اهمیت تندوره در بستر طبیعت بکر و زیستمندان آن/تأثیر غذای رهاشده گردشگران بر رفتار جانوران
حمیدرضا صادقی در مصاحبه‌ای با ایسنا به اهمیت نقش گردشگران در حفظ محیط زیست اشاره کرد و بیان داشت: این ناحیه تنها یک مکان برای تفریح و استراحت محسوب نمی‌شود، بلکه یک اکوسیستم طبیعی باارزش است که نیاز به حفاظت ویژه‌ای دارد. پارک ملی تندوره به خاطر برخورداری از مناظر طبیعی و زیستگاه‌های غنی، به همراه پوشش گیاهی و حیات‌وحشش، از موقعیت مهمی در نظام حفاظت از مناطق برخوردار است.
او ادامه داد: اهمیت این مناطق طبیعی نظیر تندوره در آن است که بخشی از منابع طبیعی کشور را در خود جای داده‌اند؛ این منابع به واسطه فرآیندهای طولانی طبیعی شکل‌گرفته و در صورت تخریب آنها، بازسازی آسانی امکان‌پذیر نیست. بنابراین، هر گونه فعالیت انسانی در این نواحی باید با دقت و وفق اصول محیط‌زیستی صورت گیرد.
رئیس پارک ملی تندوره خاطرنشان ساخت: دره چهلمیر به عنوان یکی از مناطق مورد توجه گردشگران، ظرفیت فراوانی برای گردشگری طبیعی دارد، اما استفاده از این ظرفیت نباید به بهای تخریب طبیعت تمام شود. هدف توسعه طبیعت‌گردی، فراهم آوردن فرصتی است برای مشاهده و تجربه طبیعت در کنار حفاظت از آن.
او اظهار داشت: اگر گردشگری منجر به تولید زباله بیشتر، تخریب پوشش گیاهی، مزاحمت برای حیات‌وحش، تغییر در سیمای طبیعی یا ساخت‌وسازهای نامناسب شود، از فلسفه اصلی طبیعت‌گردی دور شده‌ایم. طبیعت‌گردی می‌بایست پایدار باشد و گردشگران باید با ترک منطقه، کمترین اثر منفی را بر آن باقی بگذارند.
صادقی در مورد پوشش گیاهی حاشیه مسیر گفت: از آنجایی که این منطقه در محدوده پارک ملی قرار دارد، حفاظت از پوشش گیاهی و زیستگاه حیات‌وحش از اولویت‌های ماست و هرگونه هرس یا مدیریت گیاهان باید به صورت دقیق و با رعایت اصول زیست‌محیطی انجام گیرد.
او افزود: پوشش گیاهی، جزئی از ساختار طبیعی زیستگاه است و نمی‌توان فقط با نگاهی عمرانی و خدماتی به آن نگریست. با این حال، اگر پوشش گیاهی باعث کاهش دید، ایجاد خطر در تردد یا مشکلات ایمنی شود، اقدام‌های لازم انجام خواهد شد، اما این عملیات باید به شیوه‌ای مدیریت‌شده و مطابق با مقررات حفاظتی صورت گیرد.
پیگیری برای بهسازی جاده دسترسی به دره چهلمیر
رئیس پارک ملی تندوره درخصوص وضعیت جاده دسترسی به دره چهلمیر توضیح داد: یکی از مسائلی که مد نظر قرار دارد، وضعیت مسیر دسترسی به این ناحیه است و در این راستا اقداماتی ازسوی نماینده شهرستان و مدیریت پارک ملی تندوره در حال انجام است.
صادقی ادامه داد: طبق پیگیری‌ها، قرار است مقداری آسفالت برای تعمیر نقاط آسیب‌دیده مسیر تأمین گردد و بهسازی و اصلاح مشکلات جاده نیز دنبال شود. امیدواریم با انجام این اقدامات، بخشی از مشکلات مسیر دسترسی حل شود و تردد گردشگران و خودروها در شرایط بهتری تحقق یابد.
او افزود: بهسازی مسیر دسترسی می‌بایست با در نظر گرفتن حساسیت‌های محیط‌زیستی منطقه انجام شود و در تمام مراحل ساخت و ساز، ضرورت حفظ طبیعت و زیستگاه حیات‌وحش باید مدنظر قرار گیرد.
تندوره قرار نیست به یک مجموعه تفریحی مصنوعی تبدیل شود
صادقی درباره تجهیزات بازی کودکان که در سال‌های گذشته در منطقه موجود بوده اظهار داشت: باید یادآوری کرد که پارک ملی تندوره بیشتر از آنکه یک مجموعه تفریحی شهری باشد، یک اکوسیستم طبیعی و زیستگاه ارزشمند حیات‌وحش است.
وی تصریح کرد: ایجاد و نصب سازه‌ها، تجهیزات و تأسیسات غیرضروری در چنین نواحی ممکن است نه تنها سیمای طبیعی و منظر منطقه را تغییر دهد، بلکه با فلسفه حفاظت پارک‌های ملی و ضرورت حفظ بکر بودن عرصه‌های طبیعی در تضاد باشد.
رئیس پارک ملی تندوره افزود: رویکرد مدیریت منطقه به‌سوی طبیعت‌گردی مسئولانه و بهره‌برداری از ظرفیت‌های طبیعی بدون تحمیل سازه‌ها و تجهیزات ناهماهنگ با محیط طبیعی در حال پیشرفت است. ارزش اصلی تندوره در طبیعت، حیات‌وحش، تنوع زیستی و چشم‌اندازهای طبیعی آن است و نباید این ارزش‌ها با توسعه تجهیزات و سازه‌های مصنوعی که با ماهیت منطقه تناسب ندارند، تحت‌الشعاع قرار گیرند.
او ادامه داد: در یک منطقه شهری شاید وجود تجهیزات بازی و امکانات تفریحی ضروری باشد، اما در یک پارک ملی، اولویت باید به حفظ فرآیندهای طبیعی و زیستگاه‌ها اختصاص یابد؛ به همین دلیل باید میان تفریح در طبیعت و تبدیل آن به مجموعه تفریحی تفاوت قائل شد.
حفاظت از تندوره مسئولیتی مشترک است
صادقی با تأکید بر اینکه حفاظت از پارک ملی تندوره تنها عهده‌دار اداره محیط‌زیست نیست، اظهار کرد: نهادهای مسئول، جامعه محلی، گردشگران، دوستداران طبیعت و حتی کسب‌وکارهایی که از ظرفیت گردشگری این منطقه استفاده می‌کنند، هر کدام در حفاظت از این سرمایه طبیعی نقشی اساسی دارند. اگر گردشگران اصول ساده‌ای نظیر جمع‌آوری پسماند، اجتناب از آسیب به پوشش گیاهی، رعایت فاصله از حیات‌وحش و پرهیز از ایجاد آلودگی صوتی را مراعات کنند، فشارهای زیادی که به طبیعت وارد می‌شود کاهش خواهد یافت.
رئیس پارک ملی تندوره خاطرنشان کرد: حیات‌وحش برای بقاء به زیستگاهی امن و کم‌تنش نیاز دارد و هر چه میزان حضور انسان در طبیعت با مسئولیت بیشتری صورت گیرد، احتمال حفظ این زیستگاه‌ها نیز فزونی خواهد یافت. گردشگران باید بپذیرند که حضورشان در یک محیط طبیعی تنها به معنی استفاده از امکانات نیست، بلکه مسئولیتی در قبال محیط‌زیست نیز بر عهده دارند.
صادقی همچنین گفت: پارک ملی تندوره چیزی نیست که متعلق به یک نهاد یا یک شهرستان باشد، بلکه بخشی از میراث طبیعی کشور محسوب می‌شود و حفاظت از آن به معنای حفاظت از منابع طبیعی، حیات‌وحش و امکان بهره‌برداری نسل‌های آینده از این سرمایه است.
وی تأکید کرد: اداره پارک ملی تندوره پیگیری موضوعات و مشکلات مربوط به منطقه را در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود به انجام می‌رساند، اما حفظ پاکیزگی و حیات‌وحش دره چهلمیر و دیگر نواحی پارک نیازمند مشارکت مردمی است.
رئیس پارک ملی تندوره در ادامه با اشاره به وضعیت خدمات، نظافت و نحوه هزینه‌کرد مبالغ ورودی این پارک و همچنین منطقه گردشگرپسند دره چهلمیر گفت: هزینه ورودی پارک‌های ملی کشور بنا به مصوبه شورای اقتصاد مشخص می‌شود و مبلغی که دریافت می‌شود تنها هزینه دسترسی به این منطقه است. درآمد حاصل از ورود به پارک‌های ملی نیز مستقیماً به خزانه دولت واریز می‌شود و در اختیار اداره پارک ملی تندوره برای هزینه‌های مستقیم در این منطقه قرار نمی‌گیرد.
او تأکید کرد: پرداخت هزینه ورودی به هیچ عنوان مسئولیت بازدیدکنندگان را در قبال حفظ پاکیزگی طبیعت زایل نمی‌کند. هر فردی که به یک منطقه طبیعی وارد می‌شود، باید به محیطی که از آن استفاده می‌کند، مسئولیت بپذیرد و انتظار می‌رود گردشگران و دوستداران طبیعت زباله‌های خود را جمع‌آوری کرده و در محل‌های مخصوص قرار دهند.
رئیس پارک ملی تندوره ادامه داد: موضوع پسماند در مناطق حفاظت‌شده تنها به زیبایی ظاهری محیط و منظر گردشگری مرتبط نیست، بلکه رها کردن زباله می‌تواند عواقب جدی برای حیات‌وحش، پوشش گیاهی و سلامت اکوسیستم به همراه داشته باشد.
وی بیان کرد: جانوران ممکن است در اثر دسترسی به مواد غذایی باقی‌مانده از گردشگران به عادات غذایی انسان عادت کنند و این موضوع می‌تواند به تدریج رفتار طبیعی آنها را دچار تغییر کند. بعلاوه، برخی مواد آلاینده و پسماندها ممکن است به زنجیره غذایی راه یابند و سلامت گونه‌های جانوری را تحت تأثیر قرار دهند؛ بنابراین، جمع‌آوری و مدیریت پسماند یکی از ساده‌ترین و در عین حال ضروری‌ترین اقداماتی است که گردشگران می‌توانند برای حفاظت از طبیعت انجام دهند.
پارک ملی تندوره در شمال استان خراسان رضوی و نزدیک مرز ایران و ترکمنستان واقع شده است. بر اساس تقسیم‌بندی‌های کشوری، تندوره به عنوان یکی از مکان‌های گردشگری درگز شناخته می‌شود و در حوضه آبریز هریرود و کشف‌رود و زیرحوضه رودخانه «درونگر» واقع است.
انتهای پیام