۷ اکتبر و معمای هشدارهای نادیده‌گرفته‌شده؛ منابع آمریکایی چه می‌گویند؟
به گزارش ایلنا، منابع دیپلماتیک آمریکایی فاش کردند که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) پیش از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، هشدارهایی درباره احتمال اجرای یک عملیات گسترده از سوی حماس به مقام‌های اسرائیلی منتقل کرده بود؛ اطلاعاتی که با وجود طرح در سطوح مختلف، به افزایش سطح آماده‌باش و اتخاذ تدابیر امنیتی متناسب در اسرائیل منجر نشد.
رسانه اماراتی «ارم‌نیوز» نوشت: منابع آمریکایی مطلع گفتند اسناد و گزارش‌های موجود در آرشیو دولت پیشین آمریکا، روایت مربوط به نبود اطلاعات پیش از حمله را رد می‌کند و نشان می‌دهد دستگاه اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال وقوع حمله‌ای گسترده به دولت اسرائیل هشدار داده بود.
این منابع افزودند پس از حمله ۷ اکتبر، در برخی نهادهای آمریکایی و کنگره بحث‌هایی درباره عملکرد سیا و احتمال کوتاهی این سازمان در انتقال اطلاعات به دولت اسرائیل و دستگاه‌های امنیتی این رژیم، به‌ویژه موساد، شکل گرفت؛ اما اسناد موجود حاکی از آن است که هشدارهایی درباره آمادگی حماس پیش از حمله منتقل شده بود.
تماس‌های اطلاعاتی پیش از حمله
یک دیپلمات آمریکایی نزدیک به محافل امنیت ملی کاخ سفید به «ارم‌نیوز» گفت مقام‌های اطلاعاتی آمریکا در اوایل اکتبر ۲۰۲۳ با مقام‌های اسرائیلی از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، و یوآو گالانت، وزیر جنگ وقت، درباره نشانه‌های احتمال اجرای عملیاتی گسترده از سوی حماس و گردان‌های قسام تماس گرفته بودند.
به گفته این دیپلمات، اطلاعات مبادله‌شده میان سیا و موساد شامل گزارش‌هایی درباره تمرین‌ها و شبیه‌سازی‌های حماس برای نفوذ به مرز بود.
وی افزود سیا در اواخر سپتامبر ۲۰۲۳ نیز ارزیابی‌هایی درباره احتمال اقدام حماس در نیمه نخست اکتبر ارائه کرده بود و بخشی از این اطلاعات در اختیار مقام‌های اسرائیلی قرار گرفت.
برخی از این گزارش‌ها حتی به تاکتیک‌های احتمالی حمله اشاره داشتند؛ از جمله از کار انداختن سامانه‌های نظارتی، استفاده از بولدوزر برای ایجاد شکاف در حصار مرزی و هدف قرار دادن نقاط مشخص در اطراف نوار غزه.
هشدارهای برلین و سناریوی جبهه لبنان
این دیپلمات آمریکایی همچنین گفت اسرائیل بر اساس اطلاعات موجود در آن زمان، از سوی طرف‌هایی در برلین نیز درباره آمادگی احتمالی برای یک عملیات فرامرزی هشدار دریافت کرده بود.
این اطلاعات همچنین شامل گزارش‌هایی درباره تماس‌ها و دیدارهای میان مقام‌هایی از سپاه پاسداران ایران و شخصیت‌های مرتبط با حماس در لبنان بود.
برخی ارزیابی‌ها از احتمال اجرای همزمان عملیات از جبهه لبنان و حمله حماس حکایت داشتند، اما عملیات حزب‌الله در ۷ اکتبر عمدتا به منطقه مزارع شبعا محدود ماند و مطابق این سناریو گسترش پیدا نکرد.
اطلاعات بود؛ تصمیم نبود
تحقیقات و گزارش‌های اسرائیلی پس از حمله نشان داده‌اند که پیش از ۷ اکتبر، نشانه‌ها و اطلاعاتی درباره سطح تهدید وجود داشت، اما میان ارزیابی خطر و آمادگی عملیاتی اسرائیل شکاف قابل‌توجهی شکل گرفته بود.
ناظران معتقدند شکست اطلاعاتی ۷ اکتبر را نمی‌توان صرفا به یک نهاد نسبت داد؛ چراکه جمع‌آوری اطلاعات، تحلیل آن، انتقال هشدارها و تصمیم‌های سیاسی و نظامی اتخاذشده بر اساس آنها، همگی در این ناکامی نقش داشتند.
به باور این ناظران، مسئله اصلی فقط در اختیار داشتن اطلاعات نبود، بلکه ناتوانی در تبدیل مجموعه‌ای از نشانه‌ها و هشدارهای پراکنده به یک تصویر اطلاعاتی منسجم و سپس اتخاذ تصمیمی متناسب با سطح تهدید بود.
نتانیاهو چه می‌دانست؟
دکتر تمارا حداد، پژوهشگر امور منطقه در گفت‌وگو با ارم‌نیوز ابراز عقیده کرد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد هشدارها پیش از حمله ۷ اکتبر وجود داشت، اما مشکل اصلی در نحوه ارزیابی این هشدارها و تبدیل آنها به تصمیم‌های عملیاتی بود.
او گفت اطلاعات و نشانه‌های مهمی پیش از حمله وجود داشت، اما این اطلاعات به افزایش سطح آماده‌باش در حد متناسب با تهدید منجر نشد.
حداد افزود نتانیاهو نیز در کنار اطلاعات دیگر، هشدارهایی از سوی مقام‌های امنیتی درباره افزایش خطرات و ضرورت تقویت تدابیر امنیتی در مرز دریافت کرده بود.
به گفته وی، تقویت نیروهای مستقر در اطراف غزه، افزایش نظارت هوایی و اطلاعاتی و تشدید حفاظت از مراکز حساس می‌توانست دست‌کم عنصر غافلگیری را کاهش دهد و آمادگی نیروهای اسرائیلی را در ساعات نخست حمله افزایش دهد.
این پژوهشگر در نهایت تأکید کرد پرسش اصلی در پرونده ۷ اکتبر فقط این نیست که چه کسی اطلاعات را در اختیار داشت؛ بلکه این است که چرا هشدارها و نشانه‌های انباشته‌شده به تصمیم امنیتی و نظامی متناسب با سطح تهدید تبدیل نشدند.