فرض کنید یک پهپاد با قیمت ۵۰۰ دلار بهطور ناگهانی موفق شود هلیکوپتر ۱۶ میلیون دلاری روسیه یعنی Ka-52 را در جنگ اوکراین از کار بیندازد و مجبور به فرود اضطراری کند. این رخداد به موضوعی داغ در محافل نظامی تبدیل شده است که آیا پهپادها قادرند جایگزین هلیکوپترها شوند یا خیر. تحلیلگران بر این باورند که با وجود نشان دادن قابلیتهای نوین فناوری پهپادهای با هزینه پایین، هلیکوپترهای سرنشیندار همچنان از اهمیت بسزایی برخوردار خواهند بود.
علیرغم اینکه آمار مربوط به هزینهها برای تعویض کامل هلیکوپترها با پهپادها وسوسهکننده است، متخصصان نظامی متذکر میشوند که وضعیت به این سادگی نیست. آنها بر این باورند که پهپادها عمدتاً برای انجام وظایف شناسایی در موقعیتهای خطرناک مناسبترند، در حالی که هلیکوپترهای سرنشیندار برای جابهجایی نیروها و تأمین آتش سنگین هنوز هم کلیدی و ضروری هستند. با این حال، ارتشهای جهانی بهطور فزایندهای در حال کاهش شمار هلیکوپترهای خود هستند.
دلایل کاهش تعداد هلیکوپترهای جنگی توسط ارتشها چیست؟

لغو برنامه هلیکوپتر شناسایی FARA (Future Attack Reconnaissance Aircraft) توسط ارتش آمریکا نمادی بارز از تغییر در این رویکرد است. ژنرال رندی جورج بهعنوان دلیل این تغییر، تحول بنیادی در شناسایی هوایی از طریق پهپادها و ماهوارهها در جنگ اوکراین اشاره میکند. پنتاگون اعلام کرده که در سال ۲۰۲۵، AH-64D Apache (آپاچی D) را از رده خارج خواهد کرد و همچنین بودجهای برای هلیکوپترهای ترابری Black Hawk و Chinook مورد نیاز خواهد بود. ژاپن نیز دست به همین اقدام زده و وظایف شناسایی و تهاجمی برنامه اصلی آپاچیهای خود را به پهپادها محول کرده است. حتی عملکرد هلیکوپترهای Ka-52 روسی در اوکراین بهدلیل تهدید موشکهای دوشپرتاب MANPADS آنها را وادار به تغییر در استراتژی و استفاده از حملات از فواصل دور کرد.
چرا هلیکوپترها هنوز هم جایگزین نمیشوند؟

با این حال، هنوز هم پهپادهای نظامی توانایی انجام تمام وظایف هلیکوپترهای تهاجمی را ندارند. سرهنگ بازنشسته راب بودیش به این نکته تأکید میکند که یک Apache که حامل ۱۶ موشک Hellfire است، توان آتش بینظیری دارد که هیچ پهپادی قادر به رقابت با آن نیست. او همچنین هشدار میدهد که تجربیات جنگی اوکراین را نمیتوان به تمامی سناریوهای آتی جنگی، نظیر درگیریهای محتمل در اقیانوس آرام، تعمیم داد و بر اهمیت همکاری بین هلیکوپترها و پهپادها تأکید میکند. پروژه Air-Launched Effects نمونهای از این نوع همکاری است که در آن هلیکوپترهای آپاچی از طریق پرتاب پهپادهای کوچک برای شناسایی یا ایجاد اختلال، از نقاط خطر دور میمانند.
علاوه بر این، هلیکوپترها نیز در حال بهبود و نوآوری هستند؛ بهطور مثال، اوکراین از هلیکوپترهای ترابری Mi-8 بهمنظور مقابله با پهپادهای Shahed روسی استفاده میکند. بنابراین، در حال حاضر پهپادها بهطور تدریجی بخشی از وظایف هلیکوپترها را به عهده میگیرند، بدون اینکه آنها را بهطور کامل جایگزین کنند.