احمد ضابطی جهرمی به عنوان دریافت‌کننده ششمین نشان ممتاز خورشید شناخته شد
به نقل از خبرگزاری مهر، مراسم اهدای ششمین نشان عالی خورشید در روز پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ در موزه سینما به‌منظور قدردانی از احمد ضابطی جهرمی، که در عرصه علمی، آموزشی و هنری سابقه درخشانی داشته است، با حضور جمعی از مسئولان سینمایی، هنرمندان، مستندسازان و شاگردان این استاد نامدار برگزار شد.
حامد شکیبانیا که وظیفه اجرای مراسم را بر عهده داشت، در آغاز با خوشامدگویی به میهمانان اظهار داشت: امروز در این آئین، گرد هم آمده‌ایم تا یاد و خاطره ۵۰ سال تلاش بی‌وقفه و تاثیرگذار احمد ضابطی‌جهرمی را گرامی بداریم و این نشان ارجمند را به ایشان تقدیم کنیم.
در ادامه، تعدادی از آثار مستند ضابطی‌جهرمی به نمایش درآمد و در میان این فیلم‌ها، پیام‌هایی از چند تن از شاگردان و همکاران او که نتوانسته بودند در مراسم حضور یابند، خوانده شد.
ضابطی‌جهرمی در سینمای مستند «گفتمان» را ایجاد کرده است
مرتضی رزاق‌کریمی، رئیس هیئت امنای نشان عالی خورشید و یکی از دارندگان این نشان در سال‌های گذشته، به‌عنوان نخستین سخنران این مراسم، با یادآوری سال‌ها آشنایی و شاگردی غیرمستقیم خود نزد ضابطی‌جهرمی، گفت: ارزشمند بودن فعالیت‌های او تنها در فیلم‌ها، کتاب‌ها و سال‌های تدریس او خلاصه نمی‌شود.
او یکی از مهم‌ترین جنبه‌های کار ضابطی‌جهرمی را «ایجاد گفتمان در سینمای مستند» دانست و افزود: او مستند را صرفاً یک محصول تصویری نمی‌شمرد و همواره در فکر ماهیت، انواع، ساختار، زبان و نسبت آن با واقعیت بوده است. بخش زیادی از این اندیشه و تجربه به ادبیات تخصصی سینمای مستند ایران وارد شده است.
رزاق‌کریمی ادامه داد: ویژگی دیگر او، پیوند بی‌نظیری است که میان تجربه و دانش نظری برقرار کرده است. فعالیت‌هایش در زمینه پژوهش، تدوین، مستندسازی، نویسندگی، ترجمه و آموزش به صورت یک‌پارچه‌ای در هم تنیده بوده و تجربه سینمایی او را به دانش تبدیل کرده و این دانش دوباره به آموزش و تجربه سینمایی بازگشته است.
بخشی از دانش و حافظه سینمای مستند ایران به او وابسته است
محمد تهامی‌نژاد در ادامه این مراسم ضمن مرور وضعیت سینمای مستند در دهه ۱۳۵۰ و سال‌هایی که مستندسازی هنوز در حاشیه قرار داشت، ضابطی‌جهرمی را یکی از افرادی دانست که با درک تاریخی این فرم از سینما، پا به عرصه ادبیات و آموزش تخصصی مستند گذاشت.
او با اشاره به تاثیر ضابطی‌جهرمی در معرفی تعاریف، دسته‌بندی‌ها، پژوهش در مستند، تاریخ سینمای مستند و مباحث زیبایی‌شناسی در فضای آموزشی، به یکی از اصول کلیدی دیدگاه او اشاره کرد و گفت: سینمای مستند را نمی‌توان به دیدی کاملاً آینه‌ای نسبت به واقعیت تقلیل داد.
سهم من از این دریای دانش شاید یک قطره باشد، اما زندگی‌ام را دگرگون کرد
اسفندیار حبیب‌نژاد که بیش از چهار دهه از نخستین آشنایی‌اش با ضابطی‌جهرمی می‌گذرد، خاطرات خود را با یادآوری نخستین دیدارشان در سال ۱۳۶۳ آغاز کرد؛ زمانی که به‌عنوان دانشجو برای اعتراض به نمره‌اش به اتاق استاد رفته بود، بی‌خبر از اینکه آن ملاقات آغاز رابطه‌ای طولانی و پربار باشد.
وی به تدریج رابطه‌اش با ضابطی‌جهرمی را فراتر از رابطه استاد و دانشجو توصیف کرد و گفت: من فقط در زمینه تدوین و فیلمسازی از او یاد نگرفتم؛ بلکه درس‌های اخلاق و زندگی نیز از وی فراگرفتم. سهم من از این دریای دانش شاید فقط یک قطره باشد، اما تغییر عمده‌ای در زندگی‌ام ایجاد کرد.
ضابطی‌جهرمی برای من «معمار زیستن» است
مهدی زمان‌پور کیاسری، مستندساز و یکی از شاگردان ضابطی‌جهرمی، نیز او را نه تنها استاد سینما، بلکه «معمار زیستن» عنوان کرد.
او با یادآوری خاطرات سفرهای مشترک با وی اظهار داشت که درس‌های مهمی از زندگی را نه در کلاس، بلکه از مواجهه‌های دیگر با ضابطی‌جهرمی آموخته است.
نشان خورشید با حضور ضابطی‌جهرمی نورانی‌تر شد
رامین حیدری فاروقی مستندساز و صاحب دومین نشان عالی خورشید نیز در بخشی از این مراسم، ضابطی‌جهرمی را مصداقی از «سرگشتگی برای یادگیری» دانست.
او با اشاره به عشق ضابطی‌جهرمی به موسیقی، تدوین را به «نواختن موسیقی سینما» تشبیه کرد و سپس متن نوشته‌ای را که از تجربیات دانشجویی و گذر از کلاس‌های تدوین استاد الهام گرفته بود، برای حاضران خواند.
او در پایان بیان کرد: امروز نشان عالی خورشید با حضور احمد ضابطی‌جهرمی درخشان‌تر شد.
پیام مدیر شبکه مستند به استادش
در بخش دیگری از برنامه، پیام حسین زارع‌زاده مدیر شبکه مستند سیما که به دلیل سفر نتوانسته بود به مراسم بیاید، خوانده شد.
او ضابطی‌جهرمی را «استادي برجسته در علم و هنر تدوین و فیلم مستند و الگویی کم‌نظیر از اخلاق و انسانیت» توصیف کرد و دریافت نشان عالی خورشید را به او تبریک گفت.
اگر کاری را انتخاب کردید، تا آخر پای آن بایستید
در آخرین بخش مراسم، حکم و نشان عالی خورشید به احمد ضابطی‌جهرمی اعطا شد و پس از دریافت این نشان، او یاد جمله‌ای از پدرش را به‌خاطر آورد که به او گفته بود: «بابا، هرکاری کردی، به درد مردم بخور.»
وی اعلام کرد که این جمله در تمام سال‌های فعالیتش همواره با او بوده و به دانشجویان و جوانان توصیه کرد: به توانایی‌های خود ایمان داشته باشید، اما باید پای چیزی که انتخاب کرده‌اید، ایستادگی کنید. من تا آخرین دقیقه عمر خود هیچ شغلی را با کاری که در سینما دارم، به‌ویژه آموزش، عوض نمی‌کنم.
مستند و راهی برای یادگیری
ضابطی‌جهرمی در ادامه دریافت نشان عالی خورشید را «روحیه‌بخش و مایه امید» خواند و گفت: من ۷۵ سال دارم و ۵۵ سال است که در عرصه سینما فعالیت می‌کنم. اگر شما ۵۵ سال در کنار یک سنگ یا یک درخت بنشینید، قطعاً چیزی از آن یاد می‌گیرید. سینما رشته‌ای دشوار است، اما باید شرایطی فراهم آمد که هنرمند بتواند خلق کند.
وی در ادامه اظهاراتش، مستند را یکی از بهترین راه‌ها برای یادگیری جنبه‌های مختلف سینما دانست و به دانشجویانی که در انتخاب گرایش‌های سینمایی تردید دارند، اشاره کرد: اگر می‌خواهید زودتر به تسلط برسید و به جنبه‌های مختلف تکنیک‌ها و زیبایی‌شناسی سینما آشنا شوید، مستند را برگزینید.
او در انتها افزود: من باید اعتراف کنم که افتخار من نه در جوایز و نشان‌هایی است که به دست آورده‌ام، نه در فیلم‌هایی که ساخته‌ام و نه در کتاب‌ها و مقالاتی که نگاشته یا ترجمه کرده‌ام؛ بلکه افتخار من به آن عده‌ای مربوط می‌شود که برای سینمای ایران تربیت کرده‌ام و آماده ചെയ്തു.
در این مراسم، چهره‌های بسیاری از جمله حسین ترابی، محمد تهامی نژاد، فرهاد ورهرام، محمدمهدی عسگرپور، منوچهر شاهسواری، همایون اسعدیان، علیرضا حسینی، سعید رشتیان، ارد عطارپور، حامد شکیبانیا، مرتضی رزاق کریمی،فاطمه مهاجرانی، فاطمه محمدی، رامین حیدری فاروقی، مجتبی راعی، محمد صوفی، مصطفی رزاق کریمی، احمدرضا معتمدی، محمد حمیدی مقدم، مسعود سفلایی، محمد طیب، هومن مرادی کرمانی، فخرالدین سیدی، کتایون جهانگیری، زهرا قائدی، حسن آقاکریمی، نادر رضایی، سعید بشیری و دیگران حضور داشتند.