بسیاری از افراد در طول روز توان کافی برای انجام تمرینات ورزشی سنگین را ندارند، اما یافته‌های تازه علمی خبرهای خوشی برای ما به ارمغان آورده است. پژوهشگاه‌ها در یک بررسی اخیر مشغول به کار بوده‌اند و نشان داده‌اند که حتی اندک‌ترین مقدار فعالیت بدنی نیز می‌تواند اثرات مثبتی بر روی سلامت مغز داشته باشد. این کشف مهم، انگیزه‌ای جدید برای گنجاندن ورزش در برنامه‌های روزمره ما، حتی به شکلی بسیار ملایم، ایجاد می‌کند.

ده دقیقه دویدن آهسته: تاثیر مستقیم بر روحیه و تمرکز

مطالعه جدیدی که نتایج آن در نشریه معتبر Imaging Neuroscience به انتشار رسیده است، نشان می‌دهد که حتی دویدن آهسته با کمترین کوشش نیز می‌تواند به بهبود حالت روانی و افزایش کارایی در قشر پیش‌پیشانی مغز کمک کند. این ناحیه مغزی به طرز قابل‌توجهی در تنظیم وضعیت روحی و فعالیت‌های شناختی ما موثر است.

پژوهشگران در دانشگاه تسوکوبا ژاپن این آزمایش را بر روی ۲۴ جوان سالم به اجرا درآوردند. شرکت‌کنندگان به مدت ۱۰ دقیقه با سرعتی بین ۳ تا ۶ کیلومتر در ساعت روی تردمیل دویدند. پس از این ۱۰ دقیقه دویدن آهسته، آن‌ها بهبود چشمگیری در خلق و خوی خود، از جمله افزایش هوشیاری و احساس خوشایندی، را گزارش کردند؛ این نتایج در مقایسه با روزی که افراد به مدت ۱۰ دقیقه به حالت نشسته بودند، قابل توجه بود.

علاوه بر این، زمان واکنش در آزمون‌های توجه و کنترل خود نیز پس از دویدن به شکل محسوسی بهبود یافته بود. در طول این تست‌های شناختی، شرکت‌کنندگان هدست‌هایی به سر داشتند که تغییرات سطح هموگلوبین اکسیژن‌دار را در مغز اندازه‌گیری می‌کرد. این وسایل پس از دویدن سیگنال قوی‌تری از خون غنی از اکسیژن را در دو ناحیه از قشر پیش‌پیشانی سمت چپ مغز ثبت کردند که نشان‌دهنده فعالیت بیشتر در این نواحی است. این کشف نشان‌دهنده این موضوع است که منافع شناختی و عصبی ناشی از دویدن می‌تواند محدود به فعالیت‌های فشرده نباشد. با این حال، محققان تأکید می‌کنند که این نتایج اولیه بوده و مقایسه‌ای بین دویدن و پیاده‌روی انجام نداده‌اند و همچنین بررسی‌های جدیدی در ارتباطات بلندمدت را شامل نمی‌شود.

مکانیزم‌های احتمالی: از شبکه‌های عصبی تا حرکت سر

محققان چندین مکانیسم محتمل را برای توضیح این تغییرات پیشنهاد کرده‌اند. یکی از این مکانیسم‌ها می‌تواند تحریک برخی شبکه‌های عصبی باشد که به قشر پیش‌پیشانی مغز مرتبط است. فرضیه دیگر به حرکت ریتمیک سر اشاره دارد. مطالعات بر روی جوندگان نشان داده‌اند که حرکات متناوب سر، اعم از بالا و پایین، می‌تواند به‌طور مکانیکی بر روی مغز تأثیر بگذارد.

محققان در این مطالعه، دریافتند که در میان گروه کوچک جوانان، شتاب سر ناشی از دویدن آهسته رابطه مثبتی با افزایش سطح لذت ناشی از ورزش دارد. این عامل تقریباً ۱۷ درصد از تغییرات مشاهده شده در نمرات بهبود روحی در بین افراد را تبیین می‌کند. مطالعات پیشین بر روی فعالیت‌های کم‌فشار و اثرات شناختی، بیشتر بر دوچرخه‌سواری متمرکز بوده‌اند، زیرا کنترل شدت آن آسان‌تر است. اما دوچرخه‌سواری به اندازه دویدن، حرکات سر را موجب نمی‌شود و این تفاوت ممکن است مهم باشد. نویسندگان این تحقیق بیان می‌کنند که شناسایی ارتباط مثبت بین شتاب سر و بهبود خلق و خوی می‌تواند یکی از مکانیزم‌های اصلی باشد که از طریق آن دویدن آهسته به سلامتی روان کمک می‌کند.