دلیل اصلی این تصمیم، غیرقابل‌اعتماد بودن اطلاعات مربوط به تسلیحات هوایی این دو کشور است، چراکه برخلاف کمپانی‌های بزرگ غربی که داده‌هایی دقیق و رسمی از قراردادهای تولید خود منتشر می‌کنند، پکن و مسکو سیاست شفافی در اعلام آمار ندارند.

به عنوان نمونه‌ای بارز، قرارداد خرید جنگنده‌های چینی J-10CE توسط ارتش ازبکستان تا لحظه فرود رسمی نخستین محموله شش فروندی این هواپیماها در خاک این کشور، هرگز به‌صورت قطعی و شفاف اعلام عمومی نشده بود. در این بخش از اخبار نظامی رسانه گجت نیوز، به معرفی پرفروش‌ترین جنگنده‌های غربی در سال ۲۰۲۶ می‌پردازیم.

6 مورد از پرفروش‌ترین جنگنده‌های غربی سال 2026

پیش از معرفی پرفروش‌ترین جنگنده‌های غربی 2026 باید این نکته را ذکر کنیم که شفاف‌سازی داده‌های مربوط به خود جنگنده‌های غربی نیز کار آسانی نیست و آمار این پرنده‌ها نیز با چالش‌های حقوقی و اداری گوناگونی همراه است. در فرآیند تجارت تسلیحات، مراحلی مانند ارسال نامه‌های رسمی اعلام تمایل خرید، پیشبرد مذاکرات میان‌دولتی، برنامه‌ریزی‌های دفاعی و حتی پرداخت پیش‌قسط‌ها برای قطعاتی که ساختشان نیازمند زمان طولانی است، هیچ‌کدام قانوناً به منزله نهایی‌شدن و ثبت سفارش قطعی خرید جنگنده تلقی نمی‌شوند.

به همین سبب، شیوه تعریف یک قرارداد به عنوان «سفارش قطعی»، جایگاه و رتبه‌بندی هواپیماها را در جدول فروش دستخوش تغییر می‌کند. البته با وجود همه تفاوت‌ها در نحوه محاسبات، جنگنده F-35 همچنان با اقتدار و بدون هیچ رقیبی بیشترین شمار سفارش‌های قطعی را در میان تمام پرنده‌های رزمی غربی به خود اختصاص داده و در رتبه اول جدول ایستاده است.

6. جنگنده Saab Gripen E/F

بررسی وضعیت بازار جنگنده سوئدی ساب گریپن نشان می‌دهد که تا اواسط سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۱۱۷ فروند از این پرنده رزمی در فهرست سفارش‌های قطعی قرار دارد. شرکت هوافضای ساب سوئد آمار رسمی هواپیماهای جدید موجود در دفتر سفارش‌های پایان سال خود را به شکل عمومی منتشر نمی‌کند، با این حال خط تولید مدل‌های قدیمی‌تر یعنی گریپن C و D به پایان کار خود رسیده و آخرین محموله‌های آن در ژوئن ۲۰۲۶ تحویل نیروی هوایی مجارستان شده است.

تمرکز صنایع هوایی سوئد اکنون به شکل تمام‌عیار بر توسعه و ساخت نسل مدرن‌تر گریپن E و F قرار گرفته است؛ پروژه‌ای که در آن نیروی هوایی سوئد سفارش ۶۰ فروند، برزیل ۳۶ فروند، کلمبیا ۱۷ فروند، اوکراین ۱۶ فروند و تایلند ۴ فروند را به ثبت رسانده‌اند. نخستین پرنده از مدل تک‌سرنشین گریپن E در اکتبر ۲۰۲۵ به سوئد تحویل شد، هرچند رقم دقیق فروندهای تحویل‌شده تا اواسط سال ۲۰۲۶ کاملاً مشخص نیست، اما برزیل تاکنون ۱۱ فروند از نسخه E را تحویل گرفته است.

ضمناً نمونه‌های دوسرنشینه گریپن F متعلق به برزیل هنوز تحویل نشده و آزمایش‌های پروازی خود را پشت سر می‌گذارند. با در نظر گرفتن احتمال تحویل پنج فروند به سوئد، هم‌اکنون حدود ۱۱۷ فروند سفارش قطعی برای ساب باقی مانده است. البته این ارقام ممکن است به زودی رشد چشمگیری را تجربه کنند، زیرا طبق نامه اعلام تمایل سال ۲۰۲۵، اوکراین خواهان خرید ۱۰۰ تا ۱۵۰ فروند گریپن است که ۱۶ فروند آن نسخه‌های دست دوم C و D سوئدی خواهد بود.

از سوی دیگر برزیل برای خرید ۲۰ فروند دیگر، تایلند برای افزودن ۸ فروند و دولت کانادا نیز طبق گزارش‌های خبری برای خرید ۶۰ تا ۷۲ فروند در کنار ناوگان اف-۳۵ در حال رایزنی هستند. با توجه به اینکه به نظر می‌رسد کشور پرو جنگنده رقیب یعنی اف-۱۶ را برگزیده، شرکت ساب در چشم‌انداز نزدیک خود پتانسیل جذب ۱۵۰ تا ۲۰۰ سفارش احتمالی جدید را پیش رو دارد.

5. جنگنده Lockheed Martin F-16 Block 70/72

جنگنده نام‌آشنای اف-۱۶ بلاک ۷۰ و ۷۲ ساخت کمپانی آمریکایی لاکهید مارتین، تا اواسط سال ۲۰۲۶ میلادی بین ۱۲۱ تا ۱۶۱ فروند سفارش خرید در دست تولید دارد تا به عنوان یکی از پرفروش‌ترین جنگنده‌های غربی غیر اروپایی عرض اندام کند. خط تولید این نسخه پیشرفته اساساً برای صادرات و بازارهای بین‌المللی برپا شده است، گرچه حفظ و پشتیبانی از ناوگان عظیم اف-۱۶ در نیروی هوایی ایالات متحده نیز از منافع جانبی آن به حساب می‌آید.

طبق برآوردهای فنی، بیش از ۴۰ فروند از مدل‌های بلاک ۷۰ و ۷۲ تاکنون به مشتریان تحویل داده شده و حجم سفارش‌های فعال آن حدود ۱۲۱ فروند است. در این میان، تایوان با سفارش ۶۶ فروند بزرگ‌ترین خریدار این پرنده به شمار می‌رود و پس از آن کشورهایی نظیر مراکش با ۲۵ فروند، بحرین با ۱۶ فروند، بلغارستان با ۱۶ فروند، اسلواکی با ۱۴ فروند، پرو با ۱۲ فروند به همراه حق انتخاب خرید ۱۲ فروند دیگر، و اردن با ۱۲ فروند در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

روند انجام تعهدات نشان می‌دهد که دو فروند نخست تایوان، کل جنگنده‌های بحرین، هشت فروند نخست بلغارستان و همه سفارش‌های اسلواکی تحویل شده‌اند تا عدد قطعی سفارش‌های فعال روی ۱۲۱ فروند تثبیت شود. علاوه بر این موارد، موافقت رسمی آمریکا با فروش احتمالی ۴۰ فروند اف-۱۶ بلاک ۷۰ جدید به ترکیه نیز صادر شده و آنکارا توافق‌نامه خرید موسوم به نامه پیشنهاد و پذیرش را امضا کرده و پیش‌پرداخت اولیه را انجام داده است.

با لحاظ کردن این ۴۰ فروند برای ترکیه، رقم کل سفارش‌ها به ۱۶۱ فروند افزایش پیدا می‌کند. مسئولان لاکهید مارتین همچنین تأکید کرده‌اند که جدای از خریدهای قطعی، حدود ۳۰۰ فروند هواپیمای دیگر برای کشورهایی نظیر فیلیپین در صف فروش بالقوه قرار دارند. نکته کلیدی دیگر در این برنامه آن است که بخش عمده‌ای از فعالیت‌های مرتبط با اف-۱۶ به ارتقای جنگنده‌های قدیمی به تراز بلاک ۷۰ اختصاص یافته است.

4. جنگنده Eurofighter Typhoon

پروژه مشترک اروپایی یوروفایتر تایفون تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ میلادی آمار دقیق ۱۵۱ فروند سفارش در حال ساخت را در کارنامه خود به ثبت رسانده است. شرکت ایرباس که به عنوان یکی از پایه‌های کلیدی ساخت تایفون در کنار شرکت‌های بی‌ای‌ئی سیستمز بریتانیا و لئوناردوی ایتالیا فعالیت می‌کند و منافع آلمان و اسپانیا را در این طرح نمایندگی می‌کند.

مطابق کارنامه‌ای که ایرباس در پایان ژوئن ۲۰۲۶ ارائه داده، از مجموع کل ۷۶۹ فروند سفارش دریافتی در تاریخ این برنامه رزمی، تاکنون ۶۱۸ فروند به خریداران تحویل داده شده و هم‌اکنون ۱۵۱ فروند سفارش معوق در دستور کار قرار دارد. سهم چشمگیری از این سفارش‌های جاری متعلق به کشورهای سازنده دخیل در این پروژه است؛ به گونه‌ای که آلمان ۵۸ فروند از مدل‌های پیشرفته ترانش ۴ و ۵ را در دست تولید دارد و برای اسپانیا ۲۴ فروند و برای ایتالیا تا سقف ۲۴ فروند هواپیمای جدید در نظر گرفته شده است.

در حوزه بین‌المللی نیز ترکیه به تازگی قرارداد قطعی برای ۲۰ فروند امضا کرده و حق خرید ۲۰ فروند بیشتر را هم به عنوان گزینه تکمیلی محفوظ نگه داشته است. در این میان، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا هیچ سفارش تازه‌ای برای خرید تایفون ثبت نکرده و ترجیح داده سرمایه‌گذاری خود را به خرید بیشتر اف-۳۵، نگهداری ناوگان تایفون فعلی و توسعه جنگنده نسل آینده با نام تمپست معطوف کند.

شرکای یوروفایتر اکنون در حال پیشبرد مذاکرات فشرده‌ای برای فروش بیشتر تایفون به کشورهایی چون عربستان سعودی، قطر و همچنین طرح جایگزینی ۱۵ فروند جنگنده ترانش ۱ اتریش است. کشورهای لهستان، پرتغال و بنگلادش نیز خرید این پرنده اروپایی را ارزیابی می‌کنند؛ هرچند بنگلادش به سمت تهیه جنگنده چینی J-10C متمایل است، اما احتمال سفارش محدود تایفون توسط داکا منتفی نیست و در کل فرصت صادرات ۱۰۰ تا ۱۵۰ فروند دیگر در این بازارهای هدف پیش‌بینی می‌شود.

3. جنگنده Dassault Rafale

جنگنده فرانسوی داسو رافال با ثبت ۲۲۰ فروند سفارش قطعی تا آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی، یکی از باثبات‌ترین و پرفروش‌ترین جنگنده‌های غربی برای رتبه‌بندی آماری به شمار می‌رود. کمپانی داسو در گزارش رسمی ژانویه ۲۰۲۶ خود اعلام کرد که در طول سال ۲۰۲۵ موفق به تحویل ۲۶ فروند رافال شده که شامل ۱۱ فروند برای ارتش فرانسه و ۱۵ فروند برای خریداران بین‌المللی بوده و در همین سال نیز ۲۶ سفارش تازه از سوی نیروی دریایی هندوستان دریافت کرده است.

طبق اسناد رسمی ثبت‌شده تا واپسین روز دسامبر ۲۰۲۵، دفتر کل سفارش‌های معوق رافال به رقم ۲۲۰ فروند رسیده که بخش عمده آن یعنی ۱۷۵ فروند مختص مشتریان خارجی نظیر امارات متحده عربی، اندونزی، صربستان و نیروی دریایی هند بوده و ۴۵ فروند باقی‌مانده نیز برای تجهیز نیروهای مسلح خود فرانسه ساخته خواهد شد. نخستین محموله‌های سفارشی اندونزی از اوایل سال ۲۰۲۶ روانه این کشور شده‌اند و بررسی‌ها حاکی از احتمال افزایش چشمگیر این ارقام در آینده بسیار نزدیک است.

فرانسه و هندوستان در مراحل پایانی گفت‌وگوها برای بستن قراردادی بزرگ پیرامون خرید حداکثر ۱۱۴ فروند رافال جدید به سر می‌برند که سهم بزرگی از آن به شکل بومی در خاک هند تولید خواهد شد و انتظار می‌رود سند رسمی آن در اواخر ۲۰۲۶ یا سال ۲۰۲۷ امضا شود. همچنین ارتش هند احتمالاً سفارش‌های دریایی بیشتری ثبت خواهد کرد و در عین حال، تفاهمنامه اعلام تمایل میان اوکراین و پاریس برای خرید تا سقف ۱۰۰ فروند امضا شده که شانس عقد قرارداد رسمی اولیه برای ۱۶ فروند بسیار بالا است.

علاوه بر این‌ها، مذاکرات ارتش عراق برای خرید نزدیک به ۱۴ فروند رافال پیگیری می‌شود و گزارش‌ها نشان می‌دهد اندونزی نیز علاوه بر قرارداد ۴۲ فروندی خود مایل به خرید ۲۴ فروند دیگر است که در صورت نهایی شدن معامله تاریخی هند، دفتر سفارش‌های جنگنده رافال را به آسانی از مرز ۳۰۰ فروند عبور خواهد داد.

2. جنگنده Boeing F-15EX Eagle II

یکی دیگر از پرفروش‌ترین جنگنده‌های غربی بوئینگ F-15EX Eagle II نام دارد که بر اساس اسناد بودجه سال مالی ۲۰۲۷، حدود ۳۰۰ فروند از این هواپیما در صف ساخت قرار دارد. این پرنده پیشرفته و مدل‌های وابسته به آن، در واقع یکی از دو مدل جنگنده‌ای به شمار می‌روند که هنوز در خطوط تولید کمپانی بوئینگ فعال هستند. دیگر محصول این شرکت یعنی F/A-18 سوپر هورنت به دلیل نزدیک شدن به پایان عمر خط تولیدش در این محاسبات گنجانده نشده است، زیرا واپسین فروندهای آن تا سال ۲۰۲۷ به نیروی دریایی آمریکا تحویل داده خواهد شد.

همچنین پروژه نسل آینده یعنی جنگنده F-47 نیز با وجود برنامه نیروی هوایی آمریکا برای خرید بیش از ۱۸۵ فروند، از این فهرست کنار گذاشته شده است. در بخش مشتریان خارجی، تنها سفارش‌های بین‌المللی باقی‌مانده مربوط به اسرائیل است که با فعال‌سازی گزینه خرید ۲۵ فروند نسخه F-15IA، مجموع تعهدات خود را به ۵۰ فروند رسانده است.

• برخورد مرگبار دو جنگنده سوخو-۳۵ در روسیه؛ یک خلبان کشته شد
• آیا جنگنده J-20 چین برتری هوایی آمریکا را به چالش می‌کشد؟
• اف 22 رپتور، جنگنده 350 میلیون دلاری با تنها سه شکار هوایی
• روسیه جنگنده Su-57E را با یک سلاح جدید در نمایشگاه مصر به نمایش می‌گذارد

پرونده تحویل سفارش‌های قبلی در خاورمیانه بسته شده و تمام ۳۶ فروند قطر به همراه سفارش‌های عربستان تحویل گردیده‌اند، ضمن اینکه بوئینگ در سال ۲۰۲۵ رسماً از پیگیری قرارداد ۲۴ تا ۳۶ فروندی با اندونزی صرف‌نظر کرد. البته هم‌اکنون گمانه‌زنی‌هایی درباره ابراز تمایل لهستان و سنگاپور به گوش می‌رسد و گزارش‌هایی نیز از ارزیابی خرید ۴۸ تا ۵۴ فروند توسط عربستان منتشر شده است. از سوی دیگر، بخش عمده‌ای از ظرفیت کاری بوئینگ، درست مانند برنامه اف-۱۶، روی ارتقای جنگنده‌های قدیمی‌تر استرایک ایگل در ژاپن و کره جنوبی متمرکز است.

با این همه، مشتری اصلی و محوری این طرح، نیروی هوایی ایالات متحده محسوب می‌شود که سقف خرید خود را در برنامه بودجه سال مالی ۲۰۲۶ به ۲۶۷ فروند افزایش داده است. از این میزان تاکنون حدود ۱۸ فروند به ارتش آمریکا تحویل شده و بنابراین نزدیک به ۲۵۰ فروند تعهد ساخت باقی مانده که با افزودن ۵۰ فروند سفارش اسرائیل، مجموع خریدهای قطعی و جاری این پرنده را به مرز ۳۰۰ فروند می‌رساند.

1. جنگنده Lockheed Martin F-35 Lightning II

محاسبه دقیق آمار سفارش‌های جنگنده رادارگریز لاکهید مارتین F-35 Lightning II به علت تفاوت میان اعلام تمایل رسمی و قراردادهای قطعی کشورها همواره با دشواری همراه است، اما با در نظر گرفتن هر سه نسخه این پرنده در کنار هم، حدود ۲۴۰۹ فروند در قالب سفارش یا برنامه خرید رسمی قرار دارد.

بر پایه داده‌های ثبت‌شده در تارنمای رسمی شرکت لاکهید مارتین، تعهد رسمی خرید نهادهای نظامی ایالات متحده شامل ۲۴۵۶ فروند است که از این میان ۱۷۶۳ فروند به نیروی هوایی، ۴۲۰ فروند به تفنگداران دریایی و ۲۷۳ فروند به نیروی دریایی این کشور تعلق می‌گیرد. در بازار صادراتی نیز کشورهای هم‌پیمان مجموعاً برنامه‌ای برای تحویل حدود ۱۲۶۸ فروند جنگنده اف 35 دارند، رقمی که به واسطه ورود مشتریان جدید یا تجدیدنظر در قراردادها پیوسته دستخوش تغییر می‌شود.

در شرایطی که خریداران بین‌المللی از سهمیه‌های خود عقب‌نشینی نکنند، هرچند زمزمه‌هایی پیرامون احتمال تعدیل برنامه خرید در بریتانیا و کانادا شنیده می‌شود، سقف کل سفارش‌های رسمی این جنگنده به رقم چشمگیر ۳۷۲۴ فروند خواهد رسید. باید به این نکته توجه داشت که تمام این ارقام هنوز وارد مرحله تأمین اعتبار مالی نشده‌اند و قراردادهای اجرایی نهایی برای همه آن‌ها منعقد نگردیده است. اسناد شرکت سازنده نشان می‌دهد که تا پایان ژوئن سال ۲۰۲۶ میلادی، بیش از ۱۳۴۰ فروند از نسخه‌های مختلف F-35 از کارخانه خارج و به خریداران تحویل داده شده است.

با این حال، شواهد نشان می‌دهد روند تقاضا در سطح جهان رو به افزایش است و اسرائیل با ثبت سفارش ۲۵ فروند دیگر، این عدد را به ۲۴۰۹ فروند رسانده و انتظار می‌رود آلمان و چند کشور دیگر نیز میزان خریدهای خود را بالا ببرند. علاوه بر این، رایزنی‌ها با عربستان سعودی برای واگذاری نزدیک به ۵۰ فروند از این پرنده نسل پنجمی ادامه دارد.