پشت پرده استقبال کمسابقه ترامپ از شی
فرارو- جاناتان لمیر، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل در نشریه آتلانتیک
به گزارش فرارو به نقل از نشریه آتلانتیک، هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ حامل شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، شامگاه چهارشنبه در پایگاه مشترک اندروز در نزدیکی واشنگتن به زمین نشست. پس از توقف هواپیما، پلههای متحرک در مقابل آن قرار گرفت و فرش قرمز با صفی از نظامیان آمریکایی و چینی در دو سوی آن پهن شد. چند دقیقه بعد، شی در مقابل در هواپیما ظاهر شد، مکث کرد و برای حاضران دست تکان داد؛ در حالی که دونالد ترامپ در پایین پلهها منتظر او ایستاده بود.
این اقدام بهعنوان حرکتی غیرمعمول در عرف دیپلماتیک آمریکا توصیف شده است. رؤسایجمهور آمریکا معمولاً برای استقبال از رهبران خارجی به پایگاه اندروز نمیروند و در کاخ سفید منتظر میمانند. اما دونالد ترامپ این بار شخصاً به پایگاه رفت تا از رئیسجمهور چین استقبال کند.
پیام استقبال ترامپ؛ مذاکره یا عقبنشینی؟
در این تحلیل، استقبال شخصی دونالد ترامپ از شی نشانهای از تمایل رئیسجمهور آمریکا به اتخاذ رویکردی سازشجویانهتر در مذاکرات با چین تلقی شده است. نویسنده معتقد است برخلاف دورهای که دونالد ترامپ مواضع تندتری علیه پکن اتخاذ میکرد، اکنون به نظر میرسد کاخ سفید برای دستیابی به یک توافق تجاری بزرگ، مایل نیست مذاکرات را با طرح برخی اختلافات بنیادین پیچیده کند.
مسائلی مانند سرعت توسعه هوش مصنوعی چین، دفاع آمریکا از تایوان و حمایت پکن از ایران در جنگ با آمریکا از جمله موضوعاتی هستند که ممکن است در جریان دیدار دو رهبر در حاشیه قرار گیرند.
از نمایش قدرت تا گرفتار شدن در جنگ ایران
بخش مهمی از این تحلیل به تغییر تصویر دونالد ترامپ در عرصه بینالمللی اختصاص دارد. نویسنده یادآوری میکند که در ابتدای دوره دوم ریاستجمهوری، نمایش قدرت نظامی آمریکا در عملیات ونزوئلا این تصور را ایجاد کرده بود که واشنگتن توانایی اعمال فشار گسترده بر دیگر کشورها را دارد. اما جنگ با ایران، این تصویر را تغییر داده است. در این روایت، ورود آمریکا به جنگ، مسدود شدن تنگه هرمز از سوی ایران، افزایش قیمت انرژی، کاهش اثربخشی عملیات بمباران و فشار بر ذخایر مهمات دفاعی آمریکا، محدودیتهای قدرت نظامی واشنگتن را آشکار کرده است.
کاهش نفوذ آمریکا در میان متحدان
در ادامه این تحلیل، جنگ ایران تنها یکی از نشانههای تغییر جایگاه آمریکا معرفی میشود. نویسنده به سیاست تجاری دونالد ترامپ در قبال متحدان سنتی واشنگتن، کاهش کمکهای خارجی، واگذاری بخش بیشتری از مسئولیت دفاع از اوکراین به اروپا و تهدیدهای نظامی در نیمکره غربی اشاره میکند. ریچارد هاس، رئیس پیشین شورای روابط خارجی آمریکا، در گفتوگو با نویسنده این وضعیت را نشانه سرعت گرفتن شکلگیری جهانی «پساآمریکایی» توصیف کرده و گفته است سیاست دونالد ترامپ باعث کاهش نفوذ آمریکا شده است.
نشست سازمان ملل؛ مقدمهای برای دیدار با شی
در همین چارچوب، نویسنده، سخنرانی اخیر دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل را نیز کماثرتر از برخی سخنرانیهای پیشین او ارزیابی میکند. سخنرانیای که برخلاف برخی حضورهای جنجالی گذشته، بازتاب گستردهای پیدا نکرد و بیشتر تحت تأثیر تهدید او علیه ایران قرار گرفت.
از نگاه نویسنده، نشست سازمان ملل امسال در واقع مقدمهای برای رویداد مهمتر یعنی دیدار ترامپ و شی در کاخ سفید بود. در حالی که مواضع ضدچینی ترامپ در کارزار انتخاباتی ۲۰۱۶ از محورهای مهم سیاست خارجی او بود، اکنون تأکید بر رابطه شخصی با شی و تلاش برای دستیابی به توافق تجاری، جای بخش مهمی از آن ادبیات را گرفته است.
هوش مصنوعی، تایوان و ایران؛ اختلافاتی که در سایه قرار میگیرند
نویسنده معتقد است دونالد ترامپ برای حفظ فضای مثبت با شی ممکن است در برخی پروندههای حساس از فشار مستقیم بر چین خودداری کند. در موضوع هوش مصنوعی، با وجود درخواست شماری از قانونگذاران آمریکایی برای همکاری با چین در زمینه ایجاد چارچوبهای ایمنی، دونالد ترامپ بر ادامه توسعه سریع این فناوری تأکید کرده است. در مورد تایوان نیز احتمال تغییر در سیاست ارسال تسلیحات مطرح شده و درباره حمایت چین از ایران نیز نشانهای از تمایل دونالد ترامپ به رویارویی مستقیم با پکن دیده نمیشود.
نمایش شکوه در سایه رقابت قدرتها
مراسم استقبال از شی در کاخ سفید با تشریفات گسترده همراه بود و شام رسمی نیز با حضور شماری از قدرتمندترین چهرههای صنعت فناوری آمریکا برگزار شد. پیش از آن نیز حضور دونالد ترامپ در پایگاه اندروز برای استقبال از شی، اقدامی کمسابقه توصیف شده بود. در این مراسم، سرودهای ملی دو کشور نواخته شد و همزمان با حضور شی، دو بمبافکن بی۱ از فراز محل استقبال عبور کردند؛ نمایشی که تصویری از قدرت نظامی آمریکا را در کنار تلاش برای ایجاد فضای دوستانه میان دو رهبر قرار داد.
در نهایت، نویسنده این دیدار را صحنهای از ترکیب دو واقعیت متفاوت میداند: از یک سو تلاش ترامپ برای ایجاد رابطهای نزدیکتر با شی و دستیابی به توافقهای اقتصادی و از سوی دیگر رقابتی عمیق میان آمریکا و چین بر سر فناوری، تجارت، امنیت و نظم جهانی. مسئله اصلی در ادامه این خواهد بود که آیا این فضای دوستانه میتواند به توافقهای پایدار منجر شود یا صرفاً وقفهای در رقابت فزاینده دو قدرت بزرگ جهان خواهد بود.