تعامل با ایالات متحده: روایت فلسفه، سیاست و دنیای ممکن!

این سؤال به شدت حائز اهمیت است و از آنجا که طبعاً می‌تواند با پاسخ‌های متنوعی از زوایای مختلف روبه‌رو شود، به بررسی بیشتری نیاز دارد.

در این متن مختصر، نویسنده تمایل دارد دیدگاه‌های شخصی خود را با دیگران به اشتراک بگذارد تا شاید به علت آن، به کارگیرندگان، پرسشگران و همچنین تصمیم‌سازان در عرصه‌های شهری، اجتماعی و دیپلماسی کمک کند.

شایان ذکر است که پاسخی که در ادامه آمده، ممکن است به نظر کمی پیچیده و غیرشفاف بیاید، اما امید دارم که اهل فکر و اهل تصمیم با دقت بیشتری به آن نظر بیندازند و عمق آن را بیابند.

جهان هستی، جهانی سرشار از امکانات است و این بدان معناست که ما انسان‌ها می‌توانیم با گزینه‌های مختلفی در صحنه زندگی و وجود روبه‌رو شویم. گزینه‌هایی که گاهی می‌توانیم خودمان آن‌ها را ایجاد کنیم و یا از میان گزینه‌های موجود دست به انتخاب بزنیم.

از منظر مدیریتی، نویسنده پیشنهادی به حاکمان فعلی ایران دارد تا امکانات موجود را با دقت بیشتری بررسی کنند و در مسیر طی شده تا به اینجا، تأملی داشته باشند. خالقانی که به دلیل وجودشان در مناصب و مقامات حکومتی، گاه بر سطوح وجود تسلط دارند یا آن را شکل می‌دهند.

برای توضیح بیشتر، می‌توان گفت که ما انسان‌ها به عنوان سازندگان گزینه‌ها، قادر به روشن کردن اتاق‌های تاریک خود با یک کلیک هستیم. می‌توانیم نیز این کار را انجام ندهیم و نور طبیعی آفتاب یا شمع را برای روشنایی انتخاب کنیم، ولی در عرصه پرچالش حکمرانی، باید کشف کنیم که در این زمان خاص چه اقداماتی مؤثرتر و نافع‌تر است و کدام تصمیمات می‌تواند زیان بار و به ضرر مردم باشد.

بر واژه «در این زمان خاص» تأکید می‌کنم، چرا که هر دوره‌ای اقتضائات ویژه خود را دارد و هر تصمیم می‌تواند بر اساس زمان دچار تغییر و تحول شود...گاهی حتی می‌توان آن را موقتی در نظر گرفت...و در برخی موارد دائمی است.

بدیهی است که جهان امکانات عمیقاً وابسته به افکار و اندیشه‌های تصمیم‌گیرندگان نیز می‌باشد...دنیای پر از سیاستمداران وجود دارد که تحت عنوان حکمرانی، تصمیمات کلیدی را اتخاذ می‌کنند که می‌تواند منجر به تغییرات اساسی (گاهی ویرانگر و گاهی نیکو) شود...نمونه‌های آن بسیار است...برای جلوگیری از اطاله کلام، شاید در یادداشت‌های آتی به تعدادی از آن‌ها اشاره کنم.

هر امکانی، به‌طور طبیعی، از چارچوب‌های معنایی یا فکری خاصی نشات می‌گیرد و اقتضائات خاص خود را از حيث توانمندی، بستر و زمانه دارد و یا می‌تواند آن‌ها را خلق کند و دوباره بسازد.

بر این اساس، می‌توان بیشتر در این زمینه اندیشید. شاید امکان بهتری را یافت یا خود خلق کرد.

جهان خود عبارت است از حقیقتی اعتباربخش، مشابه یک نقطه که در سراسر زمان ساری است  (شیخ محمود شبستری- گشنگ راز)

[1]. «عالم ممکنات»، واژه‌ای است که نویسنده به عنوان عنوان این یادداشت انتخاب کرده اما به نوعی از فلسفه الهام گرفته است...ویلارد فَن اُرمَن کواین (Willard Van Orman Quine)، فیلسوف آمریکایی، در مصاحبه‌ای با برایان مگی، درباره «فلسفه جهان‌های ممکن» بحث کرده است. عنوان این یادداشت، به نوعی وامدار چنین اصطلاحاتی است: جهان‌های ممکن!

* پژوهشگر برنامه‌ریزی و توسعه

223223