تقاضا برای تولید گوشت تک‌سمیان افزایش یافته است/هنوز مجوز و دستورالعملی تدوین نشده
به نقل از ایسنا، وحید صالحی در نشست خبری به مناسبت روز دامپزشک، در جواب به سؤالی درباره نامه‌ای که به تازگی درباره راه‌اندازی روند پرورش و کشتار حیوانات تک‌سم بیان شده است، تأکید کرد: این مکاتبه تنها به تشریح پیش‌نیازها و الزامات این فرآیند پرداخته و مفهوم آن به هیچ وجه صدور مجوز یا تهیه دستورالعمل اجرایی نیست.
وی در ادامه به سؤالی درباره واردات کالایی خاص پاسخ داده و اظهار داشت: اگر تولید داخلی بتواند به‌طور کامل نیاز کشور را تأمین کند، باید مورد حمایت قرار گیرد. در صورتی که قادر به تولید ۷۰ تا ۸۰ درصد نیازها در داخل کشور باشیم، سیاست‌ها باید به نحوی تنظیم شود که به تقویت تولید داخلی پرداخته و وابستگی به واردات را کاهش دهیم. این موضوع به دقت مورد بررسی مجدد قرار خواهد گرفت و در صورتی که تأمین نیاز در داخل ممکن باشد، باید اقدامات لازم برای جلوگیری از خروج ارز انجام گیرد.
تدوین دستورالعملی برای پرورش تک‌سمیان در دست نیست
صالحی درخصوص پیگیری‌های انجام شده در این زمینه نیز گفت: در حدود سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶، یکی از دامداران برای ایجاد واحدی در زمینه پرورش تک‌سمیان و صادرات گوشت آن به سازمان دامپزشکی مراجعه کرد. از آن زمان، متقاضیان دیگری نیز علاقه‌مند به این موضوع شدند و اغلب خواسته‌ها با هدف صادرات مطرح شده است.
به گفته وی، در سال گذشته نیز تعدادی از متقاضیان از سه استان به دنبال ایجاد واحد پرورش و کشتارگاهی مجاز برای فرآوری، بسته‌بندی و صادرات گوشت این دام‌ها بوده‌اند. سازمان دامپزشکی نیز در جهت تعیین فرآیندهای اجرایی، با وزارت جهاد کشاورزی و دیگر دستگاه‌های ذی‌ربط مکاتبه کرده است.
رئیس سازمان دامپزشکی کشور در خصوص پیگیری‌های شرعی گذشته در این راستا خاطرنشان کرد: در سال ۱۳۹۸ یکی از دامپزشکان در مورد تولید شیر و گوشت تک‌سمیان استفتا کرده بود و پاسخی مبنی بر اینکه اگر این فعالیت‌ها بر اساس مجوزهای قانونی انجام شود و نوع دام به خریداران اطلاع‌رسانی گردد، از منظر شرعی بلامانع می‌باشد، دریافت کرده بود. سازمان دامپزشکی باید در صورت پیشرفت در چنین فعالیت‌هایی، الزامات بهداشتی مربوط به آن‌ها را نیز تبیین کند.
وی تأکید کرد: در حال حاضر هیچ واحد مجاز پرورش یا کشتارگاهی برای تولید گوشت تک‌سمیان در کشور فعالیت نمی‌کند و همچنین هیچ شیوه‌نامه یا دستورالعمل مشخصی برای صدور مجوز این فعالیت تدوین نشده است. اگرچه برخی متقاضیان به دنبال اطلاعات درباره تولید این محصولات بوده‌اند، اما تا به امروز درخواست رسمی برای بازدید و ارزیابی زمین به منظور ایجاد واحدی ارسال نشده است.
صالحی تأکید کرد: نامه‌ای که در فضای مجازی منتشر شده، نه یک شیوه‌نامه یا سیاست اجرایی، بلکه مربوط به شرایط و پیش‌نیازهایی است که برای چنین فعالیتی باید در نظر گرفته شود. در صورتی که متقاضیان بتوانند دستورالعمل‌های بهداشتی سازمان دامپزشکی را رعایت کرده و واحدی مطابق با استانداردها احداث کنند، درخواست‌ها بررسی و امکان صدور مجوز فراهم خواهد شد؛ اما در حال حاضر دستورالعمل معینی برای این منظور وجود ندارد.
لازمه نظارت بهداشتی از مرحله پرورش تا عرضه
رئیس سازمان دامپزشکی کشور بر نیاز به یک نظارت جامع بر تولید احتمالی این محصولات تأکید کرد: در صورتی که چنین محصولی در کشور تولید شود، پرورش دام، استفاده از خوراک و دارو برای آن، واکسیناسیون، درمان، حمل‌ونقل، کشتار و بسته‌بندی آن باید تحت کنترل بهداشتی قرار گیرد. این محصول هم باید در واحدهای مجاز برای بسته‌بندی تهیه و با برچسب‌گذاری شفاف عرضه شود.
وی ادامه داد: یکی از مقولات کلیدی برای سازمان، چگونگی نشانه‌گذاری و برچسب‌گذاری محصولات است تا در فرآیند حمل‌ونقل و عرضه با سایر کالاها مخلوط نشده و نوع محصول برای خریداران شفاف باشد. این الزامات باید فارغ از اینکه محصول برای مصرف داخلی باشد یا صادراتی، رعایت گردد.
صالحی با ذکر این نکته که سازمان دامپزشکی بر سلامت غذایی جامعه نظارت دارد، گفت: در حال حاضر هیچ واحد غیرمجاز برای تولید این نوع گوشت در کشور وجود ندارد و در صورتی که تولید یا عرضه غیرمجاز مشاهده شود، پرونده‌ای تشکیل و اقدام قانونی انجام خواهد شد. شهروندان نیز می‌توانند هرگونه گزارش و شکایت خود را از طریق شماره ۱۵۲ سازمان دامپزشکی اعلام نمایند.
سیستم ردیابی کالاهای تحت پوشش دامپزشکی
صالحی به سؤال مربوط به شناسنامه‌دار شدن محصولات کشاورزی و دامی پاسخ داد و اعلام کرد: سازمان دامپزشکی یکی از پیشگامان در بهره‌برداری از سامانه‌ها و نرم‌افزارها برای شناسایی و ردیابی کالاهای تحت پوشش خود است.
او با اشاره به سامانه «تریس» توضیح داد: این سامانه اطلاعات مربوط به مبدأ و مقصد، روند جابه‌جایی، حمل و نگهداری کالاهای مرتبط با دامپزشکی را ثبت می‌نماید. این کالاها به پنج گروه اصلی دام زنده، فرآورده‌های خام دامی، نهاده‌های خوراک دام، دارو و واکسن و مواد بیولوژیک، سموم و تجهیزات دامپزشکی تقسیم‌بندی می‌شوند.
به گفته رئیس سازمان دامپزشکی کشور، برای جابه‌جایی کالاهای تحت این فرآیند، ثبت اطلاعاتی شامل مشخصات مبدأ و مقصد، مالک و تحویل‌گیرنده، وسیله حمل، تعداد و نوع کالا و الزامات بهداشتی ضرورت دارد.
وی افزود: تمام دام زنده، حتی در زمینه واردات، صادرات، حمل و نقل داخلی و ترانزیت، به نظارت دامپزشکی نیاز دارد. همچنین فرآورده‌های خام دامی نیز مشمول فرآیند شناسایی و ردیابی قرار دارند. در خصوص نهاده‌های دامی، با توجه به سهم بالای واردات در تأمین آن‌ها، الزامات بهداشتی ورود و جابه‌جایی به کمک سامانه‌های دامپزشکی دنبال می‌شود.
صالحی به اتصال سامانه‌های دامپزشکی با سامانه سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای اشاره کرد و گفت: صدور بارنامه برای نقل و انتقال این کالاها به تبعیت از فرآیندهای دامپزشکی و تأیید وسیله حمل بستگی دارد و همچنین باید خودرو از سوی دامپزشکی برای حمل کالای مشخص تأیید شده باشد.
ادامه دارد