چرا بانک مرکزی از خرید اقساطی طلا جلوگیری کرد؟
فرارو- در عصر روز چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۴۰۵، بانک مرکزی با صدور یک بخشنامه، هرگونه اعطای تسهیلات مربوط به خرید طلا، ارز و رمزارزها را چه به شکل مستقیم و چه به شکل غیرمستقیم ممنوع اعلام کرد.
به نقل از فرارو؛ این اقدام بلافاصله واکنش‌های شدیدی در بازار به همراه داشت و پلتفرم‌های لندتک و سکوهای اعتباری، ارائه تسهیلات برای خرید اقساطی طلا را متوقف کردند. بر اساس آمارهای غیررسمی، این موضوع منجر به کاهش ۳۰ درصدی حجم معاملات این سکوها گردید. اما دلیل این اقدام ناگهانی چه بود؟
علت توقف وام‌های خرید طلا از سوی لندتک‌ها؛ پشت پرده بخشنامه بانک مرکزی
بسیاری از کاربران پیش از این برای خرید طلای آب‌شده یا دیجیتال به اعتبار لندتک‌ها تکیه می‌کردند تا به این طریق دارایی‌های خرد خود را در مقابل تورم محافظت کنند، اما در نگاه بانک مرکزی، تخصیص اعتبارات بانکی به این پلتفرم‌ها نوعی «انحراف منابع» تلقی می‌شود. سیاست‌گذاران پولی بر این باورند که نقدینگی بانک‌ها به جای اینکه به سمت بخش واقعی تولید هدایت شود، صرف دلال‌بازی و رفتارهای هیجانی در بازارهای غیرمولد شده است. حواشی اخیر برخی پلتفرم‌ها همچون میلی‌گلد نیز این حساسیت را دوچندان کرده است.
عواقب ممنوعیت خرید اقساطی طلا برای بازار و خریداران خرد
این بخشنامه جدید با هشدارهای صریحی درباره برخوردهای نظارتی و قضایی همراه است. آثار فوری این تصمیم را به شکل زیر می‌توان تحلیل کرد:
- بسته شدن درگاه‌های اعتباری: تعلیق کامل زیرساخت‌های مربوط به فروش اقساطی طلا و رمزارزها.
- کاهش تقاضای هیجانی: کاهش ورود نقدینگی مبتنی بر وام به بازار طلا.
- حذف طبقه متوسط از بازار طلا: با قطع اعتبارات خرد، یکی از مهم‌ترین ابزارهای دهک‌های متوسط برای حفظ ارزش پس‌اندازهای ماهانه دیگر در دسترس نخواهد بود.
بانک مرکزی در پایان هفته گذشته، اعطای هرگونه تسهیلات برای خرید طلا، ارز و رمزارزها را ممنوع اعلام کرد.
تحلیل و پیش‌بینی قیمت طلا و ارز در بازار داخلی
در ماه‌های اخیر، بازار طلا تحت تأثیر دو نیروی کاملاً متضاد قرار داشته است. به نظر نمی‌رسد که تصمیمات نظارتی بتواند بی‌توجه به این دو موقعیت نتیجه لازم را به همراه داشته باشد.
تأثیر هم‌زمان قیمت اونس جهانی و نرخ دلار بر طلای ۱۸ عیار
اونس جهانی پس از آنکه در اسفند ۱۴۰۴ به بالاترین رقم تاریخی ۵,۴۰۰ دلار رسید (در زمان آغاز حمله نظامی آمریکا به ایران)، به مسیر اصلاحی وارد شد و اکنون در سطح ۴,۱۴۰ دلار قرار دارد. این عقب‌نشینی جهانی فشار افزایش نرخ دلار آزاد تا حدود ۲۷۰ هزار تومان را کاهش داد، زیرا ادامه نوسانات شدید اونس می‌تواند قیمت طلای ۱۸ عیار را به سطوح بسیار بالاتری برساند.
دلایل تمایل به خرید طلای آب‌شده و طلای دیجیتال اعتباری
علیرغم نقش مهارکننده اونس، فشار ناشی از تورم همچنان موجب ادامه تقاضا برای طلا شده است. برای افرادی که قادر به خرید سکه یا مصنوعات گران‌قیمت نبودند، طلاهای اعتباری و دیجیتال تنها گزینه موجود به شمار می‌رفت. ممکن است اقدام بانک مرکزی موقتا حباب ناشی از اعتبارات را کنترل نماید، اما انگیزه مردم برای خرید طلا را از میان نمی‌برد.
آیا ممنوعیت خرید طلا قسطی باعث کاهش قیمت طلای ۱۸ عیار خواهد شد؟
توقف فعالیت لندتک‌ها در بازار طلا به‌عنوان یک شوک کوتاه‌مدت به شمار می‌رود که تقاضای وابسته به وام را از میان برمی‌دارد. با این حال، تصمیم اخیر تنها یک تدبیر موقتی برای کنترل ورود نقدینگی اعتباری است، زیرا تا زمانی که ریشه اصلی تقاضای خرید طلا، یعنی تورم، درمان نشود، تقاضای واقعی جامعه برای حفظ ارزش دارایی‌ها به سایر مسیرها هدایت خواهد شد.