نتیجه افزایش ۵۴ درصدی نقدینگی چیست؟/ خطر «توهم پولی» را جدی بگیریم!

بر اساس گزارش ایسنا، بررسی‌های به‌عمل‌آمده در خصوص آخرین آمارهای مربوط به نقدینگی نشان می‌دهد که میزانی برابر با ۱۸ هزار و ۵۰۰ همت در پایان مردادماه سال جاری به ثبت رسیده است. در همین مدت زمان در سال گذشته، حجم نقدینگی حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت برآورد شده بود که مقایسه این دو عدد حکایت از رشدی معادل ۵۴ درصد به‌صورت نقطه‌به‌نقطه دارد.

لازم به ذکر است که رقم مربوط به مردادماه امسال بر اساس برآورد شکل‌گرفته از رشد اعلام‌شده برای سال جاری تعیین شده و باید تا انتشار رقم قطعی از سوی بانک مرکزی آن را به‌عنوان یک برآورد در نظر گرفت.

کنترل شتاب رشد نقدینگی

در همین راستا، در پایان اسفند ماه سال ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ماه ۱۴۰۳، نقدینگی با رشد ۵۳.۳ درصدی مواجه بوده و پایه پولی نیز در این بازه به اندازه ۶۱.۵ درصد افزایش یافته است. بنابراین، حتی در صورت کاهش شتاب رشد نقدینگی در ماه‌های نخست سال جاری، تأثیرات رشد قابل‌توجه سال گذشته همچنان در میزان کل نقدینگی پابرجا خواهد بود.

رئیس کل بانک مرکزی نیز بر این نکته تأکید کرده و بیان داشته که این بانک با بهره‌گیری از ابزارهای پولی و کنترل فرآیند خلق نقدینگی از سوی شبکه بانکی، موفق به کاهش شتاب رشد نقدینگی شده‌است.

در این شرایط، در ماه‌های آینده آنچه حائز اهمیت خواهد بود، علاوه بر حجم نقدینگی، نحوه رشد آن، شیوه خلق پول، سهم شبکه بانکی در افزایش نقدینگی و نسبت رشد پول به تولید و نرخ تورم خواهد بود.

رشد نقدینگی کمتر از انتظارات

وی افزود: در واقع این عدد از آنچه انتظار می‌رفت کمتر است؛ زیرا با توجه به تاثیر جنگ، فشار اقتصادی و کسری بودجه، پیش‌بینی می‌شد که شرایط بدتر از این باشد. همچنین لازم به یادآوری است که تورم نقطه‌به‌نقطه ما در مردادماه امسال ۹۰ درصد بوده است. رشد نقدینگی نیز به معنای رشد نقطه‌به‌نقطه است؛ به‌عبارت دیگر، مردادماه امسال نسبت به مردادماه سال گذشته مقایسه می‌شود و از این رو میزان رشد نقدینگی ما ۴۰ واحد درصد کمتر از نرخ تورم است.

درودیان بیان کرد: اینکه بگوییم این سطح از رشد نقدینگی کمتر از انتظار است، ناشی از این واقعیت است که بررسی‌ها نشان می‌دهد که در پی همین رشد نقدینگی طی یک سال اخیر، تراز حقیقی پول در کشور کاهش یافته است؛ به‌عبارتی، ارزش مبادلات علیرغم افزایش ناشی از تورم، برخلاف انتظار به میزان متناسبی پول افزایش نیافته است.

از «توهم پولی» دوری کنیم!

وی با تأکید بر اینکه وضعیت کلی را در قالب یک وضعیت انقباضی می‌بیند، افزود: لازم است که نقدینگی را با سطح قیمت‌ها مقایسه کنیم. در حال حاضر سطح قیمت‌ها نسبت به سال گذشته تقریباً ۵۰ درصد رشد داشته و این بدان معناست که قدرت خرید پول کاهش یافته است؛ و تورم نیز همین مفهوم را مؤکد می‌سازد.

این کارشناس پولی و بانکی ادامه داد: در نهایت، موضع سیاست‌گذاران در زمینه نقدینگی را در راستای یک رفتار انقباضی می‌بینم و این موضوع خود پیامدها و آثار خاص خود را به دنبال دارد. در اصطلاح اقتصاددان‌ها، نباید دچار «توهم پولی» شویم؛ یعنی تصور کنیم که افزایشی به میزان ۵۰ درصد در نقدینگی افزایش قابل‌توجهی است. باید به این نکته توجه کنیم که در مقایسه با تورم، این افزایش چنان چشمگیر نیست.

افزایش نقدینگی لزوماً سیگنالی برای تورم نیست

در پاسخ به سؤال مربوط به اینکه روند رشد نقدینگی در ماه‌های آینده چه سیگنالی برای تورم خواهد داشت، وی گفت: در شرایط کنونی نه تنها از منظر اقتصادی، بلکه از منظر واقعیت‌های موجود نیز، نقدینگی به‌تنهایی نمی‌تواند تعیین‌کننده باشد؛ خصوصاً در نظر گرفتن انتظارات نیز همین‌طور است.

این کارشناس پولی و بانکی ادامه داد: بخشی از نرخ تورم به تأثیرات روانی مردم برمی‌گردد. بخش قابل توجهی از مطلب تورم در ایران به چنین نگرش‌هایی مربوط می‌شود. اگر مردم تصور کنند که قیمتها رو به بالاست، در واقع این گرانی به وقوع خواهد پیوست.

تورم تابعی از نقدینگی نیست

درودیان افزود: با این حال، در ایران مردم در واقع به رشد نقدینگی به گونه‌ای نگاه نمی‌کنند که انتظارات خود را بر اساس آن بنا نهند. به همین دلیل، بر این باورم که این میزان رشد نقدینگی در واقع یک خبر خوب به حساب می‌آید؛ چرا که از تورم ۴۰ واحد درصد عقب‌تر است.

وی در خاتمه یادآور شد: نکته مهم این است که در کوتاه‌مدت و حتی در بلندمدت، که البته این موضوع خود جای سؤال دارد، تورم در ایران از نقدینگی تبعیت نمی‌کند.

انتهای پیام