نجات vidas از آسمان؛ داستان پرواز بالگردهای اورژانس برای نجات مجروحین و انتقال اعضای پیوندی

به نقل از ایسنا، زمانی که آمبولانس در ترافیک گرفتار می‌شود، جاده به دلیل برف و کولاک مسدود می‌شود، مناطق کوهستانی صعب العبور می‌گردند یا زمان انتقال عضو پیوندی به بیمارستان به دقیقه‌ها وابسته است، اینجاست که بالگرد اورژانس به پرواز در می‌آید و مسیر نجات را تسهیل می‌کند. ماموریت پرواز اورژانس هوایی به هیچ وجه یک انتقال ساده نیست؛ بلکه این یک جنگ است علیه زمان، ارتفاع، تغییرات فشار هوا و شرایطی که حتی تصور آن برای بسیاری دشوار است. خلبانان و متخصصان اداره هوایی با وجود چالش‌های فراوان، برای نجات جان انسان‌ها اقدام به پرواز می‌کنند و در مکان‌هایی فرود می‌آورند که هیچ باند فرود استانداردی در آنجا وجود ندارد.

پرواز اورژانس هوایی، به‌عنوان دومین پرواز دشوار دنیا/ نجات ۹۰ درصد از مصدومان

علی نامداری، خلبان بالگرد اورژانس در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ده سال تجربه‌اش در پرواز برای انتقال بیماران، تفاوت پرواز اورژانس با سایر پروازها را توضیح می‌دهد: من در سازمان‌های دیگری که در زمینه امداد و نجات در شرایطی همچون سیل، زلزله و آتش‌سوزی فعالیت می‌کنند، خدمت کرده‌ام و آن‌ها نیز چالش‌های خاص خود را دارند؛ اما در پروازهای HEMS یا همان (هلی‌کوپتر سرویس درمان اضطراری) کار به مراتب دشوارتر است و این نوع پروازها در سطح جهانی به‌عنوان دومین پروازهای سخت به‌حساب می‌آیند. دلیل این دشواری، انجام عملیات در شرایط خاص آب و هوایی و در نقاطی است که هیچ انسانی نمی‌تواند حتی به آن‌جا دسترسی پیدا کند و هیچ وسیله‌ای قابلیت تردد ندارد؛ اما هلی‌کوپتر اورژانس می‌بایست به آنجا رفته و مصدوم یا بیمار را به بیمارستان منتقل کند. البته این پرواز علاوه بر سختی، لذت خاصی نیز دارد، زیرا ما به نجات جان انسان‌ها می‌پردازیم.

او تصریح می‌کند که خوشبختانه بیش از ۹۰ درصد از ماموریت‌هایی که توسط هلی‌کوپتر انجام می‌شود، منجر به حفظ زندگی نجات‌یافتگان می‌شود و ادامه می‌دهد: زمانی که بالگرد اعزام می‌شود، به این دلیل است که امکان تردد آمبولانس و نیروهای زمینی به هر دلیلی وجود ندارد و یا زمان انتقال بیمار از اهمیت بالایی برخوردار است و باید بی‌درنگ به بیمارستان منتقل شود.

خلبان بالگرد اورژانس در مورد یکی از چالش‌های مهم اورژانس هوایی اذعان می‌کند: یکی از چالش‌های ما این است که در بسیاری از مواقع باید در مکان‌هایی فرود بیایم که شرایط استاندارد برای فرود وجود ندارد، اما برای نجات جان مصدومان تلاش می‌کنیم تا شرایط خاصی را برقرار کنیم و نسبت به انتقال آنان به مراکز درمانی اقدام نماییم. بارها پیش آمده که یک طرف بالگرد عملاً بالای زمین معلق بوده اما ما موفق به فرود شده‌ایم و سپس بعد از سوار کردن بیمار نیز به سختی اوج گرفته‌ایم.

خدمات اورژانس شامل نجات از مادران باردار تا چوپان‌ها به‌طور رایگان ارائه می‌شود

خلبان اورژانس هوایی استان تهران در مورد یکی از ماموریت‌هایش بیان می‌کند: هزینه نگهداری از بالگرد بسیار بالا است، ولی خوشبختانه سازمان اورژانس این خدمات را به‌صورت رایگان به مردم ارائه می‌دهد. من در ایرانشهر استان سیستان و بلوچستان شاهد بودم که برای نجات مادر باردار پرخطر اقدام کردیم، در حالی که شوهر این خانم و بستگانش نخواستند او سوار هلی‌کوپتر شود، زیرا تصور می‌کردند که اگر تمام دارایی‌شان را بدهند، قادر به پرداخت هزینه نخواهند بود؛ اما به آن‌ها گفتیم این خدمات کاملاً رایگان است و آن‌ها به سختی توانستند این موضوع را باور کنند که وسیله‌ای به این گرانی خدمات رایگان ارائه می‌دهد. همچنین در مواقع متعدد برای انتقال چوپان‌هایی که از ارتفاع سقوط کرده‌اند، در اثر مار گزیدگی دچار مشکل شده‌اند یا نجات کوهنوردان، ماموریت‌هایی انجام داده‌ایم و این نشان می‌دهد که ما هیچ تفاوتی بین افراد قائل نیستیم و چه در تهران و چه در مناطق دورافتاده، برای نجات افراد پرواز می‌کنیم.

از بالگرد حداقل ۱۵۰ متر فاصله بگیرید

نامداری بیان می‌کند: متأسفانه در برخی مواقع رخدادهایی پیش آمده که هلی‌کوپتر به مصدوم نزدیک می‌شود، اما کسی صحنه را خالی نمی‌کند و مردم عادی در معرض خطر قرار می‌گیرند و با هلی‌کوپتر دچار حادثه می‌شوند. به همین خاطر از مردم تقاضا می‌کنم که در صورت دیدن بالگرد، حداقل ۱۵۰ متر فاصله بگیرند و از زاویه ۴۵ درجه به سمت خلبان‌ها نزدیک شوند.

او ادامه می‌دهد: بر اساس پروتکل‌های ما، در هر پرواز دو نفر از کارشناسان فوریت‌های پزشکی در کنار ما هستند که یکی از آن‌ها به مراقبت از ایمنی افراد حاضر می‌پردازد و دیگری به بیمار توجه می‌کند.

روایت کمک خلبان اورژانس هوایی از انتقال عضو پیوندی

حجت اله ملک محمدی، کمک خلبان بالگرد نیز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره دشواری‌های کار خلبانان اورژانس بیان می‌کند: من به عنوان کمک خلبان با بالگردهای اورژانس فعالیت می‌کنم. به یاد دارم که مدتی پیش برای انتقال یک عضو پیوندی مأموریتی به ما ابلاغ شد. آن پرواز برای کمک به فردی بود که به ایست مغزی مبتلا شده بود و نیاز به پیوند عضو داشت. ما بایست این عضو را که از ایلام با هواپیما به مهرآباد آورده بودند، سریعاً برمی‌داشتیم و با تیم پزشکی به بیمارستان چمران می‌بردیم و این زمان می‌بایست بسیار کوتاه باشد تا فرد در اتاق عمل نجات یابد. خوشبختانه ما توانستیم این کار را انجام دهیم و جان فرد را نجات دهیم.

کارشناسان باید حداقل ۵ سال سابقه فعالیت با آمبولانس داشته باشند

عباس لطفی، کارشناس ارشد اورژانس هوایی استان تهران نیز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره نحوه فعالیت خود توضیح می‌دهد: من با ۲۰ سال سابقه در اورژانس، حدود ۸ سال است که در اورژانس هوایی خدمت می‌کنم. با توجه به آشنایی‌ام با کارهای همکاران اورژانس هوایی و هوش هیجانی که این کار می‌طلبد، به این حوزه وارد شدم. یکی از شرایط ورود به این حوزه کاری، داشتن حداقل ۵ سال سابقه کار با آمبولانس‌های زمینی است و پس از آن نیز آزمون علمی و عملی توسط آموزش اورژانس تهران برگزار می‌شود و با بررسی سوابق قبلی، موفق به ورود به این حوزه می‌شویم.

حقوق کارشناسان اورژانس هوایی تفاوت چندانی با سایرین ندارد

این کارشناس اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: حقوق ما تفاوت چندانی با سایر کارشناسان اورژانس ندارد. تنها ممکن است به دلیل نوع کارمان، اضافه‌کار ما کمی بیشتر از باقی باشد. شیفت‌های ما یک روز در میان از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب می‌باشد زیرا بالگرد فقط در این مدت قابلیت پرواز دارد. همچنین در روزهایی که شیفت نیستیم، آنکال هواپیماهای بال ثابت هستیم. بالگرد تنها در استان تهران پرواز می‌کند، اما هواپیما به شهرهای دیگر نیز می‌رود. برای مثال ممکن است ما فردی را از اهواز به شیراز منتقل کنیم یا در حوادثی نظیر سیل و زلزله یا عملیات اربعین به دیگر شهرها برویم و بیماران را منتقل کنیم.

تفاوت بین بالگرد و آمبولانس/ نیاز به آمادگی جسمانی بالاتر برای پرواز

او همچنین اضافه می‌کند: کار کردن در بالگرد، نیازمند شرایط جسمی خاصی است. من در سال اول کارم دچار حالت تهوع می‌شدم، زیرا پرواز در ارتفاعات و تغییرات فشار هوا بر روی ما تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، حوزه عملیاتی ما نیز بسیار گسترده‌تر است. اپراتورهای زمینی که درون شهر مشغول به کار می‌شوند، ممکن است هیچ‌گاه مأموریت کوهستانی نداشته باشند، اما ما به مناطق دیگر نیز سفر می‌کنیم و به ارتفاعات می‌رویم. بنابراین لازم است که از نظر جسمی در حالت خوبی باشیم.

این کارشناس اورژانس هوایی استان تهران تصریح می‌کند: من اعتقاد دارم کار ما فشار بیشتری نسبت به تیم‌های زمینی دارد، زیرا اصولاً پرواز با هلی‌کوپتر همراه با استرس است و ما هم نگران استرس مردم در صحنه هستیم و نگرانیم که برای آن‌ها اتفاقی پیش نیاید. فضای داخل بالگرد نیز بسیار محدود است و همین موضوع کار را حساس‌تر می‌کند.

جابجایی همراه بستگی به شرایط دارد

او اضافه می‌کند: فضای بالگرد محدود است و در هر ماموریت فقط دو نفر کارشناس اورژانس به کار گرفته می‌شوند و تنها می‌توانیم یک بیمار را جابجا کنیم که شرایط همراه بستگی به موقعیت دارد؛ هرچند در اکثر مواقع امکان سوار کردن یک نفر همراه نیز وجود دارد؛ البته بالگردهای بزرگ‌تری نیز داریم که می‌توانیم حدود ۵ تا ۶ بیمار را همزمان منتقل کنیم.

عملیات دشوار تصادف کامیون حامل سوخت در بزرگراه یاسینی

لطفی در پاسخ به سوالی درباره سخت‌ترین ماموریتش می‌گوید: ماموریت‌های ما همواره دشوار هستند، اما یکی از مواردی که به خاطر دارم، مربوط به یک کامیون است که در بزرگراه یاسینی از گاردریل عبور کرده و به لاین مخالف آمده و تعداد زیادی از خودروها را زیر گرفته بود. او خودش هم چپ کرده و بارش سوخت بوده و جاده مسدود شده بود. همکاران زمینی نمی‌توانستند به محل وارد شوند. وقتی به صحنه رسیدیم، ۱۰ تا ۱۵ مصدوم را روی زمین دیدیم و در آن لحظه فشار کاری ما بسیار زیاد بود. ما چهار تا پنج مصدوم بدحال را منتقل کردیم و دو پرواز را انجام دادیم.

تقسیم وظایف میان دو تکنسین بالگرد

سجاد بیاتی پور، کارشناس کمک ارشد اورژانس هوایی نیز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره سابقه فعالیت و سختی‌های کارش می‌گوید: من حدود ۱۰ سال است که در اورژانس خدمت می‌کنم و از سال ۱۴۰۲ که اورژانس هوایی راه‌اندازی شد، به این بخش وارد شدم. علاقه شخصی به پرواز و انجام کارهای اورژانسی دلیل حضورم در این بخش است. ما دارای دو نوع ماموریت هستیم؛ ماموریت‌های اولیه مربوط به انتقال بیماران و مجروحان و ماموریت‌های ثانویه که مربوط به انتقال اعضای پیوندی است.

این کارشناس اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: در ماموریت‌های بالگرد، دو نفر تکنسین داریم؛ یک نفر به عنوان تکنسین ارشد و دیگری به عنوان کمک ارشد. تکنسین ارشد عهده‌دار کارهای بیمار و تحویل‌گیری آن است و ما به‌عنوان کمک، مدیریت صحنه را بر عهده داریم و به مراقبت از فضای جلو یا عقب بالگرد می‌پردازیم و همواره در نظر داریم که افراد همراه بیمار یا تماشاچی‌ها به هیچ عنوان نزدیک بالگرد نشوند تا از خطرات احتمالی پیشگیری کنیم.

بیاتی پور اضافه می‌کند: به‌عنوان یک کارشناس هوایی از مردمی که بالگرد را مشاهده می‌کنند، خواهش می‌کنیم که به هیچ عنوان به بالگرد نزدیک نشوند، زیرا این کار بسیار خطرناک است. وجود یک شور و اشتیاق برای نزدیک شدن، عکس گرفتن یا فیلمبرداری وجود دارد، زیرا بالگرد یک شیء خاص و جدید است، اما این می‌تواند نیز خطرآفرین باشد و اگر مردم با ما همکاری کنند، ما می‌توانیم با تمرکز بیشتر به بیمار خدمات رسانی کنیم و از تعداد مصدومان کم کنیم.

سخت‌ترین ماموریت؛ سقوط از ارتفاع در دماوند و فرود هاور

او به بیان خاطره‌ای از سخت‌ترین ماموریتش می‌پردازد: تابستان گذشته یک ماموریت سقوط از ارتفاع در دماوند داشتیم، ما به محل حادثه اعزام شدیم، اما جایی برای فرود بالگرد وجود نداشت. چندین بار کاپیتان ما چرخید تا مکانی برای فرود پیدا کند، اما حتی قادر به پیدا کردن بیمار نبودیم و وقتی با آنها تماس گرفتیم، به آنها گفتیم که آتش روشن کنند تا ما آن‌ها را ببینیم و در نهایت به همین روش موفق به پیدا کردن مصدوم شدیم. اما باز هم مکانی نزدیک بیمار پیدا نکردیم و ناچار شدیم بالگرد را در فاصله یک تا دو متری زمین نگه داریم و از همان ارتفاع بپریم و بیمار را نیز به همین شیوه سوار بالگرد کردیم که این مسئله به‌صورت قابل توجهی کار را دشوارتر کرده بود.

به گزارش ایسنا، اورژانس هوایی استان تهران بر پایه‌ی خلبانان و کارشناسان آموزش‌دیده، در سخت‌ترین شرایط جوی و جغرافیایی به یاری مصدومان می‌شتابد. از انتقال مادران باردار پرخطر و کوهنوردان تا انتقال اعضای پیوندی و نجات مصدومان تصادفات، همه این موارد نشان‌دهنده اهمیت این خدمات رایگان به‌عنوان سرمایه‌ای برای سلامت جامعه است. در این میان، رعایت فاصله ۱۵۰ متری از بالگرد و نزدیک نشدن به آن، نه یک پیشنهاد معمولی، بلکه الزامی برای حفظ جان مردم و تداوم موفق ماموریت‌های نجات است.

انتهای پیام