تقریباً در آستانه رأیگیری سنا؛ دلیل یک رأی ناکافی علیه جنگ با ایران چیست؟
فرارو- گرت داونز، خبرنگار در حوزه سیاست و سیاستگذاری در شبکه سیانبیسی مستقر در واشنگتن
بر اساس گزارش فرارو و نقل از سیانبیسی، سنای آمریکا در روز پنجشنبه، ۲۴ سپتامبر، با فاصلهای بسیار کم طرحی که خواستار پایان مشارکت نظامی آمریکا در جنگ با ایران بود را رد کرد. این قطعنامه در راستای «اختیارات جنگی» کنگره مطرح شده بود و نتوانست با ۴۹ رأی موافق در برابر ۵۰ رأی مخالف تأیید شود. نتیجه این رأیگیری نیز در ثبت رسمی مجلس سنا تأیید گردید.
این طرح خواستار آن بود که دولت دونالد ترامپ نیروهای آمریکایی را از درگیریهای نظامی با ایران خارج کند، مگر اینکه کنگره بهطور صریح ادامه جنگ را مجاز اعلام کند. این رأیگیری در شرایطی برگزار شد که کمتر از شش هفته به انتخابات میاندورهای آمریکا باقی مانده و مسئله جنگ با ایران به یکی از موضوعات اساسی در سیاستگذاریهای واشنگتن تبدیل شده است.
شکاف میان جمهوریخواهان
تقریباً همه سناتورهای جمهوریخواه با این طرح مخالفت کردهاند، به جز چهار سناتور جمهوریخواه شامل تام تیلیس، سوزان کالینز، لیزا مورکوفسکی و رند پال که به آن رأی مثبت دادند. در میان دموکراتها، جان فترمن تنها سناتور بود که به قطعنامه رأی منفی داد و آنجلا آلسبروکس، سناتور دموکرات، نیز در رأیگیری غیبت داشت.
این نتیجه در وضعیتی حاصل شد که تعدادی از جمهوریخواهان در رقابتهای انتخاباتی نزدیک، مواضع متفاوتی نسبت به دولت ترامپ درباره پیامدهای اقتصادی جنگ و گرانی انرژی اتخاذ کردهاند. در ماههای اخیر، برخی از آنها خواستار پایان جنگ شدهاند تا فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت بر خانوارها، کشاورزان و رانندگان کامیون کاهش یابد.
جنگ و فشار اقتصادی؛ چالشی برای انتخابات
افزایش قیمت سوخت به یکی از مسائل محوری در فضای انتخاباتی آمریکا تبدیل گشته است. بر اساس گزارشها، میانگین قیمت بنزین در آمریکا به حدود ۴.۴۸ دلار برای هر گالن رسیده و افزایش قیمت گازوئیل فشار بیشتری بر بخش حملونقل و کشاورزی وارد کرده است.
این شرایط برای جمهوریخواهانی که در رقابتهای نزدیک انتخابات نوامبر شرکت دارند، بسیار حائز اهمیت است. قانونگذاران آمریکایی قرار است بیشتر ماه اکتبر را در حوزههای انتخابی خود بگذرانند و در برابر رأیدهندگان به تشریح اقداماتی که برای کاهش قیمتها انجام دادهاند، بپردازند. بنابراین، موضوع جنگ ایران تنها به عنوان یک مسئله سیاست خارجی برای واشنگتن تلقی نمیشود، بلکه تبعات اقتصادی آن نیز به عرصه رقابتهای انتخاباتی کشیده شده است.
اختلاف بر سر اختیارات رئیسجمهور
رأیگیری اخیر همچنین به تداوم اختلافات میان کاخ سفید و کنگره درباره حدود اختیارات رئیسجمهور در به کارگیری نیروی نظامی اشاره دارد. دموکراتهای حامی این قطعنامه ادعا میکنند که طبق قانون اساسی، حق اعلام جنگ بر عهده کنگره است و رئیسجمهور نمیتواند بدون مجوز قانونگذاران به ادامه جنگ بپردازد. تیم کین، سناتور دموکرات، تصریح کرده که دولت ترامپ از نظر او هم به قانون اساسی و هم به قانون اختیارات جنگی تجاوز کرده است.
در مقابل، کاخ سفید پیشتر استدلال کرده که قانون اختیارات جنگی در تعارض با قانون اساسی است. بهعلاوه، قطعنامهای که روز پنجشنبه به رأی گذاشته شد از نوع «قطعنامه همزمان» بود و حتی در صورت تأیید، نیروی قانونی یک قانون عادی را نداشت و برای امضای رئیسجمهور ارسال نمیشد.
اهمیت سیاسی رأی سنا
این نخستین بار نیست که سنای آمریکا در مورد پایان دادن به جنگ ایران رأیگیری می نماید. در ماههای گذشته نیز قطعنامههای مشابهی مورد بررسی قرار گرفته و یکی از آنها موفق به کسب تأیید در سنا شده است؛ با این حال دولت ترامپ آن را نادیده گرفته و در مورد مبنای قانونی آن اختلاف نظر وجود داشته است.
رأی ۴۹ به ۵۰ روز پنجشنبه نشاندهنده آن است که اگرچه مخالفت با ادامه جنگ در بین برخی جمهوریخواهان رو به افزایش است، اما هنوز اکثریت لازم برای تصویب قطعنامه پایان جنگ در سنا شکل نگرفته است. ضمن اینکه نگرانیها درباره افزایش قیمت سوخت و هزینههای اقتصادی جنگ، موضوع ایران را به یکی از مسائل حائز اهمیت در آستانه انتخابات میاندورهای تبدیل کرده است.
در حال حاضر، دو روند موازی در واشنگتن در حال وقوع است: از یک سو، دولت ترامپ بر ادامه سیاستهای خود در قبال ایران تأکید میکند و از سوی دیگر، بخشی از قانونگذاران به بحث در مورد هزینههای جنگ و اثرات آن بر رأیدهندگان آمریکایی میپردازند؛ تنشی که احتمالاً در هفتههای مانده تا انتخابات نوامبر ادامه خواهد داشت.