پالایشگاه مجازی: نوآوری تازه در مدیریت مصرف گاز
طبق گزارش ایسنا، در کنار اقداماتی که به منظور ارتقای تولید گاز در صنعت نفت و گاز کشور انجام می‌شود، مدیریت بهینه مصرف می‌تواند به تأمین پایدار انرژی کمک کرده و بار موجود بر شبکه را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.
گروه‌های جدید فعالی هستند که با استفاده از ظرفیت‌های مردمی و فناوری‌های نوین، در حال تلاش برای اجرای پروژه‌هایی هستند که هدف آن کاهش مصرف گاز و آزادسازی بخش‌هایی از ظرفیت شبکه موجود است؛ مفهومی که تحت عنوان «پالایشگاه مجازی» شناخته می‌شود.
در این رویکرد، به جای افزایش تولید از طریق تأسیس واحدهای جدید، صرفه‌جویی ناشی از مدیریت مصرف می‌تواند تأثیری مشابه با ایجاد ظرفیت جدید در شبکه گاز داشته باشد. به عبارت دیگر، گاز صرفه‌جویی‌شده از طریق اصلاح الگوی مصرف، به‌عنوان یک ظرفیت جدید در اختیار شبکه قرار می‌گیرد.
در توضیح این مسئله، مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران اشاره کرده که گروه جدیدی با همکاری شرکت‌هایی از جمله همراه اول، دیجی‌کالا و آچاره در حال توسعه مدلی است که با جلب مشارکت عمومی و اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف، به صرفه‌جویی چشمگیری در شبکه گاز کشور منجر شود. موفقیت پروژه‌های گازی به عوامل مختلفی از جمله حل چالش‌های اجرایی، جذب سرمایه‌گذاری، ظرفیت‌سازی، همکاری بین‌دستگاهی و تعامل مردم وابسته است و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن این عوامل، در مورد نتایج نهایی قضاوت کرد.
بر اساس اظهارات علی اصغر رجبی به وزارت نفت، اجرای این پروژه تنها به عهده شرکت ملی گاز نیست و تحقق اهداف آن نیازمند همکاری تمامی بخش‌ها از جمله وزارت نفت، سازمان بهینه‌سازی، صنایع، کشاورزی، مجلس و دیگر نهادهای مرتبط است. شرکت‌هایی که تمایل به فعالیت در این حوزه دارند، می‌توانند از طریق بخش کارور در وب‌سایت شرکت ملی گاز ایران، اطلاعات لازم را کسب کرده و فرآیند ثبت‌نام خود را انجام دهند.
بنابراین، متقاضیان ابتدا باید مشخص کنند که می‌خواهند به‌عنوان کارور نوع یک یا نوع دو فعالیت نمایند و سپس مدارک مورد نیاز را در سیستم بارگذاری کرده و درخواست خود را ثبت کنند. به ادعای مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران، تلاش شده است که تمامی اطلاعات مورد نیاز شرکت‌ها در دسترس قرار گیرد و در حال حاضر هیچ اعتراضی مبنی بر اینکه شرکتی شرایط لازم برای ورود به کارور را داشته اما نتوانسته است مجوز فعالیت بگیرد، وجود ندارد.
اما برای ورود به این عرصه، محدودیت‌های زمانی مشابه روال مناقصه وجود ندارد که تعیین کند متقاضیان تنها در یک بازه ۱۰روزه می‌توانند درخواست خود را ثبت کنند؛ هر مجموعه‌ای که بتواند طبق مقررات حتی به اندازه یک مترمکعب مصرف گاز را کاهش دهد، می‌تواند در این پروژه مشارکت کند. هدف این است که توانایی بخش خصوصی و شرکت‌های توانمند برای مدیریت مصرف و کاهش خسارات گاز به کار گرفته شود و هر گروهی که قابلیت صرفه‌جویی دارد، بتواند از این ظرفیت بهره‌مند شود.
چالش‌های پیش‌رو در اجرای یک مدل جدید
مدل کارور در ایران یک تجربه تازه است؛ نمونه‌های موفقی از پیاده‌سازی این مدل در کشورهای مختلف وجود دارد و به‌عنوان مثال، یک شرکت کارور در کشورهای غربی حدود ۳۵ درصد گاز آن کشور را به صورت خرده‌فروشی عرضه می‌کند، اما اجرای این مدل در ایران تازگی دارد و بدیهی است که با چالش‌هایی مواجه خواهد شد.
کارشناسان بر این باورند که این چالش‌ها ممکن است در حوزه‌های مدیریتی، دستورالعمل‌ها، قوانین، نهادهای نظارتی و مقررات ظهور کند؛ بخشی از این چالش‌ها به نیروی انسانی برمی‌گردد، زیرا شرکتی که قرار است حجم قابل توجهی از گاز را مدیریت و بین مصرف‌کنندگان توزیع کند، به نیروی انسانی حرفه‌ای و کارآمد نیاز دارد. همچنین، برخی از چالش‌ها به جنبه‌های فرهنگی مرتبط است و کارور باید توانایی ارتباط برقرار کردن با فرهنگ سازمانی و عادات مصرف مردم را داشته باشد تا بتواند مدیریت تقاضا را به‌خوبی انجام دهد.
انتهای پیام