا و سامارا در روسیه خبر داده است.
نیروهای ویژه اوکراین اعلام کردند که یکی از این پالایشگاهها که متعلق به شرکت «روسنفت» است، به عنوان یکی از تأمینکنندگان اصلی سوخت در مرکز روسیه شناخته میشود و محصولات متنوعی از قبیل بنزین، گازوئیل و نفت کوره تولید میکند.
فرماندار سامارا در تأیید حمله به تأسیسات صنعتی، از آسیب به اموال غیرنظامی خبر داد، اما همزمان اعلام کرد که سامانههای پدافند هوایی روسیه موفق به سرنگونی دهها پهپاد اوکراینی شده است.
وزارت دفاع روسیه نیز ادعا کرده که در طول یک روز ۶۲۹ پهپاد اوکراینی را در نقاط مختلف این کشور هدف قرار داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در روز دوشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» به این موضوع اشاره کرد که جنگ با اوکراین باعث «از دست دادن کنترل روسیه بر صنعت سوخت دیزل خود» شده است. ترامپ افزوده است که با توجه به خروج تعدادی از پالایشگاههای دیزل روسیه از چرخه فعالیت، لازم است که این جنگ به پایان برسد.
تغییر در استراتژی؛ از حملات محدود به «اشباع» پدافند
با تغییر نوع اهداف، حملات متقابل روسیه و اوکراین در حجم و روش اجرا نیز به مرحله جدیدی وارد شده است.
ناظران وضعیت کنونی را به این صورت ارزیابی کردهاند که هر دو طرف به سمت استفاده وسیع از پهپادها و حملات موسوم به «اشباع» حرکت میکنند؛ تکنیکی که هدف آن وارد کردن فشار همزمان و مداوم بر روی سیستمهای پدافند طرف مقابل میباشد.
کییف دو روز پیش بیش از هزار پهپاد را به سوی روسیه شلیک کرد که صدها فروند از آنها به مسکو اصابت کردند. شهردار مسکو این حمله را بزرگترین حمله پهپادی تاریخ پایتخت روسیه توصیف کرد.
در مقابل، روسیه نیز به افزایش استفاده از پهپادهای جت پرسرعت پرداخته است. بر اساس گزارش رویترز، این پهپادها در ارتفاع چهار تا هفت کیلومتری پرواز میکنند، در حالی که ارتفاع پرواز نمونههای قبلی تنها حدود یک تا ۱.۵ کیلومتر بوده است.
این تغییر موجب افزایش فشار بر روی سیستمهای پدافند هوایی اوکراین شده و طبق گزارش رویترز، نرخ موفقیت در شناسایی این پهپادها به حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است، در حالی که نرخ شناسایی پهپادهای ملخی پیشتر از ۹۰ درصد فراتر بود.
علاوه بر این، روسیه به منظور تحت فشار قرار دادن توان و ظرفیت عملیاتی کادر پدافند هوایی اوکراین، به حملات خود در تمام ساعات شبانهروز ادامه میدهد.
بر اساس گزارش رویترز، در سه هفته نخست سپتامبر، روسیه ۲۱۰۰ پهپاد تهاجمی جت و ۱۳۶ موشک را به سمت اوکراین پرتاب کرده است.
پهپادهای جدید جت روسیه نسبت به انواع ملخی قیمت بیشتری دارند، اما در عین حال هزینه آنها هنوز کمتر از موشکهای کروز است.
مقامهای اوکراینی نیز اعلام کردهاند که تغییر استراتژی روسیه قابل پیشبینی بوده و آنان به تلاش برای توسعه سامانههای دفاعی مؤثر علیه این حملات ادامه میدهند.
هدف از حملات؛ آسیب زدن به اقتصاد و توان جنگی
سرتیپ حسن جونی، کارشناس نظامی و استراتژی، تأکید دارد که شیوه جنگ بین روسیه و اوکراین به سمت تأمین زیرساختها و مراکز اقتصادی تغییر یافته است.
او میافزاید که اوکراین با هدف افزایش هزینههای جنگ برای روسیه، پالایشگاههای نفت این کشور را مورد هدف قرار میدهد، در حالی که روسیه تمرکز خود را بر تأسیسات انرژی، برق و مراکز تولیدی اوکراین جای داده تا از طریق تضعیف توان اقتصادی و زیرساختی این کشور، ضربه بزند.
دلایل طولانی شدن جنگ
به عقیده جونی، حملات فعلی نه برای روشن شدن جنگ بلکه در بستر جنگ فرسایشی انجام میشود. او تأکید میکند که جنگ مدرن بیش از پیش بر اساس استفاده از پهپادها و موشکها است و فعالیتهای زمینی در جبههها به شدت کاهش یافته است.
این کارشناس نظامی تصریح میکند که پهپادها به تنهایی نمیتوانند نتیجه جنگ را تعیین کنند، بلکه با افزایش فشار اقتصادی و نظامی، روند فرسایش دو طرف را ادامه میدهند که در نهایت به تداوم جنگ منجر میشود.
رقابت در زمینه تولید و شناسایی
بر اساس اظهارات جونی، یکی از روندهای کلیدی در مرحله کنونی، توانایی روسیه و اوکراین برای توسعه سامانههای شناسایی پهپادها و موشکها و همچنین سرعت تولید تجهیزات نظامی است؛ زیرا حملات به شدت و در مقیاس وسیع انجام میشود.
او بیان میکند که روسیه از ظرفیت تولید بالایی برخوردار است و در عین حال، اوکراین به دقت بر توسعه سریع تسلیحات و سامانههای دفاعی خود و همچنین حمایت کشورهای اروپایی متکی است.
این کارشناس همچنین میافزاید که ماهیت اصلی نبرد کنونی در رقابت مداوم میان توسعه ابزارهای تهاجمی و ایجاد سامانههای دفاعی خلاصه میشود؛ رقابتی که هر بار با معرفی سلاح یا تاکتیک جدید به طرف مقابل، او را وادار به ارائه راهکار دفاعی جدید میکند.
در همین زمینه، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در شب سهشنبه در دیدار با سناتورهای آمریکا در نیویورک خواستار حمایت واشنگتن از کشورش با سامانههای پاتریوت شد.
زلنسکی در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده، یادآور شد که افزایش توان اوکراین برای مقابله با موشکهای بالستیک، به کاهش توان روسیه برای ادامه حملات و افزایش طول جنگ منجر خواهد شد.