قیمت دلار تابعی از تنش با آمریکا
نهادهای رسانهای نزدیک به نهادهای اصلی قدرت در تفسیرها و تحلیلهای خود درباره این رخداد کوشش کردند هیچ سهمی از این افزایش قیمت دلار را به افزایش تنشهای تازه میان جمهوری اسلامی و آمریکا ندهند و همه رشد قیمت را به مسائل اقتصادی نسبت دهند. به طور مثال، تسنیم در توجیه دلایل افزایش قیمت دلار نوشته است:
«در شرایط فعلی چهارعامل بیش از سایر متغیرها بر قیمت دلار اثر میگذارند؛ افزایش انتظارات تورمی، تقاضای احتیاطی، شکاف نرخهای رسمی و آزاد و فشارهای پولی و نقدینگی.
افزایش انتظارات تورمی باعثشده بخشی از فعالان اقتصادی برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت ارز حرکت کنند. از سوی دیگر فاصله قابلتوجه میان نرخ بازار آزاد و نرخهای رسمی، همچنان یکی از عوامل موثر بر رفتار معاملهگران است. در کنار این عوامل، رشد نقدینگی و فشارهای تورمی نیز در بلندمدت بر بازار ارز اثر میگذارند.
در چنین شرایطی، هرگونه افزایش نااطمینانی اقتصادی میتواند تقاضای احتیاطی برای ارز را تشدید کند بنابراین رشد امروز دلار را میتوان حاصل تقویت تقاضای احتیاطی در کنار شکاف نرخها و فشارهای تورمی دانست.»
نویسنده تحلیل در نوشته بالا از سرعمد یا از سر سهو و فراموشی، تاثیر تشدید تنشهای تازه اتفاقافتاده در مناسبات جمهوری اسلامی و آمریکا را نادیده گرفته است. این در حالی است که افزایش تنشها بدون چون و چرا در کوتاهمدت بر روند نرخ تبدیل ارزهای معتبر به ریال ایران، اثر واقعی دارد.
آنطورکه از خبرها و گزارشها برمیآید پس از اینکه دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا پیشنهاد جمهوری اسلامی برای بازکردن تنگههرمز در برابر انجام خواستههای ایران بهویژه برطرفکردن محاصره دریایی را نپذیرفت، لحن سخنان ادارهکنندگان جنگ و دیپلماسی در جمهوری اسلامی تغییر یافت.
مقامهای دیلماتیک ایران بهویژه عباس عراقچی که تصریح کرد از جنگ هراس نداریم و برای جنگ هم آمادهایم، نشانه از این تغییر لحن است. اگرچه شورای عالی امنیت ملی ایران کوشش کرد سخنان محسن رضایی، دبیرکل و نیز سخنان محمد مخبر، دستیار ویژه مقام رهبری درباره اینکه به فرودگاههای کشورهای تحریککننده حمله خواهدشد را تکذیب کند اما به هرحال این تهدید تا زمانی که دبیر شورای امنیت ملی، خود این را تکذیب نکند پابرجاست.
افزایش کریدور قیمت هر دلار از ۲۳۰ تا ۲۴۰هزارتومان به کریدور ۲۴۰ تا ۲۵۰هزار تومان با توجه به چسبندگی قیمت دلار در بالا به این زودی تغییر مسیر دائمی نمیدهد.
این اتفاق بازار کالا بهویژه کالایهای وارداتی مثل نهادههای دامی و نیز مواداولیه را تکان خواهد داد. انتظارات تورمی برای قیمت دلار آمریکا عرضهکنندگان کالاهای دیگر را به فکر این میاندازد که هزینه جایگزینی برای هر واحد کالای عرضهشده امروز در فرداهایی که از راه میرسند، چقدر است.
یادمان باشد نادیدهگرفتن سهم سیاست خارجی تنشآفرین در افزایش و شتابگرفتن نرخ تورم با توجیههای اقتصادی محض توجیهناپذیر است.