بر اساس گزارش خبرنگار مهر، امروز چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵، کنفرانس مطبوعاتی مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر به مناسبت گرامیداشت روز ملی روستا و عشایر در مکان این صندوق برگزار گردید.
حامد قادرمرزی، مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، ضمن تبریک این مناسبت، به ضرورت حیاتی سکونتگاه‌های روستایی در ساختار اقتصادی و امنیت ملی کشور تأکید کرد.
وی جمعیت روستایی کشور را یکی از قابلیت‌های اثرگذار در مقایسه با دیگر کشورها دانست و بر نقش آن در تأمین امنیت غذایی و ثبات اقتصادی تأکید کرد.
جمعیت روستایی ایران؛ فراتر از مرزهای منطقه‌ای
او بر اساس آخرین آمار سرشماری رسمی کشور، جمعیت روستایی ایران را معادل ۲۶ درصد از جمعیت ۸۵ میلیونی کشور برآورد کرد.
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر با اشاره به اینکه جمعیت روستایی ایران بیش از ۲۰ میلیون و ۷۳۵ هزار نفر است، افزود: در مقایسه با دیگر کشورهای جهان، ایران در رتبه ۵۸ قرار می‌گیرد. جمعیت روستایی ایران به تنهایی بیشتر از تعداد ساکنان کشورهایی مانند بلژیک، یونان، اردن، سوئد، امارات و اتریش است. به‌علاوه، این تعداد بیش از ۷ برابر جمعیت قطر و ۱۲ برابر جمعیت بحرین می‌باشد که نشان‌دهنده پتانسیل انسانی بالای کشور است.
روستا؛ ستون اصلی امنیت غذایی و اقتصاد مقاومتی
این مقام دولتی با تأکید بر نقش کلیدی روستا در زنجیره تأمین، ارتباط مستقیم امنیت غذایی را با فعالیت‌های روستاییان و عشایر برقرار کرد و تصریح کرد: در شرایط بحرانی کنونی و بحران‌های جهانی، امنیت غذایی ابزاری اساسی برای بقای ملت‌ها به شمار می‌رود و این امنیت نتیجه تلاش‌های مداوم روستاییان و عشایر است.
وی همچنین به اهمیت تقویت اقتصاد مقاومتی اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که بخش کشاورزی و تولیدات روستایی، تأمین‌کننده بخش عمده‌ای از مواد اولیه صنایع دیگر هستند و نقش مهمی در ارزآوری کشور ایفا می‌کنند. علی‌رغم چالش‌هایی در زمینه خودکفایی در دهه‌های اخیر، بازگشت به مسیر تولید و تقویت روابط میان بخش کشاورزی و صنعت می‌تواند جایگاه استراتژیک ایران را در بازارهای جهانی احیا کند.
چالش‌های تاریخی و ضرورت بازگشت به روستاها
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان در ادامه به ریشه‌های تخلیه جمعیتی روستاها اشاره کرد و بیان داشت: در دهه‌های اخیر و در اثر تفکرات مرکز-پیرامون و تمرکززایی‌های نادرست، ما شاهد موج وسیعی از مهاجرت به سمت شهرها بودیم که به تخلیه جمعیتی طیف وسیعی از آبادی‌ها منجر شد. با اینحال، امروز با نیاز شدید کشور به اشتغال‌زایی و مقابله با بیکاری، بخش کشاورزی و صنایع تبدیلی و تکمیلی در روستاها، بالاترین ظرفیت را برای جذب نیروی کار و تثبیت اقتصادی ارائه می‌دهد.
او ادامه داد: با توجه به تغییرات قوانین تقسیمات کشوری و شناسایی روستاها بر اساس استانداردهای جدید (حداقل ۲۰ خانوار یا ۱۰۰ نفر سکنه)، احساس ضرورت توجه دولت و نهادهای ساختاری به این سکونتگاه‌ها برای حفظ منابع طبیعی و توزیع متعادل جمعیت در سطح کشور بیش از هر زمان دیگری مشهود است.
تحول در خدمات صندوق بیمه اجتماعی
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر به چالش‌های موجود در خدمات‌رسانی به آبادی‌های کوچک و کم‌جمعیت اشاره کرده و از ایجاد تحولات چشمگیر در عضویت صندوق بیمه در دولت جدید و اهمیت روستاییان در حفاظت از مرزهای این کشور صحبت کرد.
قادرمرزی در بخش دیگری از اظهاراتش، به چالش‌های ساختاری در سکونتگاه‌های روستایی پرداخت و خاطرنشان کرد که بر اساس قوانین موجود، از میان ۶۲۲۸۵ آبادی کشور، تقریباً ۲۳ هزار آبادی با جمعیت کمتر از ۱۰۰ نفر یا ۲۰ خانوار در دسته «روستا» قرار نمی‌گیرند.
چالش پایداری جمعیت و امنیت مرزی
وی در مورد این آبادی‌های کوچک که مجموع جمعیت آن‌ها نزدیک به نیم میلیون نفر است، اظهار داشت که این مناطق با میانگین جمعیتی بسیار پایین (حدود ۲۰ نفر در هر آبادی) روبرو هستند. از نظر اقتصادی، تأمین خدمات ثانویه در این نواحی با چالش‌های قابل توجهی مواجه است و پایداری جمعیت در این مناطق به لحاظ سرمایه‌گذاری با تردید همراه است؛ اما نباید از نقش حیاتی آن‌ها غافل شد.
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان با توجه به نگاهی راهبردی، اهمیت روستاها در امنیت ملی ایران را فراتر از مسائل اقتصادی دانست و افزود: ایران با داشتن ۱۵ مرز مشترک، در یکی از حساس‌ترین موقعیت‌های ژئوپلیتیکی قرار دارد. در طول تاریخ، روستاییان و عشایر وظیفه پاسداری از سرزمین‌های مرزی کشور را بر عهده داشته‌اند. شواهد نشان داده است که هرچه تراکم آبادی‌ها و جمعیت در نواحی مرزی بیشتر باشد، ضریب امنیت نیز افزایش می‌یابد. بنابراین، تقویت سکونتگاه‌های روستایی ارتباطی مستقیم با امنیت ملی دارد.
از «حلقه مفقوده» تا «رشد جهشی» در خدمات اجتماعی
قادرمرزی با دیدی تاریخی به روند توسعه روستایی، از تحقق امنیت اجتماعی برای کشاورزان خبر داد و اذعان داشت: در گذشته، یکی از بزرگترین کمبودهای توسعه روستایی، فقدان امنیت اقتصادی و اجتماعی برای روستاییان در دوران پیری یا ناتوانی بود. این مسئله باعث بروز عدم اطمینان نسبت به آینده شغلی و اجتماعی در روستاها می‌شد.
او با اشاره به تصویب‌نامه هیئت وزیران در سال ۱۳۸۳، افزود: تأسیس صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر در خرداد ۱۳۸۴، عملاً دستیابی به آن خلأ در توسعه روستایی بود. این صندوق با تمرکز بر سه خدمت اساسی، شامل بازنشستگی، از کار افتادگی و پوشش فوت سرپرست خانوار، امنیت اجتماعی را برای این قشر تامین کرد.
رکوردشکنی در جذب عضو در دولت جدید
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی، به تجزیه و تحلیل آمار عضویت در این صندوق پرداخته و از یک تحول امیدوارکننده در این حوزه خبر داد.
وی بیان داشت: در طول ۱۹ سال گذشته (از سال ۱۳۸۴ تا شهریور ۱۴۰۳)، میانگین سالانه جذب عضو به حدود ۱.۴۵ درصد رسیده است. اما در دوران اخیر، به‌ویژه در دولت فعلی، شاهد یک رشد غیرقابل پیش‌بینی و بی‌سابقه در میزان پوشش بیمه‌ای روستاییان بوده‌ایم که این نشان‌دهنده توجه خاص به عدالت اجتماعی و رفاه در بخش روستا است.
رشد جهشی پوشش بیمه‌ای در صندوق کشاورزان
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، از افزایش چشمگیر سطح پوشش بیمه‌ای این صندوق در سال‌های اخیر خبر داد و از اجرای سیاست‌های حمایتی از خانواده، به رایگان شدن حق بیمه مادران روستایی دارای سه فرزند و بیشتر اشاره کرد.
او در تکمیل گزارش خود درباره وضعیت صندوق، بر روند رو به رشد عضویت در این سازمان تأکید ورزید و بیان کرد: در حالی که میانگین رشد سالانه پوشش بیمه‌ای در گذشته با سرعت کمتری همراه بود، در دو سال اخیر شاهد یک جهش قابل ملاحظه بوده‌ایم؛ به‌طوری که در این بازه زمانی، ۱۲ درصد به سهم جامعه هدف ما افزوده شده است. در حال حاضر، ۴۰.۶ درصد از کل جامعه هدف (کشاورزان، روستاییان و عشایر) تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار دارند.
حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در روستاها
مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان در ادامه، به نقش این صندوق در اجرای سیاست‌های کلان کشور برای مقابله با بحران جمعیت اشاره کرد و افزود: طبق ماده ۲۱ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که در مجلس شورای اسلامی تصویب شده است، ما اقداماتی حمایتی ویژه‌ای را برای خانواده‌های روستایی به مرحله اجرا درآورده‌ایم.
او با تشریح جزئیات این حمایت گفت: مادران روستایی غیرشاغل که سه فرزند یا بیشتر دارند، از مزایای قابل توجهی برخوردار شده‌اند. در این راستا، برای سومین سال متوالی، دولت با پوشش ۱۰۰ درصد حق بیمه این مادران، این خدمات را به‌صورت کاملاً رایگان ارائه نموده است. تا به امروز، ۳۷۵ هزار نفر از این مادران عزیز از این تسهیلات بهره‌مند شده‌اند که این اقدام را می‌توان یک گام مهم در تقویت خانواده و حمایت از جوانی جمعیت در مناطق روستایی به شمار آورد.