بخشش در پروندههای قصاص؛ از دار تا احیای زندگی
به نقل از ایسنا، در دادسرای جنایی شهر تهران، هر روز شاهد وقوع قتلهایی هستیم که برخی از آنها به دلیل لحظهای از عصبانیت و بدون پیشزمینه قبلی به وقوع میپیوندند. در این نوع از پروندهها هرچند جنایتی انجام شده و یکی از اعضای خانوادهای جان خود را از دست داده است، اما اگر خانوادههای اولیای دم از حقوق قانونی خود چشمپوشی کرده و قاتل را ببخشند، دیگر کینهای باقی نخواهد ماند و جان مجرم محفوظ میماند.
در این نهاد، تمامی پروندههای مربوط به قتل به قصاص ختم نمیشوند و کادر مددکاری، ریش سفیدان و حتی بازپرسان سعی در ترغیب خانوادههای داغدار به گذشت و بخشش دارند تا حیات یک انسان دیگر را حفظ کنند و جامعه از انتقام و تلافی مصون بماند.
نجات ۱۷ نفر از قصاص در سال جاری
محمد شهریاری، سرپرست دادسرای جنایی تهران میگوید: قضاوت در مورد پروندههایی که فردی بدون هیچگونه سوءنیت و برنامهریزی قبلی مرتکب قتل شده، به شدت دشوار است. درست است که در این مورد هم جنایتی رخ داده، اما ما به دنبال این هستیم که جان دیگری گرفته نشود و حکم قصاص به اجرا نرسد. در سال گذشته، ۴۲ نفر نجات یافتند و از ابتدای امسال، ۱۷ نفر از قصاص رهایی پیدا کرده و برای ۱۲ نفر دیگر نیز در حال تسویه وجه هستیم.
اجرای قصاص چرخه انتقام را ادامه میدهد
ناصر عتباتی، رئیس کل دادگستری استان تهران در این خصوص اظهار میدارد: در پروندههای قصاص، بارها به این نتیجه رسیدهام که پس از اجرای حکم، بلافاصله پس از چند روز یک قتل دیگر به وقوع میپیوندد و در واقع مجدداً ما شاهد گشایش یک پرونده انتقامجویی هستیم. در حالی که اگر این مسائل به صلح و سازش ختم گردد، از تلافی و انتقام جلوگیری خواهد شد.
او ادامه میدهد: اگر خود را در جای خانوادههای مقتولین قرار دهیم، این تصمیم به واقع دشوار است و باور دینی و قانونی نیز قصاص را به آنها میدهد، اما کسانی که با بزرگواری از حقوقشان میگذرند، به یقین از نظر پروردگار و در زندگی اجتماعی دارای مقام و منزلت بالاتری خواهند بود و همکاری میکنند تا جامعهای بهتر بسازیم.
رئیس کل دادگستری استان تهران میافزاید: اولیهترین تلاش ما بر صلح و سازش متمرکز است، بخصوص در مواردی که قتل به سبب رفتارهای ناخواسته و در شرایط عصبی رخ داده است. در واقع، مواقعی که جوانان و نوجوانان ما نتوانستهاند خشم خود را کنترل نمایند. در این راستا ما میبایست به آنها مهارتهای رفتاری را آموزش دهیم و نهادهای مسئول نیز میبایست در این خصوص ورود کنند تا از بروز چنین حوادثی پیشگیری شود. البته در خصوص جرایمی که احساسات عمومی را جریحهدار میکند، سیستم قضایی به هیچوجه مماشاتی ندارد و با قاطعیت با آن برخورد خواهد کرد.
سالانه حدود ۲۰۰ نفر از قصاص رهایی مییابند
آذر شهسواری، سرپرست واحد صلح و سازش در دادسرای جنایی تهران، که به "مادر صلح ایران" شناخته میشود، در گفتگو با ایسنا، بیان میکند: بخشش فردی که باعث شده عزیزی از خانواده شما دیگر در کنارتان نباشد، واقعاً کار دشواری است و نیازمند دل بزرگی میباشد، خوشبختانه تعداد خانوادههایی که این عمل را انجام میدهند، چندان کم نیست و سالانه تقریباً ۲۰۰ نفر یا بیشتر در کشور از قصاص رهایی مییابند؛ چراکه خانوادههای اولیای دم آنها را میبخشند.
او ادامه میدهد: ما در طول ماههای مختلف با خانوادههای اولیای دم در این پروندهها ملاقات میکنیم و من شخصاً هر بار برایشان تسلیت میگویم. ما احساس همدردی را به آنها ابراز کرده و اطمینان میدهیم که قانون در کنار آنهاست و قصاص حق آنهاست؛ البته درباره اهمیت بخشش نیز با آنها گفتگو کرده و تلاش میکنیم تا رضایتشان را جلب کنیم تا خونی دوباره ریخته نشود.
با اعدام قاتل چیزی درست نمیشود/ برخی خانوادهها بدون دریافت دیه رضایت میدهند
ماندانا ممهد، مددکار اجتماعی در دادسرای جنایی تهران در گفتوگو با ایسنا، تصریح میکند: ما از روز اول برای جلب رضایت خانوادههای مقتول تلاش خود را آغاز میکنیم و این روند تا زمان اجرای حکم ادامه خواهد داشت، اما سعی داریم به صورت مستقیم تا ۹ ماه تا یک سال بعد با خانوادهها در ارتباط باشیم تا درد آنها کمی تسکین یابد و این فاصله گاهی اوقات حتی تا چند سال نیز به درازا میکشد.
او افزوده است: با کسب اجازه از شعبهای که پرونده در آن در حال رسیدگی است، با خانوادهها تماس گرفته و جلسات متعددی برگزار میکنیم و تلاش داریم تا آنها را به سمت بخشش سوق دهیم که در برخی از موارد موفق به این کار میشویم و در برخی نه؛ اما به طور کلی آمار خوبی از بخشش در میان خانوادههای مقتول داریم.
مددکار اجتماعی دادسرای جنایی اضافه میکند: ما به خانوادههای مقتول میگوییم که قتل رخ داده، اما نباید با دستان خود باعث مرگ دومین نفر شویم، زیرا واقعاً با اعدام فرد قاتل چیزی اصلاح نخواهد شد. همچنین، برخی خانوادهها با دریافت دیه و بعضی دیگر حتی بدون اخذ هیچ مبلغی از دیه، به مصالحه و رضایت میرسند.
۴۰ ماه حبس و نجات از چوبه دار با تلاش مادر
یکی از زندانیان محکوم به قصاص که ۲۶ سال سن دارد و حالا توانسته بخشیده شود، در گفتوگو با ایسنا به شرح ماجرا میپردازد: در سال ۱۴۰۱، نزدیک محل سکونتم در کامرانیه، درگیری رخ داد و من که در آن شب مست بودم، به این دعوا وارد شدم. از آن شب چیزی به خاطر ندارم، اما چند نفر شاهد بودند که من با چاقو به یکی از افراد ضربه زدم و متأسفانه باعث کشته شدن یک جوان هم سن و سال خودم شدم. از آن سال به زندان افتادم و برایم حکم قصاص صادر کردند.
او ادامه میدهد: من تنها پسر خانوادهام و با تلاش مادرم و یاری افرادی از دادسرا، موفق به اخذ رضایت خانواده آن مرحوم شدیم. قبل از این اتفاق، مشغول به کار آزاد بودم و با موتور کار میکردم، همچنین بعداً به عنوان سرآشپز یک رستوران ژاپنی مشغول به کار شدم. اکنون، هم الکل را ترک کردهام و هم توبه کردهام و قصد دارم بعد از آزادی به شهرستان بازگردم و با والدینم زندگی کنم.
یک بار طناب دار بر گردنم انداختند
زندانی دیگری که دارای ۶۰ سال سن است، در گفتوگو با ایسنا بیان میکند: در زمستان سال ۱۴۰۲، حدود ساعت ۱۲ شب در محله جوادیه حضور داشتم که متوجه شدم یکی از دوستانم با چند نفر درگیر شده است. ۷ نفر به دوستم حمله کرده بودند. من برای میانجیگری وارد ماجرا شدم، اما یک نفر با چاقو به من نزدیک شد و من موفق شدم چاقو را از دستش بیرون بکشم، اما در این حین چاقو به او که حدود ۴۰ سال سن داشت، برخورد کرده و منجر به قتلش شد.
این زندانی ادامه میدهد: پیش از این حادثه، من مربی بوکس و صاحب باشگاهی بودم و دارای سه پسر بزرگ هستم. نه تنها همسرم، بلکه سه فرزندم نیز در این مدت دچار آسیبهای روحی و روانی شدند. حتی یک بار تا پای چوبه دار رفتم و طناب بر گردنم انداخته بودند؛ اما به لطف خدا، خانواده اولیای دم متوجه شدند که قصد من قتل نبوده و من تنها از خودم دفاع میکردم و مرا بخشیدند.
انتهای پیام