آیا مسیر تهران تا سئول با آسفالت پوشانده شد؟
در چهار ماه اخیر، مرمت معابر به طور مداوم، مهمترین موضوع مطرح شده توسط شهروندان تهرانی بوده است. درخواستهای مربوط به تأخیر اتوبوس در هفت از هشت ماه اخیر مشاهده شده و در فصل تابستان نیز تقاضاها برای آبیاری فضای سبز به شدت افزایش یافته است؛ آماری که در کنار گزارشهای شهرداری از دستاوردهای آسفالت و گسترش ناوگان، معنای متفاوتی را به خود میگیرد. اگر از شکوایه همیشگی مردم نسبت به نظافت شهر چشمپوشی کنیم، دادههای منتشرشده از پیامهای مدیریت شهری نشان میدهد شهروندان در این هشت ماه به کدام مشکلات اهمیت بیشتری قائل شدهاند؛ درخواستهای آنان شامل ترمیم آسفالت کوچه و خیابان، رفع چالهها، کاهش تأخیر اتوبوسها، ایمنسازی درختان خشک و در حال سقوط، لایروبی جویها و رسیدگی به آبیاری درختان و مشکلات لولههای آبیاری در ماههای گرم بوده است. برخی از این موارد همزمان با حوزههایی مرتبط است که شهرداری از آنها به عنوان دستاوردهای تازه یاد کرده است.
به نقل از شرق، شهرداری تهران در خردادماه امسال اعلام کرد که طی چهار سال اخیر، بالغ بر شش میلیون تن آسفالت در معابر پایتخت به کار رفته است. چند ماه قبل نیز این عملکرد تحت شعارهایی نظیر «از تهران تا سئول را آسفالت کردهایم» روی تابلوهای شهری تبلیغ شد؛ شعاری که واکنش برخی اعضای شورای شهر را نیز به دنبال داشت. اما دادههای پیامهای شهروندان نشان میدهد که مشکل معابر هنوز از فهرست درخواستهای اصلی مردم حذف نشده است.
مرمت معابر؛ چهار ماه در صدر درخواستها
در دیماه ۱۴۰۴، موضوع رفتوروب با ۱۰هزار و ۸۱۳ پیام، بالاترین تعداد را به خود اختصاص داد و مرمت معابر با ۱۰هزار و ۹۱ پیام در رتبه دوم قرار گرفت. اما از بهمنماه، جای این دو تغییر کرد؛ به گونهای که مرمت معابر در بهمن با ۱۴هزار و ۵۰۳ پیام در صدر قرار گرفت و رفتوروب ۹هزار و ۳۱۹ پیام را ثبت کرده بود. این وضعیت در اسفند نیز ادامه یافت و ششهزار و ۲۳۶ پیام برای مرمت معابر و پنجهزار و ۹۷۲ پیام برای رفتوروب ثبت شد. در فروردین هم، مرمت معابر با هفتهزار و ۱۶۹ پیام در جایگاه نخست قرار گرفت و رفتوروب با ششهزار و ۸۵ پیام در رتبه بعدی قرار داشت. در اردیبهشتماه نیز مرمت معابر با ۱۴هزار و ۸۴۸ پیام در صدر ماند و رفتوروب با ۱۳هزار و ۶۴۰ پیام در رتبه دوم بود. از خرداد ماه مجدداً نظافت شهر به عنوان موضوع اصلی تبدیل شده؛ به گونهای که ۱۴هزار و ۳۵ پیام در خرداد برای رفتوروب ثبت شده است. این عدد در تیرماه به ۱۳هزار و ۹۶۷ و در مرداد به ۱۵هزار و ۵۷۵ پیام افزایش یافت. در هر سه ماه اخیر، مرمت معابر همچنان به عنوان دومین موضوع پرتکرار باقی مانده است. در مجموع در این هشت ماه، آمار تقریبا برابر است؛ ۸۹هزار و ۴۰۶ پیام مربوط به رفتوروب و ۸۹هزار و ۳۵۴ پیام درباره مرمت معابر. فاصله بین این اعداد تنها ۵۲ پیام است.
این آمار نمیتواند به عنوان معیاری برای رضایت یا نارضایتی عمومی تلقی شود. سامانه پیامهای شهری به عنوان یک نظرسنجی عمل نمیکند، اما واقعیتی را منعکس میکند؛ با وجود حجم گسترده آسفالتریزی اعلام شده توسط شهرداری، نیاز به تعمیر و مرمت معابر همچنان یکی از دلایل اصلی تماسهای مردم با شهرداری است.
درخواست مکرر آسفالت نوار حفاری
دادههای منتشرشده درباره نوع درخواستها، نمای دقیقتری از موضوعات را ارائه میکند. «آسفالت نوار حفاری کوچه» در تمام هشت ماه مورد بررسی، در میان پنج درخواست پرتکرار در حوزه فنی و عمرانی قرار گرفته است. کنار آن، مواردی همچون لکهگیری آسفالت و روکش آسفالت و رفع نشست و ترمیم جدول و سنگفرش نیز مرتباً تکرار شدهاند. در فروردین، حتی «رفع خطر ناشی از چالههای بزرگراهی» نیز در لیست درخواستهای پرتکرار به چشم میخورد. بنابراین، مقایسه تنها بر اساس دو عدد نیست؛ شش میلیون تن آسفالت از یک سو و تعداد پیامها از سوی دیگر. نکته حائز اهمیت این است که بخش مشخصی از تقاضاهای شهروندان باز هم به همان موضوعی برمیگردد که شهرداری به عنوان یکی از رکوردهای مهم این دوره شناخته است.
افزایش ناوگان اتوبوس، اما تأخیرها همچنان ادامه دارد
در ناوگان اتوبوسرانی، وضعیت مشابهی به چشم میخورد. معاون حملونقل شهرداری در شهریورماه امسال اعلام کرد که از شهریور ۱۴۰۰ تا شهریور ۱۴۰۵ تقریباً دوهزار و ۵۰۰ اتوبوس نو به چرخه تردد تهران اضافه شده که از این تعداد ۵۰۰ دستگاه برقی هستند.
اما در پیامهای شهروندان، «تأخیر اتوبوس» در هفت از هشت ماه مشهود است و در بین پنج موضوع پرتکرار حوزه حملونقل قرار دارد. این موضوع در دی، بهمن، اسفند و فروردین به ثبت رسیده است. خرداد، تیر و مرداد نیز این مشکل مجدداً تکرار شده و تنها در اردیبهشت از فهرست پنج موضوع اول خارج شده است. مواردی چون مرمت تجهیزات ترافیکی خیابان، نصب سرعتگیر، حذف زوائد فیزیکی و مشکلات مربوط به پلهای عابر نیز به دفعات در درخواستهای مردم ذکر شده است.
افزایش ناوگان به معنای عدم وجود فاصله در حرکت اتوبوسها در همه خطوط نیست. دادههای پیامهای شهری نیز چنین موضوعی را اندازهگیری نمیکند، اما تکرار «تأخیر اتوبوس» نشان میدهد که افزایش تعداد ناوگان، نتوانسته این موضوع را از فهرست تماسهای پرتکرار مردم با شهرداری حذف کند.
کمآبی و انتقادات در خصوص آبیاری
تابستان، موضوعی جدید را به صدر جدول آورده است. در خرداد، ششهزار و ۵۴۵ پیام با عنوان آبیاری ثبت شده که نشاندهنده افزایش ۴۲.۶ درصدی نسبت به خرداد سال گذشته است. در تیر تعداد این پیامها به هفتهزار و ۲۷۳ رسید که حاکی از رشد ۱۵.۴ درصدی بوده است. مرداد نیز هفتهزار و ۴۳۷ پیام در این زمینه ثبت شد که نسبت به مرداد سال قبل ۱۲.۶ درصد بیشتر است.
موضوع تنها «آبیاری» نیست. از خرداد تا مرداد، تقاضاهایی چون «آبیاری درختان باغچه» و «ترکیدگی لولههای آبیاری باغچه» سه ماه متوالی در میان پنج درخواست پرتکرار خدمات شهری جای گرفتهاند.
این افزایش همزمان با برقراری تنش آبی در تهران اتفاق افتاده و مدیریت شهری نیز توسعه استفاده از پساب را به عنوان یکی از راهکارهای تأمین آب فضای سبز معرفی نموده است. رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر، در مردادماه از اجرای پروژههای انتقال پساب و طرح جامع آب خام برای تأمین آب فضای سبز خبر داده بود. به علاوه، افزایش پیامهای مرتبط با آبیاری نمایانگر آن است که نحوه آبرسانی به فضای سبز و حفظ شبکه آبیاری به یکی از موضوعات تماس شهروندان با شهرداری تبدیل شده است.
موضوع کارتنخوابی؛ هشت ماه در محور توجه
در بین درخواستهای ثبتشده، یک موضوع اجتماعی به طور مداوم تکرار شده است. «ساماندهی کارتنخوابی» در هر هشت ماه که بررسی شده، در زمره مشکلات پرتکرار حوزه فرهنگی و اجتماعی گنجانده شده است. جمعآوری و ساماندهی معتادان متجاهر و ساماندهی متکدیان بزرگسال نیز در چندین ماه به چشم میخورد.
شهرداری در سالهای اخیر قرارگاه اجتماعی را برای بهبود آسیبهای اجتماعی راهاندازی کرده و گزارشی از بخشی از عملکرد آن منتشر کرده است، اما تکرار هشتماهه درخواست «ساماندهی کارتنخواب» نشان میدهد که معضل بیخانمانی همچنان در پیامهای مردم نقش پررنگی دارد. درباره معتادان متجاهر نیز پیشتر برخی اعضای شورای شهر از مشاهده تجمع مجدد آنان در نقاط مختلف شهر و نتایج اقدامات قرارگاه اجتماعی سؤال کرده بودند.
فاصله بین رکوردها و مسائل حلنشده
این آمار نمیتواند به تنهایی نظرسنجی از رضایت شهروندان تلقی شود. تعداد پیامهای تکراری و تعداد افراد یکتایی که تماس گرفتهاند نیز در گزارشهای منتشرشده مشخص نیست. بنابراین، افزایش یا کاهش یک عنوان به خودی خود، نمیتواند کارنامه یک معاونت یا سازمان را تعیین کند.
اما با جمعبندی دادههای هشت ماه، تصویری شفاف به دست میآید: چهار ماه مرمت معابر از موضوع نظافت شهر پیشی گرفته است؛ آسفالت نوار حفاری در تمام هشت ماه در زمره درخواستهای پرتکرار باقی مانده؛ تأخیر اتوبوس در هفت ماه تکرار شده؛ با آغاز فصل تابستان، درخواستهای مربوط به آبیاری افزایش یافته و ساماندهی کارتنخوابها نیز در هیچیک از هشت ماه از فهرست موضوعات پرتکرار حذف نشده است.
شهرداری عملکرد خود را بر اساس تن آسفالت، تعداد اتوبوسها، کیلومترهای خط انتقال پساب و ظرفیت مراکز اجتماعی ارزیابی میکند، اما پیامهای شهروندان چیز دیگری را نشان میدهد؛ اینکه علیرغم ثبت این رکوردها، هنوز مسائل بسیاری وجود دارند که موجب تماسهای مکرر مردم با شهرداری شده است.