چرا اروپا از تهدیدهای ترامپ در هراس است؟
فرارو- زک کولمن، خبرنگار فعال در حوزه تغییرات اقلیمی در نشریه «پولیتیکو»
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه پولیتیکو، تهدید دونالد ترامپ در خصوص محدودیت صادرات گازوئیل از این کشور میتواند اثرات عمیقتری فراتر از فقط مدیریت قیمت سوخت در بازار داخلی به همراه داشته باشد. کارشناسان حوزه انرژی و برخی از حامیان دولت آمریکا به این نکته اشاره کردهاند که چنین تصمیمی ممکن است به شرکای بینالمللی واشنگتن این احساس را منتقل کند که آمریکا در تعهد خود به عنوان یک تأمینکننده قابل اعتماد انرژی در سطح جهانی به عقبنشینی پرداخته است. به تبع این اقدام، روابط آمریکا با اروپا امکان دارد بیش از پیش دچار تنش شود و اعتبار واشنگتن به عنوان شریک تجاری مطمئن زیر سؤال برود.
واشنگتن در حال بررسی محدود کردن صادرات گازوئیل
در کاخ سفید گزینههای متنوعی برای محدود کردن صادرات گازوئیل این کشور در حال دقت و بررسی قرار دارد؛ اقدامی که در پی افزایش چشمگیر قیمت این سوخت و اختلالات ناشی از درگیریها در ایران به میان آمده است. میان گزینههای مطرح شده، محدودیت ۹۰ روزه برای صادرات و همچنین تدابیر غیرمستقیم در رابطه با محمولههای صادراتی وجود دارد.
یک مقام کاخ سفید اعلام کرده است که ترامپ تمامی راهکارها را برای کاهش قیمت گازوئیل مدنظر دارد. قیمت این سوخت در یک سال گذشته از ۳.۷۴ دلار به ۶.۵۲ دلار در هر گالن افزایش یافته است. در عین حال صنعت نفت و گاز آمریکا به شدت با این نوع طرح مخالف هستند؛ زیرا شرکتهای این حوزه نگرانند که محدودیت صادرات، موقعیت رقابتی آنها را در بازارهای خارجی تضعیف کند. این موضوع همچنین در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا که میتواند به تغییر ترکیب کنگره و کاهش نفوذ ترامپ در آن انجامد، مطرح شده است.
تنشها در ایران باعث شده که اتحادیه اروپا حجم واردات گازوئیل از آمریکا را به سطوح بیسابقهای افزایش دهد. دیوید جوربناتزه، تحلیلگر خبره نفت در مؤسسه اطلاعات کالایی آیسیآیاس اعلام کرده است که واردات گازوئیل آمریکا توسط اروپا در ماه اوت به حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز رسیده و این رقم نشاندهنده یک افزایش ۵۰ درصدی نسبت به آغاز جنگ در فوریه میباشد. براساس دادههای مؤسسه اساندپی گلوبال انرژی، گازوئیل تولید شده در آمریکا در حال حاضر حدود ۱۰ درصد از مصرف این سوخت در اروپا را تأمین میکند.
جوربناتزه خاطرنشان کرده است که جایگزینی این سطح از عرضه کار آسانی نخواهد بود، چراکه پالایشگاهها در سرتاسر جهان در حال حاضر نزدیک به حداکثر ظرفیت خود فعالیت میکنند. وی بیان کرده است که حذف گازوئیل آمریکا از بازار اروپا فشار بیشتری به سایر صادرکنندگان موجود در بازار وارد خواهد کرد. این شرایط باعث افزایش رقابت جهانی برای محمولههای گازوئیل میشود و در نتیجه به افزایش قیمتها منجر خواهد شد. علاوه بر این، کاهش عرضه نفت خام ممکن است تولید سایر فرآوردههای نفتی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
پیامد نهایی؛ کاهش مصرف سوخت در اروپا
دِبنیل چودوری، تحلیلگر ارشد سوخت در اساندپی گلوبال انرژی، بر این باور است که یکی از عواقب فطری چنین کمبودی، کاهش میزان تقاضا خواهد بود؛ زیرا دولتها و مصرفکنندگان برای حفظ سوخت در بخشهای حیاتی از جمله کشاورزی و صنایع اقدام خواهند کرد. وی هشدار داده است که با این شرایط، اروپا ناگزیر به کاهش مصرف سوخت خود خواهد بود. بنابراین، تصمیمی که در ابتدا برای کنترل قیمت گازوئیل در بازار داخلی آمریکا پیشنهاد شده است، ممکن است آثار اقتصادیاش را به اروپا و حتی بازار جهانی انرژی تسری دهد.
نگرانی از آسیب به اعتبار آمریکا
فرا تر از موضوع قیمت، یکی از برجستهترین نگرانیها به اعتبار آمریکا به عنوان یک تأمینکننده انرژی مطمئن مرتبط میشود. لندون دِرنتز، معاون انرژی و زیرساخت شورای آتلانتیک، اظهار داشت که محدود کردن صادرات گازوئیل میتواند نگرانی کشورها نسبت به قابلیت اتکای تأمین انرژی آمریکا را تشدید کند. او تأکید کرده است که این مسأله ممکن است بر تصمیم کشورهای دیگر در مورد سرمایهگذاریهای بلندمدت در بخش انرژی داخل ایالات متحده تأثیر بگذارد.
یکی از مشاوران بینالمللی دولت ترامپ نیز با استناد به مفهوم «سلطه انرژی» آمریکا هشدار داده است که اگر واشنگتن در شرایط بحرانی عرضه، به صادرکنندگان متحد خود محدودیت وضع کند، این سؤال مطرح خواهد شد که آیا آمریکا واقعاً میتواند تأمینکنندهای قابل اعتماد برای شرکای خود باشد یا خیر.
اروپا به دنبال کاهش وابستگی به آمریکا
در اروپا نیز نشانههایی از افزایش نگرانی در خصوص وابستگی به تأمین انرژی از آمریکا مشاهده میشود. یک مقام انرژی از اروپای شرقی گفت که اگر گزارشها درباره ممنوعیت ۹۰ روزه صادرات گازوئیل صحت داشته باشد، کشورهای اروپایی باید مجدداً ریسک چنین وابستگیای را بررسی کنند. بر اساس گفتههای او، در حالی که حتی صنعت نفت آمریکا نیز با این سیاست مخالف است، اعتماد شرکای اروپایی به تصمیمات واشنگتن میتواند بیشتر آسیب ببیند.
یک مقام دیگر از یک کشور متوسط اروپایی با اشاره به گزارشهای مربوط به ممنوعیت احتمالی ۹۰ روزه تصریح کرده که دولت این کشور شگفتزده شده و در حال حاضر در حال ارزیابی پیامدهای این موضوع است. او اشاره کرده است که پیش از این، بسیاری از سناریوهای اختلال در عرضه تنها برای دورههای حداکثر دو هفتهای بررسی شده بودند.
وزیر صنعت و اقتصاد اتریش نیز این تحولات را نشانهای از ضرورت کاهش وابستگی اروپا به آمریکا توصیف کرده است. ولفگانگ هاتمانزدورفر خاطرنشان کرده که اروپا برای کاهش وابستگی خود به آمریکا، باید روابط خود را با صادرکنندگانی همچون لیبی، نیجریه و قزاقستان گسترش دهد و همزمان تولید داخلیاش را افزایش دهد. این موضع نشان میدهد که موضوع گازوئیل فراتر از یک اختلاف تجاری میان واشنگتن و اروپا است و میتواند به مباحث گستردهتری درباره امنیت انرژی و تنوع منابع تأمین در اروپا منجر شود.
خطر سیاسی شدن بازار انرژی آمریکا
منتقدان همچنین هشدار دادهاند که محدودیت صادرات گازوئیل ممکن است بخشی از چرخه وسیعتری از نااطمینانی در سیاست انرژی آمریکا محسوب شود. بن کاهیل، مدیر بخش بازارها و سیاست انرژی در مرکز تحلیل سیستمهای انرژی و محیطزیست دانشگاه تگزاس در آستین، بیان میکند که یکی از مزیتهای آمریکا در بازار جهانی انرژی این است که قراردادها توسط شرکتهای خصوصی اجرا میشوند. از نظر او، اعمال دخالتهای سیاسی دولت در بازارهای خصوصی میتواند این مزیت را تضعیف کرده و نگرانیهای شبیه به آنچه در تعامل با شرکتهای دولتی مرتبط به سیاست ایجاد میشود، به وجود آورد.
در نهایت، موضوع تنها محدود به این نیست که اروپا در کوتاهمدت چگونه میتواند کمبود گازوئیل را جبران کند. موضوع مهمتر این است که آیا شرکای آمریکا میتوانند به تداوم عرضه انرژی این کشور اعتماد کنند یا خیر. اگر محدودیتهای صادراتی به یک الگوی تکراری تبدیل شود، واشنگتن ممکن است اعتبار خود را به عنوان یک تأمینکننده پایدار و قابل اعتماد انرژی که در سالهای اخیر یکی از ارکان نفوذ آمریکا در بازار جهانی بوده، از دست بدهد.