ردپای ایرانی ها چطور به این منطقه از چین باز شد؟ |درباره دهکده پارسیان در چین بخوانید + فیلم
همشهری آنلاین، راحله عبدالحسینی : بهتازگی این روستا با انتشار ویدئویی از یک اینفلوئنسر چینی، مورد توجه کاربران فضای مجازی قرار گرفته، اما داستان روستای پارسی تازه کشف نشده و منابع چینی و دانشگاهی سالها پیش از آن نوشتهاند.
روستای پارسیان کجاست؟
این روستا در منطقه جیانگدو در شهر یانگژو از استان جیانگسو قرار دارد. اداره تبلیغات کمیته حزب شهر یانگژو در گزارش ۲۵ اوت ۲۰۲۶، قدمت سکونتگاه را دستکم ۶۰۰ سال عنوان کرد. گزارش تحقیقی دیگری در سال ۲۰۲۱ با بررسی اسناد و تبارنامههای خانوادگی، قدیمیترین تبارنامه را مربوط به سال ۱۶۳۷ میلادی، یعنی ۳۸۹ سال پیش، برابر با دوره مینگ، گزارش کرده است.
چطور پای ایرانیها به این روستا باز شد؟
طبق روایت محلی، سالها پیش یک بازرگان ایرانی به این منطقه آمد و با دختر خانوادهای از بازرگانان چینی به نام «گوئو» ازدواج کرد و در روستا ماند. سالها بعد، هنگامی که ناامنی و حضور راهزنان در اطراف یانگژو شدت گرفت، این بازرگان ایرانی در دفاع از مردم روستا حضور داشت و کشته شد. اهالی نیز برای گرامیداشت او، نام روستا را به پارسی تغییر دادند. در سال ۱۹۹۴، کتیبهای سنگی برای یادبود این قهرمان و ادای احترام به دوستی ایران و چین در دهکده نصب شد.
فارغ از این روایت محلی، یانگژو در دوره تانگ، از سال ۶۱۸ تا ۹۰۷ میلادی، یکی از مراکز مهم تجارت چین بود و منابع تاریخی نیز از حضور فارسیزبانان در این شهر خبر میدهند.
در سال ۲۰۱۶، دانشگاه مطالعات بینالمللی شانگهای نیز مطلبی فارسی با عنوان «دهکده پارسی، یادگاری از حضور ایرانیان در چین» منتشر کرد. در این گزارش که به قلم دکتر احمد رضایی، استاد ایرانی در دانشگاه مطالعات بینالمللی شانگهای، نوشته شده، آمده است: «در ناحیهای در شرق یانگجو جایی هست به نام دهکده پارسی. ساکنان این ناحیه از اعقاب بازرگانان ایرانی هستند که در عهد خاندان تانگ در آنجا سکنی گزیدند. نام این دهکده، راه و روش زندگی آنها با جاهای دیگر متفاوت است؛ همچنین چهره مردم این روستا از روستاهای مجاور متمایز است؛ چهره این افراد با چشمانی در عمق نشسته، بینی راست و ریش انبوه به ایرانیان شباهت دارد. در آن روزگاران، یانگجو از بنادر عمده بازرگانی بینالمللی آسیا بود و جاده ابریشم را به خط ارتباطی دریا پیوند میداد. در این سالها حدود پنج هزار ایرانی و عرب برای کارهای تجاری در این ناحیه مستقر شدند. بیشتر پارسیان به داد و ستد مروارید و دیگر سنگهای گرانبها میپرداختند. هنوز مردم این نواحی در مورد کسی که خودنمایی میکند و ثروت و دارایی خود را به رخ دیگران میکشد، ضربالمثل پارسیان با جواهر بازی میکنند را به کار میبرند که نشان از گذشته پرافتخار مردم ایران دارد.»
یادگاری ایرانیها در دهکده پارسیان
ویدئوی پربازدید فضای مجازی میگوید که مردم این روستا فارسی صحبت میکنند، اما در منابع رسمی و گزارشهای معتبر بررسیشده، سندی برای فارسیزبان بودن ساکنان امروز روستا پیدا نمیشود. در گزارش «یانگتسه وان» در سال ۲۰۲۱، بیش از ۱۰۰ نفر از ساکنان روستا در بیش از ۳۰ خانوار با نام خانوادگی «نی» معرفی شدهاند و اهالی، این خانوادهها را از نوادگان بازرگانان پارسی میدانند. یکی از سالمندان این خانواده نیز در گفتوگو با خبرنگار گفته بود که نسلهای پیشین، خاستگاه اجداد خود را سرزمینی بسیار دور در غرب میدانستند.
در مرکز روستا، بنایی به نام پاویون پارس قرار دارد. برای این بنا یک طاق سنگی با ویژگیهایی برگرفته از معماری عربی توصیف شده و روی آن عبارت «دوستی چین و پارس، دیرپا و ماندگار» آمده است. مقابل بنا نیز سنگنوشتهای با نام «پارسی» به دو زبان چینی و فارسی قرار دارد.
حتی یک محصول کشاورزی هم در روایت هویتی روستا جای گرفته است: گندم سیاه. بر اساس روایت محلی، همان بازرگان پارسی دانههای گندم سیاه را به منطقه آورد. حالا روستا به داشتن کشت این محصول شناخته میشود و گزارش رسمی یانگژو از حدود ۳۳ هکتار زمین زیر کشت گندم سیاه در روستا خبر میدهد. اهالی از این محصول در غذاهایی مانند آش، پنکیک و فرنی استفاده میکنند.