بیانیه معاونت حقوقی ریاست جمهوری در مورد تحلیل سخنان پزشکیان در سازمان ملل
به گزارش ایرنا از پایگاه اطلاعرسانی دولت، متن بیانیه معاونت حقوقی رئیسجمهور، به شرح زیر است:
«معاونت حقوقی، با قدردانی از سخنان صریح، مستدل و شجاعانه جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور محترم جمهوری اسلامی ایران، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در روز اول مهرماه ۱۴۰۵، تأکید میکند که بخش مهمی از مواضع مطرحشده از سوی ایشان، ریشه در اصول و قواعد مسلم حقوق بینالملل و اسناد بنیادین نظام حقوقی بینالمللی دارد.
هدف قرار دادن اهداف غیرنظامی در طول جنگ تحمیلی سوم
رئیسجمهور محترم، با نمایش تصاویر کودکان مدرسه میناب و ورزشکاران لامرد، اعلام کردند که این افراد غیرنظامی بودهاند و اماکنی که مورد حمله قرار گرفتهاند نیز غیرنظامی بودهاند و طبق موازین حقوق بینالملل، حمله به اهداف و اشخاص غیرنظامی ممنوع است. ایشان همچنین تصریح داشتند که ایران اهداف غیرنظامی را در طول جنگ هدف قرار نداده است.
توجه به اصل حق تعیین سرنوشت ملتها
در منظومه حقوق بینالملل، «اصل حق تعیین سرنوشت» یک اصل عامالشمول و دارای جایگاه قاعده آمره میباشد که سنگبنای آغاز سایر حقوق جمعی بشر در جوامع انسانی قلمداد میگردد. رئیسجمهور محترم، با توجه به جایگاه این اصل و با بیان این عبارت که «هیچ قدرتی حق ندارد به جای دیگران سرنوشت آنها را رقم بزند»، به صراحت به اصل حق تعیین سرنوشت پرداختهاند.
حقوق غیرقابل سلب انسانی
برخی حقوق در حقوق بینالملل، حتی با تراضی دولتها نیز قابلیت عدول و سلب از افراد انسانی و جوامع بشری را ندارند. رئیسجمهور محترم در این خصوص تصریح داشتند که «امنیت، کرامت و عدالت، حقوق سلبنشدنی و مشترک برای همه ملتها میباشد.»
صلح و امنیت بینالمللی
سنگبنای تشکیل سازمان ملل متحد، که امروز به عنوان مفهوم و بنیان اصلی نظم حقوقی بینالمللی از آن یاد میشود، حفظ صلح و امنیت بینالمللی است. رئیسجمهور محترم معتقدند: «نظمی که شایسته نظام بینالمللی است باید بر پایه برابری ملتها، عدالت، انصاف و اراده مشترک بشریت استوار باشد؛ زیرا صلحی که برای همه نباشد صلح نیست و عدالتی که شامل همه نشود عدالت نیست.»
مفاهیم برابری ملتها، عدالت و انصاف که در بیانات رئیسجمهور آمدهاند، در مواد ۱ و ۲ منشور ملل متحد، در مقام بیان اصول و اهداف این سازمان، مورد توجه قرار گرفتهاند.
تصریح بر اجرای حقوق بینالملل بدون در نظر گرفتن منافع خاص یک کشور
رئیسجمهور محترم کشورمان در بیانات خود نزد مجمع عمومی تصریح نمودند که: «اگر حقوق بینالملل زمانی اجرایی شود که با منافع قدرتمندان روزگار همراستا باشد، کشورهای بیشتری به این نتیجه میرسند که برای تأمین منافع خود باید به قدرت تکیه بزنند و این آغاز جهانی خطرناک برای همه ما خواهد بود.» این اظهارات بیانگر منفعت جمعی همه کشورها در اجرای حقوق بینالملل بدون قربانی کردن منافع سایر کشورهاست و ترجمانی از منافع جمعی جامعه بینالمللی است که موجد صلح و امنیت بینالمللی و پیشبرد اهداف و اصول منشور ملل متحد خواهد بود.
پرهیز از جنگ و تمایل به گفتوگو از سوی ایران
رئیسجمهور محترم کشورمان در سخنان خود بر حق ملتها در برابر تهاجم سایر کشورها تأکید داشتند و آمادگی ایران را برای گفتوگو، مبتنی بر اصول حقوق بینالملل مندرج در اعلامیه اصول حقوق بینالملل مربوط به روابط دوستانه و همکاری میان دولتها بر اساس منشور ملل متحد، با تصریح بر ممنوعیت تهدید و توسل به زور اعلام نمودند.
پرهیز از استانداردهای دوگانه
یکی از نقاط آسیب در روابط میان کشورها و کارکرد برخی سازمانهای بینالمللی، کاربرد دوگانه موازین بینالمللی است. رئیسجمهور محترم بر وجود استاندارد دوگانه نسبت به برنامه هستهای ایران و رژیم اسرائیل تأکید و اظهار داشتند که بمب اتمی در اسرائیل است، اما بازرسان در ایران حضور دارند؛ در حالی که حملات به تأسیسات هستهای دیگر کشورها صورت میپذیرد، تأسیسات هستهای رژیم اسرائیل مورد بازرسی قرار نمیگیرد. ایشان همچنین تصریح کردند که ایران در مظان اتهام قرار دارد، در حالی که رژیم اسرائیل آزادانه به اقداماتی مغایر با موازین بینالمللی مبادرت میورزد.
نسلزدایی در غزه و مسئله فلسطین
نسلزدایی، از شنیعترین جنایات ارتکابی در عرصه حقوق بینالملل است. در حال حاضر نیز برخی کشورها علیه رژیم اسرائیل نزد دیوان بینالمللی دادگستری، به دلیل ادعای ارتکاب نسلزدایی در غزه، دعاوی را مطرح کردهاند. رئیسجمهور محترم در بیانات دیگر خود، مسئله فلسطین را مسئلهای گرهخورده با صلح جهانی عنوان کردند و اعلام داشتند که رژیم اسرائیل با کشتار ۷۵ هزار انسان در غزه مرتکب نسلزدایی شده است. رژیم اسرائیل با این اقدامات، مقررات بینالمللی را در این خصوص رعایت نمیکند.
سیاست عدم تجاوز به سایر کشورها و اصل حسن همجواری
رئیسجمهور محترم کشورمان اظهار داشتند که ایران در طول ۲۰۰ سال اخیر به خاک هیچ کشوری حمله نکرده است و همواره در برابر حملات خارجی مقاومت نموده است و پس از این نیز نسبت به هرگونه تجاوز نظامی، از خود مقاومت نشان خواهد داد. ایشان در همین راستا اعلام کردند که قدرت نظامی ایران برای دفاع از خود و نه تجاوز به سایر کشورهاست. بر همین اساس، ایران سیاست حسن همجواری را مطابق موازین حقوق بینالملل نسبت به همسایگان خود رعایت مینماید.
ایشان همچنین بر امنیت جمعی همسایگان ایران در کنار یکدیگر تأکید داشتند و افزودند که ایالات متحده با مداخله نظامی در امور داخلی ایران، از طریق تهییج و تسلیح برخی گروهها، در صدد ناامن کردن کشور ایران و کشورهای منطقه است.
سیاست حقوقی ایران در تنگه هرمز
رئیسجمهور کشورمان سیاست حقوقی ایران در تنگه هرمز را مبتنی بر همکاری و هماهنگی با کشورهای جهان و منطقه اعلام کرد و تصریح نمود که هیچ کشوری حق ندارد از این آبراه بینالمللی برای انتقال تسلیحات جهت تهدید کشورهای ساحلی این تنگه اقدام نماید.
سیاست حقوقی ایران در مورد برنامه هستهای
رئیس جمهور با تصریح بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران، اعلام کردند که انرژی هستهای برای صلح، توسعه و سازندگی است و ایران قصد ندارد از آن برای ساخت بمب و ویرانی استفاده کند. از نظر ایشان، این انرژی میتواند در درمان بیماریها، توسعه صنعت و کشاورزی و تولید انرژی برق در ایران مؤثر واقع شود و ایران قصد دارد از این مزایا استفاده نماید.
جمعبندی
آنچه در سخنان رئیسجمهور محترم جمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مورد تأکید قرار گرفت، مجموعهای از اصول و مطالبات حقوقی است که محور مشترک آنها را میتوان در احترام به حاکمیت دولتها، حق تعیین سرنوشت ملتها، حفظ صلح و امنیت بینالمللی، اجرای غیرتبعیضآمیز حقوق بینالملل، حمایت از غیرنظامیان، رعایت حقوق بشردوستانه، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات و برخورداری از حقوق مشروع در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای مشاهده کرد.
سخنان رئیسجمهور محترم در مجمع عمومی ملل متحد، در حقیقت، تصویری روشن از مظلومیت مردم، استواری و حقانیت آنان در دفاع از خود بوده و چهره واقعی رویکردهای زورمدارانه، قانونگریزانه و سلطهطلبانه را در برابر افکار عمومی جهان آشکار ساخت و توجه جهانیان را به واقعیتهای این مقاومت و ابعاد تجاوز و ظلم رواشده بر مردم مظلوم اما مقتدر ایران جلب نمود.
موج گسترده حمایت و همراهی اقشار مختلف مردم، نخبگان سیاسی، حقوقی و رسانهای، فرماندهان نظامی، مدیران سیاسی و احزاب و جریانهای مختلف، گواه روشنی بر آن است که سخنان رئیسجمهور محترم، ترجمان اراده و خواست ملت و بازتاب صدای مردمی است که در دفاع از عزت، استقلال و حقوق مسلم خود ایستادهاند. از همین رو، حمایت گسترده و فراگیر از این مواضع را باید نشانهای روشن از همبستگی ملی و تأکید ملت بر ایستادگی در برابر هرگونه تجاوز، تحمیل و زیادهخواهی دانست؛ ملتی که با صدایی واحد اعلام میکند در دفاع از عزت، استقلال و حقوق خود، استوار و متحد خواهد ایستاد.
برآیند این حمایت گسترده، بیانگر یک حقیقت روشن است: اراده ملت ایران برای دفاع از حقوق مشروع، عزت و استقلال کشور، ارادهای ریشهدار، ملی و خللناپذیر است و هیچ فشار و تهدیدی نخواهد توانست این عزم ملی را متزلزل سازد.
معاونت حقوقی ضمن تقدیر و تشکر از رئیسجمهور محترم برای طرح صریح و شفاف این مواضع در مهمترین مجمع بینالمللی جهان، بر این باور است که تأکید بر اجرای یکسان قواعد حقوق بینالملل و پرهیز از استانداردهای دوگانه، در راستای تقویت اعتبار و کارآمدی نظام حقوقی بینالمللی قرار دارد. بیتردید، صلح و امنیت پایدار در جامعه بینالمللی زمانی تحقق خواهد یافت که اصول منشور ملل متحد و قواعد حقوق بینالملل، فارغ از قدرت، نفوذ و ملاحظات سیاسی دولتها، به صورت برابر و بدون تبعیض رعایت و اجرا شوند.»